Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Vision and structural colouration of butterflies

28 maart 2011

Promotie: dhr. P. Pirih, 16.15 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: Vision and structural colouration of butterflies

Promotor(s): prof.dr. D.G. Stavenga

Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen

 

Onderzoek naar het vlinderoog en de kleur van vlindervleugels

Het zien, de kleur en de omgeving van een dier zijn waarschijnlijk op elkaar afgestemd. Het proefschrift van Primož Pirih verbindt de drie aspecten door het bestuderen van het zien van insecten, de fysiologische optica van vlinderogen en de optica van de kleur van vlindervleugels. Het zien is een afbeeldend zintuig, dat gebruikt wordt bij het vinden van voedsel, het vermijden van predatoren en het zien van partners en rivalen. De lichaamskleuren dienen voor het (on)zichtbaar maken of voor het uitzenden van territoriale signalen en te kennen geven van de genetische kwaliteit. De patronen van de vlindervleugels worden gevormd door schubben, die gekleurd worden door pigmenten en regelmatige structuren van de chitinebouwstof.

Pirih bestudeerde eerst de fysiologie van de lichtwaarneming van het fruitvliegje (Drosophila melanogaster). Hij laat zien dat de concentratieverhouding van het visuele pigment rhodopsine en het controle-eiwit arrestine het dynamisch bereik van de fototransductie sterk beïnvloedt.

Vervolgens bestudeerde Pirih de fysiologische optica van het oog van de luzernevlinder Colias erate. Hij karakteriseerde negen klassen van visuele zintuigcellen, met maximale gevoeligheid variërend van het ultraviolet tot in het ver-rood. Deze uitgebreide groep van fotoreceptoren kunnen worden gebruikt voor het kleurenzien, bij herkenning binnen de soort, voedselzoeken of identificatie van gastheerplanten.

Pirih onderzocht tevens de optica van de vleugels van purperkleurige, iridescente mannetjes van de Colianidae en de Colotis-groepen (Pieridae). De reflectiespectra kunnen begrepen worden uit de multilaagstructuren. Hij mat de strooiingspatronen van enkele schubjes en vleugelstukjes met behulp van een afbeeldende strooiingsmeter. De schubkromming bepaalt de ruimtelijke uitgebreidheid van de iridescentiepatronen, die van invloed zijn op de zichtbaarheid van het kleursignaal.

Primož Pirih (Slovenië, 1975) studeerde biologie aan de universiteit van Ljubljana en verrichtte zijn promotieonderzoek bij de afdeling Neurobiofysiologie van de RUG. Het werd gefinacierd door de European Office of Airforce Research and Development en de Japan Society for the Promotion of Science. Na zijn promotie wordt hij docent fysiologie aan de universiteit van Maribor, Slovenië.

 

 

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:41
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 20 februari 2018

    Zelforganisatie onderwaterplanten houdt rivieren gezond

    Onderwaterplanten spelen een essentiële rol om rivieren en waterlopen gezond te houden. Biologe Loreta Cornacchia van het Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) ondervond dat de waterplant sterrenkroos een regelmatig verspreid 'klonterig'...

  • 19 februari 2018

    Prinses Beatrix en Prinses Mabel bij uitreiking 4e Prins Friso Ingenieursprijs in Groningen

    Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) reikt op 21 maart 2018 voor de vierde keer de Prins Friso Ingenieursprijs uit aan de Ingenieur van het Jaar. Ook dit jaar zijn Prinses Beatrix en Prinses Mabel hierbij aanwezig. ​De Rijksuniversiteit Groningen,...

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....