Nieuws

Dr. Marieke van Vugt en prof. dr. Natasha Maurits onderzoeken allebei hoe het brein werkt. Hun vakgebieden verschillen, maar ze beginnen vanuit dezelfde vraag: hoe verzamel je genoeg betrouwbare informatie over hersenactiviteit om er echt iets van te leren?

Hoe weet je dat een gezicht echt is? Door de opkomst van generatieve AI kunnen met één druk op de knop foto’s van niet-bestaande gezichten worden gemaakt. Als deze foto’s worden gebruikt voor officiële documenten, wordt het mogelijk om valse identiteiten aan te maken, gezichtsherkenning te omzeilen en allerlei soorten fraude te plegen. Gelukkig hebben George Azzopardi en Guru Swaroop Bennabhaktula een manier gevonden om de echtheid van foto’s vast te stellen.

Op vrijdag 9 januari 2026 organiseert NWO van 11:00 tot 12:15 uur een informatieve webinar over het jaarlijkse financieringsinstrument van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) Onderzoek op Routes door Consortia (ORC), gericht op de ronde van 2026.

De Jantina Tammes School of Digital Society, Technology and AI stelt individuele ‘JTS Grassroots Grants’ beschikbaar voor onderzoekers, medewerkers en PhD’s van de Rijksuniversiteit Groningen om interdisciplinaire activiteiten te organiseren.

Een kopje koffie bestellen in dat leuke nieuwe winkeltje op de hoek: de meesten van ons doen dat zonder erbij na te denken. Maar voor mensen met taalstoornissen (zoals afasie) kan het een behoorlijke opgave zijn. Wat als AI-gestuurde modellen deze mensen zouden kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld met een smartphone-app? Onderzoeker computationele taalkunde Frank Tsiwah onderzoekt verschillende mogelijkheden om dit te verwezenlijken. ‘Al zou het ook maar één leven beter maken, dan is het al de moeite waard.’

Robots krijgen steeds meer toepassingen. In de industrie, thuis, maar vooral in de dienstverlening. De technologische ontwikkelingen op dit gebied gaan snel. Toch loopt de kennis over hoe we robots in de praktijk het beste kunnen inzetten aanzienlijk achter, volgens Jana Holthöwer. Zij onderzoekt de interactie tussen consumenten en robots. ‘Robots zijn meer dan technische hulpmiddelen – ze bepalen hoe mensen zorg, ondersteuning en diensten ervaren. Het gaat er niet om ze in alle omstandigheden in te zetten, maar uit te zoeken op welke momenten ze werkelijk meerwaarde hebben.’

Teleconsulten, patiëntportalen en thuismeetinstrumenten. Overheden en zorginstellingen zien digitale zorg als dé oplossing. Ook universitair docent Esther Metting, expert op het gebied van digitale zorg, ziet de kansen. Tegelijkertijd benadrukt ze dat veel mensen op dit moment digitaal buiten de boot vallen. In deze aflevering van de JTS Scholars vertelt ze wat we daar aan kunnen doen.

We are excited to announce the second round of winners of the 2025 Grassroots Grants! After careful consideration and evaluation, the winners were selected through a lottery.

Het elektriciteitsnet staat onder druk en de gevolgen zijn inmiddels in vrijwel alle sectoren voelbaar. Bedrijven moeten langer wachten op een aansluiting, verduurzamingsplannen lopen vertraging op en de energietransitie stokt. Toch was de boodschap tijdens Net op Groen Noord-Nederland op 13 november 2025 verrassend hoopvol: er ís ruimte op het net, als we het slimmer gebruiken én samenwerken.

Elektrotechnisch ingenieur Ming Cao houdt zich bezig met ethische, juridische en maatschappelijke aspecten van kunstmatige intelligentie. Dat doet hij als hoofd van het ELSA Lab voor de Technische Industrie.

De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) biedt nieuwe mogelijkheden voor de gezondheidszorg. Van het analyseren van medische scans tot het voorspellen van ziekteverloop: AI kan artsen ondersteunen bij complexe beslissingen. Maar hoe betrouwbaar zijn deze modellen? En hoe zorgen we ervoor dat AI de medische praktijk verrijkt zonder de menselijke factor te verliezen?

Interactie stond centraal tijdens de twaalfde editie van de International Conference on Multimodality. Het evenement vond plaats van 29 tot en met 31 oktober in het House of Connections in Groningen. Organisatoren en RUG-onderzoekers Janina Wildfeuer en Francesco Possemato blikken terug. ‘De conferentie draaide bovenal om het leggen van nieuwe verbindingen.’

Challenge-based, interdisciplinair en maatschappijgericht onderwijs. Daar draait het om bij de Summer Schools, mede georganiseerd door de Schools for Science & Society. De deelnemers en docenten met zeer verschillende achtergronden zorgen voor een breed scala aan perspectieven. ‘Het gaat om de menselijke verbinding.’

Universitair hoofddocent Mirjam Plantinga ziet het als haar taak om een realistisch beeld te schetsen over kunstmatige intelligentie (AI). Ze is projectleider bij het ELSA AI Lab Northern Netherlands (ELSA-NN), een lab voor de verantwoorde ontwikkeling en toepassing van AI in de zorg. In deze aflevering van de JTS Scholars vertelt ze over de (on)mogelijkheden van kunstmatige intelligentie. ‘Bij de inzet van AI mogen we de fundamentele zorgvragen niet uit het oog verliezen.’

Raffaella Carloni ontwikkelt kunstmatige ledematen, waaronder een bionisch been waarvoor ze de Ben Feringa Impact Award 2024 won. 'Ik vind robotica fascinerend, en ik droom ervan om de opmerkelijke kwaliteiten van het menselijk lichaam te kunnen nabootsen.'

De Europese Unie hakte onlangs de knoop door: er komt een AI-Fabriek in het voormalige Niemeyer-gebouw in Groningen. Ronald Stolk, senior adviseur IT-samenwerkingen en programmaleider digitalisering van de economische agenda van Nij Begun, en Bart Verheij, hoogleraar AI en argumentatie aan de RUG en boegbeeld digitaal van de bètafaculteit, lichten toe hoe het project tot stand is gekomen. Ook reflecteren ze op de wetenschappelijke achtergronden en maatschappelijke kansen.

De EU wil zich beter wapenen tegen het oneigenlijke gebruik van data door de grote, veelal Amerikaanse, techbedrijven. Daartoe wordt regelgeving gemaakt en geld gestoken in Europese projecten zoals de zojuist aangekondigde AI Factory in Groningen. De RUG zet in op volledige zeggenschap in 2030 over wie toegang krijgt tot haar data, met welke systemen die worden verwerkt en onder welke voorwaarden dat gebeurt. Een interdisciplinaire werkgroep brengt nu in kaart wat daarvoor moet gebeuren.

Kunstmatige intelligentie (AI) wordt op steeds meer plekken gebruikt, ook binnen het bedrijfsleven. Maar hoe ontwikkel je algoritmes die technologisch sterk zijn, zonder daarbij menselijke waarden en praktische toepassingen uit het oog te verliezen? In deze aflevering van JTS Scholars vertelt Christos Emmanouilidis, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen, over de samenwerking tussen de universiteit, industrie en maatschappelijke partners in onderzoek naar mensgerichte AI.