Ontwerp Interfacultair Learning Center op Zernike Campus vastgesteld

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gaat op de Zernike Campus een nieuw Interfacultair Learning Center realiseren in gebouw 5113 (Nijenborgh 4). Afgelopen week is het ontwerp van Benthem Crouwel Architects en Nieuwe Architecten vastgesteld. Het betreft een moderne en duurzame leeromgeving voor studenten van de faculteiten Economie en Bedrijfskunde, Ruimtelijke Wetenschappen en Science and Engineering. Hier kunnen ze straks gebruikmaken van flexibele onderwijszalen, gespecialiseerde labs en inspirerende studieruimtes. De ontmanteling van het huidige gebouw is inmiddels gestart. Naar verwachting is het nieuwe centrum klaar voor gebruik aan het begin van het academisch jaar 2028-2029.

Sterke en aantrekkelijke universiteit

De RUG staat voor een dubbele uitdaging: bezuinigen op verouderde huisvesting en tegelijkertijd investeren in moderne faciliteiten. Het Interfacultair Learning Center is een voorbeeld van deze balans. Faculteiten als Economie en Bedrijfskunde (FEB), Ruimtelijke Wetenschappen (FRW) en Science and Engineering (FSE) kunnen daar straks gezamenlijk gebruikmaken van hoogwaardige voorzieningen. ‘We willen niet stil blijven staan,’ benadrukt Hans Biemans, vicevoorzitter van het College van Bestuur. ‘Juist in tijden van verandering is het belangrijk om te blijven investeren in initiatieven die bijdragen aan een sterke en aantrekkelijke universiteit.’

Een toekomstbestendige leeromgeving

Gebouw 5113 (Nijenborgh 4) wordt getransformeerd volgens het ontwerp van Benthem Crouwel Architects en Nieuwe Architecten. Het biedt straks meerdere flexibel indeelbare onderwijszalen voor groepen van 30 tot 100 studenten en voorziet daarnaast in een aantal gespecialiseerde labruimtes. Het gebouw van ca. 6.600 m2 BVO biedt aangename verblijf- en studieplekken voor studenten in de common rooms (gezamenlijke huiskamers), project spaces voor ontwerpateliers, ruimtes voor executive education en diverse studielandschappen. Daarnaast komen er vanuit het Beethoven Programma enkele engineerings labs, zoals een FAB-lab (met 3D-printing en workshopfaciliteiten), een TED-lab (voor technologie, elektronica en design) en een HOC-lab (veilige simulatieomgeving voor datacenters). Tot slot komt in de kelder ruimte om fietsen overdekt te stallen. 

Aanpassingen

Om het huidige gebouw beter te kunnen gebruiken als toekomstbestendige onderwijsomgeving, zijn er diverse constructieve en installatietechnische oplossingen bedacht. Zo worden de ventilatiekanalen verplaatst naar de gevelbanden van het gebouw, waardoor overal meer plafondhoogte terugkomt en de vloeren makkelijker zijn in te delen. Daarnaast worden her en der vides (openingen in de betonnen vloeren) aangebracht om de zichtbaarheid tussen verdiepingen te bevorderen. Ook kunnen op de bovenste verdieping enkele betonnen kolommen worden verwijderd, zodat er een vrij indeelbare vloer ontstaat. Door het dak aan de kopse kanten te verhogen, ontstaan daar fijnere, ruimtelijke verblijfsplekken. ‘Met dit ontwerp geven we het gebouw zijn oorspronkelijke kracht terug, maar dan met een blik op de toekomst. De kenmerkende gevel blijft herkenbaar, terwijl de functie van het gebouw volledig vernieuwt,’ vertelt Pascal Cornips, architect bij Benthem Crouwel Architects. Nieuwe toevoegingen zijn uitgevoerd in biobased materialen, zoals hout.

Duurzaamheid en comfort

De slimme oplossing om de kenmerkende gevelbanden te benutten voor het installatieconcept, biedt ook andere praktische voordelen: minder directe zoninstraling op de gevels, eenvoudiger schoonmaak van de ramen en er ontstaat ruimte voor beplanting in de gevel, wat bijdraagt aan het natuurlijke karakter van de campus en de beleving daarvan binnen het gebouw. Het gebouw is energiezuinig ontworpen met optimale isolatie, warmte-terugwinning, aardgasvrije warmte- en koude opwekking, LED-verlichting en circa 340 zonnepanelen. 

Wat materialen betreft, staat behoud centraal: natuurstenen vloeren, traptreden en vensterbanken worden beschermd en hergebruikt. Ook de kozijnen, die het gebouw zijn kenmerkende uitstraling geven, worden indien haalbaar herplaatst, zodat de originele gevel duidelijk herkenbaar blijft. Bij nieuwe toevoegingen wordt zoveel mogelijk gekozen voor biobased materialen. Op deze manier gaan behoud en vernieuwing hand in hand, zodat het karakter van het gebouw herkenbaar blijft, maar nu klaar voor de toekomst.

Joep Windhausen, architect bij Nieuwe Architecten en een van de drijvende krachten achter het ontwerp, vertelt over de samenwerking in dit project: ‘We werken in dit project echt als één team met de opdrachtgever. Het proces verloopt bijzonder soepel en er is veel ruimte om elkaar uit te dagen en ideeën beter te maken. Dat levert een gebouw op dat niet alleen mooi en toekomstbestendig is, maar vooral prettig en vanzelfsprekend werkt voor de studenten en docenten die er straks dagelijks gebruik van maken.’

Planning

Scheffer Groep is onlangs gestart met de ontmanteling, inclusief asbestsanering (zie ook de BouwApp). De selectieleidraad is begin oktober gepubliceerd op TenderNed. De gunningsfase start in december 2026 en de bouw begint in mei 2027. Vanaf academisch jaar 2028-2029 kunnen docenten en studenten gebruikmaken van de nieuwe voorzieningen.

Betrokkenen partijen

De volgende partijen zijn betrokken bij de realisatie van dit project: