Forms of life
Het belang van populaire sciencefiction
Wat zijn wij eigenlijk? Een afgebakend individu met een eigen lichaam en geest, of een samengesteld wezen, opgebouwd uit biljoenen micro-organismen die meedenken, meehandelen, en misschien zelfs meebeslissen wie we zijn? De hedendaagse biologie schudt aan ons zelfbeeld: strikt genomen zijn we nooit alleen, maar altijd al een soort gemeenschap.
Teun Brandt stelt in zijn promotieonderzoek de vraag of literatuur dat ook laat zien. Want verhalen draaien van oudsher om herkenbare individuen; personages met een wil, een doel, een innerlijk leven. Maar wat gebeurt er als schrijvers juist die aanname ter discussie stellen, en personages opvoeren die zwermen, fuseren, of een gedeeld bewustzijn hebben met schimmels of microben?
Volgens Brandt hoeft de literatuur het vertrouwde niet volledig los te laten om toch iets nieuws te zeggen. Juist de spanning tussen een ongewone biologische werkelijkheid en een herkenbaar verhaal blijkt vruchtbaar: ze nodigt lezers uit anders te denken over wat leven is, zonder hen te verliezen. Populaire sciencefiction doet zo iets belangrijks: ze oefent onze verbeelding voor vormen van leven die de wetenschap nog maar net begint te begrijpen. De omgang van romans als The Girl with All the Gifts of The Swarm met actuele biologische inzichten maakt abstracte wetenschap concreet en herkenbaar.