Promotie D. (Daphne) den Besten-Bertholee
Drugs in lactation: passage into breastmilk and infant exposure
Verbetering van de risicobeoordeling van geneesmiddelgebruik tijdens borstvoeding
Borstvoeding biedt duidelijke gezondheidsvoordelen voor zowel moeder als kind, en de WHO adviseert om de eerste zes maanden exclusief borstvoeding te geven en dit voort te zetten naast vaste voeding tot twee jaar. Wanneer moeders echter geneesmiddelen gebruiken, wordt de veiligheidsbeoordeling complex door beperkte en soms tegenstrijdige gegevens.
Dit proefschrift van Daphne den Besten-Bertholee richt zich op het verbeteren van de risicobeoordeling van geneesmiddelgebruik tijdens borstvoeding, met name voor antidepressiva, antipsychotica, anti-epileptica en medicatie voor inflammatoire darmziekten. Belangrijke vragen zijn of geneesmiddelen overgaan in de moedermelk en in welke mate zuigelingen worden blootgesteld. Hoewel de melk/plasma (M/P)-ratio inzicht geeft in overdracht, voorspelt deze niet volledig de blootstelling van de zuigeling, waardoor directe metingen bij de zuigeling belangrijk zijn.
Om de belasting voor moeder en kind te verminderen, zijn innovatieve methoden zoals dried blood spot (DBS)-sampling gebruikt, waarmee thuisafname mogelijk is. Daarnaast zijn physiologically-based pharmacokinetic (PBPK) modellen toegepast om bestaande data te combineren met kennis over de fysiologie van de zuigeling.De studies tonen aan dat antidepressiva zoals sertraline, citalopram en paroxetine wel in moedermelk voorkomen, maar vaak leiden tot niet-detecteerbare spiegels bij zuigelingen. Dit ondersteunt aanbevelingen om sertraline en paroxetine te verkiezen tijdens borstvoeding. Lamotrigine daarentegen wordt wel overgedragen aan zuigelingen, wat het belang van therapeutic drug monitoring onderstreept.
Een casus met mercaptopurine liet zien dat vier uur na inname geen meetbare concentraties in moedermelk aanwezig waren. Dit benadrukt de rol van de klinisch apotheker bij maatwerkadvies. Door klinische data, metingen en modellen te combineren, kan de veiligheid van geneesmiddelen tijdens borstvoeding beter worden beoordeeld.
Supervisor: D.J. (Daan) Touw
Co-supervisors: dr. P. (Paola) Mian, dr. P.G.J. ter Horst