Skip to ContentSkip to Navigation
OnderzoekSustainable Society - linking SSH research to societySustainable SocietyKADO - Kenniscentrum Aardbevingen en Duurzame Ontwikkeling

Critical review PGA- en risicokaarten

Vragen en antwoorden Critical Review PGA- en risicokaarten

1.     Wat is een critical review?

Een critical review is een middel om al het onderzoek naar een thema kritisch tegen het licht te houden. Voor een critical review worden zoveel mogelijk belanghebbenden uitgenodigd. Het doel is om duidelijkheid te scheppen over standpunten van wetenschappers en andere betrokkenen. Dat gebeurt door eerst een aantal kernvragen te benoemen en op basis daarvan in een open dialoog samen inzicht te krijgen in overeenkomsten en verschillen. Een critical review draagt bij aan de kennis over een lopend vraagstuk en kan aanleiding zijn voor vervolgonderzoek.

2.     Waar gaat deze critical review over?

De critical review gaat over de ontwikkeling, inhoud en toepassing van PGA- en risicokaarten.

3.   Wat zijn PGA- en risicokaarten?

PGA staat voor Peak Ground Acceleration, oftewel piekgrondversnelling. In Groningen treden aardbevingen door gaswinning dicht onder het aardoppervlakte op. Daarom worden grondversnellingen gemeten en berekend. De grondversnelling geeft de hevigheid weer waarmee de grond tijdens een aardbeving schudt. Een PGA-kaart toont de geschatte kans dat een bepaalde grondversnelling op een bepaalde plek optreedt. Het gaat hier om de dreiging door aardbevingen als gevolg van gaswinning.

Een risicokaart betrekt zowel de dreiging als de impact door aardbevingen. De stevigheid van de bebouwing, bijvoorbeeld, bepaalt samen met de hevigheid van de beving het risico op een bepaalde plek.

4.   Waar worden PGA- en risicokaarten voor gebruikt?

De kaarten zijn van belang voor het bepalen van de risico’s en de veiligheid in het aardbevingsgebied. Ze dienen onder andere als input voor de risicoanalyse voor het gaswinningsplan en voor de beoordeling, bouw en versterking van gebouwen in het aardbevingsgebied. Ze worden gebruikt voor de Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) voor aardbevingsbestendige bouw.

5.   Wie maakt de kaarten en waar kan ik ze vinden?

Er worden twee soorten kaarten gemaakt: door het KNMI en door de NAM. In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken werkt TNO aan een nieuwe dreigingskaart. Aan de kaarten van het KNMI en van de NAM liggen verschillende uitgangspunten ten grondslag. Het KNMI gaat uit van de seismische dreiging, terwijl de NAM bijvoorbeeld ook productiescenario’s en de compactie van de grond betrekt.

De meest recente PGA-kaart van het KNMI is te vinden via deze link: http://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/update-hazardkaart-groningen-2017. De NAM toont een interactieve risicokaart op haar website: https://www.nam.nl/feiten-en-cijfers/interactieve-kaart.html#iframe=L2VtYmVkL2NvbXBvbmVudC8/aWQ9aW50ZXJhY3RpZXZlLWthYXJ0.

6.     Waarom wordt er een critical review over PGA- en risicokaarten georganiseerd?

In een critical review wordt onderzoek naar een specifiek thema van verschillende kanten kritisch onder de loep genomen. Het meten van risico en veiligheid in het aardbevingsgebied is zo’n thema. Er is een aantal aanleidingen, waaronder:

●     de uitgangspunten en modellen die ten grondslag liggen aan de gebruikte kaarten is verschillend;

●     de kaarten zijn ingewikkeld en lastig uit te leggen en te begrijpen;

●     de commissie Meijdam heeft een veiligheidsnorm opgesteld en tegelijkertijd aangegeven dat de dreigingskaart van de NAM niet precies genoeg is om te bepalen of deze norm wordt gehaald;

●     de Raad van State heeft uitgesproken dat de laatste vergunning van Economische Zaken voor het winnen van 21,5 miljard kubieke meter gas opnieuw moet, onder andere vanwege onvoldoende zekerheid over het behalen van de veiligheidsnorm.

De critical review helpt om helderheid te krijgen over vragen, standpunten en behoeften van onderzoekers, bewoners en (maatschappelijke) instellingen.

7.     Wie organiseert de critical review over PGA- en risicokaarten?

De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) heeft de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) de opdracht gegeven om een aantal critical reviews te organiseren. De RUG vindt het van groot belang dat de organisatie onafhankelijk is. Daarvoor heeft de RUG een onafhankelijk voorzitter aangesteld, Prof. Dr. Wim Derksen. Hij leidt de critical review. De organisatie van de critical review is eveneens onafhankelijk en in handen van Mariëlle Gebben (MRLL ).

8.     Wat is het verloop van de critical review over PGA- en risicokaarten?

●     De critical review start met het ophalen van alle vragen over de kaarten. Daarvoor wordt een groot aantal bewoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen en overheden uitgenodigd. Hen wordt tijdens een consultatieronde gevraagd alle vragen en onduidelijkheden te delen. Welke vragen roepen kaarten, methoden, modellen en resultaten op?

●     Vervolgens worden betrokken onderzoekers geconsulteerd. Ook zij delen hun vragen en standpunten. De vragen uit de eerste consultatieronde worden daarbij aan ze voorgelegd.

●     Na deze consultatierondes volgt een brede bijeenkomst waarvoor alle betrokkenen en overige geïnteresseerden worden uitgenodigd. Tijdens die bijeenkomst worden vragen, behoeften en standpunten die zijn opgehaald tijdens de consultatierondes behandeld. Onderzoekers en belanghebbenden treden met elkaar in dialoog. Deze bijeenkomst is dynamisch van aard en leidt aan het eind tot de volgende conclusies: waar zijn deelnemers het over eens, waar bestaat onenigheid over en waarom, wat zijn mogelijke vervolgstappen?

●     De conclusies worden door de voorzitter en organisator verwerkt in een verslag met conclusies van de critical review en een advies over het gebruik van en wenselijke veranderingen in de kaarten.

9.     Wat is de planning van de critical review?

De critical review over PGA- en risicokaarten loopt van november 2017 tot en met februari 2018. In november vinden voorbereidingen plaats, in december worden zoveel mogelijk betrokkenen uitgenodigd, in januari vinden de consultaties plaats en in februari is een brede openbare bijeenkomst waar gezamenlijk conclusies worden getrokken. Uiterlijk 1 maart wordt een eindverslag gedeeld.

10.   Is dit de enige critical review die wordt georganiseerd?

Begin 2017 vond een pilot plaats: een critical review over de ontwikkeling van de woningwaarde in het aardbevingsgebied. Het verslag van deze critical review is hier onderaan de pagina te vinden, bij ‘Extra informatie’. Naar aanleiding van de pilot heeft de NCG de minister van Economische zaken per brief geïnformeerd. Deze brief is eveneens onderaan de pagina te vinden. Ook heeft de NCG de RUG de opdracht gegeven om een volgende critical review te organiseren. Het plan is om hierna nog meer thema’s middels een critical review te onderzoeken.

11.   Kan ik deelnemen aan de critical review over PGA- en risicokaarten?

Hoe meer kennis en informatie, hoe beter de critical review. Iedereen die betrokken is bij het thema kan en mag deelnemen. De organisatie behoudt zich wel het recht voor om een maximaal aantal deelnemers te bepalen voor de openbare bijeenkomst in februari. U kunt uw interesse om deel te nemen kenbaar maken bij de organisator, Mariëlle Gebben, via review@mrll.nl. Wees welkom!

Extra informatie :
- Digitale verslag van de Critical Review n.a.v. bijeenkomsten in januari en februari (gepubliceerd op 2 maart 2017)
- Brief Hans Alders aan de minister van Economische zaken over Critical Review - Brief
- Overeenkomst met NCG - Brief

Laatst gewijzigd:09 januari 2018 13:35