Een uniek kinderboek vol kleuren en plantenweetjes

‘Stel je eens voor: een wereld zonder planten. Dat is ook een wereld zonder dieren, want dieren kunnen niet zonder planten. Lang, lang geleden was onze aarde een kale vlakte. Maar toen, ruim vijfhonderd miljoen jaar geleden, gebeurde er iets bijzonders.’ In het onlangs verschenen ‘De plant die aan land kroop’ laat RUG-onderzoeker Casper van der Kooi zien hoe verschillende soorten planten zijn ontstaan en zich hebben verspreid.

Science LinX | Myrna Kooij

Het boek is een unieke combinatie van wetenschap en illustraties. Schrijver Casper van der Kooi is evolutionair bioloog en doet aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek naar de evolutie van planten. Hij onderzoekt vooral hoe planten hun kleur krijgen, en hoe die kleuren zijn aangepast aan de ogen van de dieren die er afhankelijk van zijn. Samen met zijn broer, kunstenaar en illustrator Rik van der Kooi, die zijn interesse voor de natuur deelt, maakte hij een boek over de evolutie van planten.

Leuk voor de (groot)ouders

De titel van het boek is geïnspireerd op het eerder verschenen boek ‘De Vis die Aan Land Kroop’ door Jelle Reumer. Voor de kenners is de titel een leuke knipoog, maar kinderen – de doelgroep van het boek – zal dit niet opvallen. Bovendien laat Van der Kooi zien dat de planten meer bij toeval aan land zijn gekomen.

De jonge lezers krijgen via dit boek veel informatie over allerlei planten in 40 pagina’s. Het boek begint bij de evolutie van de eerste planten, zeewieren, mossen en varens, geeft vervolgens enkele voorbeelden van hoe planten zich door zaden verspreiden, zoals de ongewone bloemen van orchideeën, en beschrijft tot slot hoe planten zich aanpassen aan leven in de stad. Maar het blijft een korte samenvatting van de hele plantengeschiedenis, die honderden miljoenen jaren beslaat.

Verrassende plantenweetjes

Het boek is geschreven in korte tekstblokken van rond de 50/100 woorden, vol met verrassende plantenweetjes. Daarbij schuwt Van der Kooi ‘lastige’ woorden als fotosynthese, kooldioxide, of silicium niet. Hij gebruikt zelfs enkele wetenschappelijke termen zoals de schimmelgroep mycorrhiza’s, waarbij hij uitlegt dat die naam is afgeleid van het Griekse mukēs (= zwam) en rhiza (=wortel).

Dit soort termen zullen niet voor elk kind even makkelijk zijn. Toch vind ik dat Van der Kooi ze toegankelijk maakt voor de jonge lezer door zijn beschrijvende uitleg in simpele taal. Dit doet mij denken aan de infoboeken over dinosauriërs, ook met prachtige plaatjes, vol Latijnse termen die mij vroeger als kind al boeiden. Onbekende woorden in een vreemde wetenschappelijke taal kunnen kinderen juist verwonderen!

En zelfs als bioloog leerde ik wat bij. Bijvoorbeeld dat zelfs steekmuggen bloemen kunnen bestuiven! Het boek laat zien dat bestuiving door insecten veel breder is dan vaak wordt gedacht. En wist je dat de bloem van een orchidee wel duizend zaadjes kan produceren? Fascinerend.

Een boek vol kleur

De plantenwereld zit vol met felle kleuren, en dat zie je in de illustraties van dit boek mooi terug: van rode klaprozen en gele boterbloemen tot groene varens. Mijn favoriete illustratie toont de levenscyclus van een boom: uit een zaadje ontstaat eerst het kiemplantje dat vervolgens uitgroeit tot een grote boom. Ook staat op deze pagina een doorgesneden boomstam, waarop je kunt zien hoe je aan de groeiringen de leeftijd van een boom kunt aflezen.

Voor wie?

Volgens uitgever Lemniscaat is het boek geschikt voor kinderen vanaf 7 jaar. Dat vind ik zelf wat optimistisch, het taalgebruik is voor deze leeftijdsgroep best ingewikkeld. Het lijkt meer geschikt voor kinderen in de hogere basischoolklassen. Maar met de vele kleurrijke plaatjes en verhalende opbouw is het ook goed te gebruiken als voorleesboek voor de jongere kinderen.

Het boek is al te lenen bij enkele bibliotheken, en ligt natuurlijk ook in de boekhandel. Het is zeker een aanrader voor de boekenkast, ook die van (groot)ouders, tantes, ooms of docenten! Leuk om te gebruiken tijdens de nationale voorleesdagen, dit jaar van 21 januari t/m 1 februari. Bovendien is het ook prima materiaal voor spreekbeurten en zal het kinderen ongetwijfeld inspireren om met andere ogen naar planten te kijken.

Ben je docent? De scholierenacademie ontwikkelde bijpassend lesmateriaal voor leerlingen in de bovenbouw van het basisonderwijs.

Titel: De plant die aan land kroop (september 2025) | Tekst: Casper van der Kooi | Illustraties: Rik van der Kooi | Uitgeverij: Lemniscaat | Prijs: € 16,99 | ISBN: 9789047715832 | Pagina's: 48 |Inkijkexemplaar