Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuws

Kleine zangvogels via non-stopvlucht van 40 tot 60 uur de Sahara over

14 april 2016
Foto: Roef Mulder

Binnenkort arriveren trekvogels uit Afrika weer in Nederland om hier te broeden. Hoe overbruggen die kleine zangvogels de enorme barrière die de Sahara vormt? Promovenda Janne Ouwehand en prof. Christiaan Both van de Rijksuniversiteit Groningen voorzagen bonte vliegenvangers in Nederland van ultralichte dataloggers en tonen op die manier aan dat deze vogels van slechts 12 gram met een lange non-stopvlucht van 40 tot 60 uur de Sahara overvliegen. Het bewijs voor deze non-stopvlucht spreekt eerdere ideeën tegen waarin gesuggereerd werd dat de zangvogels ’s nachts over de woestijn vliegen, maar overdag op een plekje in de schaduw rusten.

De Groninger ecologen verkregen met hun dataloggertjes licht- en temperatuurdata van 27 vliegenvangers. Deze brachten verschillende strategieën aan het licht waarmee de vogels de woestijn passeren. In het voorjaar vlogen vogels vanuit hun wintergebieden in Ivoorkust en oostelijk Guinee dwars over de woestijn in de koele luchtlagen op grote hoogte. In de herfst lieten vogels de woestijn daarentegen grotendeels links liggen, door via een westelijker route vanaf Spanje en Portugal waarschijnlijk direct over de oceaan richting de West-Afrikaanse kust te vliegen.

Drie suikerklontjes

Hoewel het idee van non-stop vliegen over de Sahara niet nieuw is, ontbrak lange tijd het bewijs. ‘Het is pas recent mogelijk geworden om zangvogels jaarrond te volgen met dataloggers. Dat is ook niet zo gek als je bedenkt dat het gaat over vogels met een gewicht van minder dan drie suikerklontjes,’ aldus Ouwehand.

Kleine vogel, grote capaciteiten

Ouwehand en Both publiceerden hun resultaten in Biology Letters en bewijzen daarmee de énorme capaciteiten en verschillende strategieën die zelfs de kleinste trekvogels hebben om dergelijke barrières te overbruggen. ‘Deze fantastische aanpassing om met non-stopvluchten barrières te vermijden bespaart waarschijnlijk enorm veel tijd en energie,’ zegt Ouwehand. De onderzoekers vermoeden dat met het beschikbaar komen van meer loggerdata duidelijk zal worden dat dit de meest gebruikte strategie is voor de miljarden zangvogels die jaarlijks de trektocht maken tussen Europa en Afrika.

Meer informatie

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:21

Meer nieuws

  • 13 december 2017

    Faculty of Economics and Business achieves 3-year EQUIS re-accreditation

    The European accreditation institution EFMD has just announced that the Faculty of Economics and Business (FEB) of the University of Groningen has been awarded the prestigious EQUIS accreditation for an additional 3 years. This re-accreditation was...

  • 12 december 2017

    Weidevogel en boer zijn gebaat bij ruige stalmest

    In agrarische graslanden spelen rode wormen een sleutelrol in de bodemvruchtbaarheid en in de voedselvoorziening van weidevogels. RUG-onderzoeker Jeroen Onrust onderzocht de wisselwerking tussen boeren, wormen en weidevogels. Hij concludeert dat de...

  • 06 december 2017

    Ribosomen bepalen lading van eiwitten

    Tijdens onderzoek naar de relatie tussen de ‘drukte’ in een cel, de ionsterkte en eiwitdiffusie ontdekten biochemici van de RUG iets bijzonders: positief geladen eiwitten blijven plakken aan de ribosomen. Dit verklaart waarom de meeste in water oplosbare...