Reliable and relatable journalists
Ik-journalistiek in Nederlandse kranten toegenomen
De ik-journalistiek is toegenomen in Nederlandse journalistiek tussen 1991 en 2021. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Kim Smeenk. De toename wordt vooral gedreven door kwaliteitskranten. Om het publiek van hun epistemische autoriteit te overtuigen, presenteren journalisten zichzelf als betrouwbaar en relatable. Ze doen dit door hun persoonlijke ervaringen en hun bewuste, doorlopende toewijding aan kennisvergaring te benadrukken, en door hun publiek de indruk te geven dat ze de ervaring samen beleven. Op die manier creëren ze een affectieve gemeenschap die de journalist en het publiek bij elkaar brengt.
Volgens Smeenk herformuleren bovenstaande strategieën niet alleen de rol van journalisten, maar ook die van lezers. Zij krijgen, meer dan ooit, een actieve rol in journalistieke gemeenschappen.
Smeenk presenteert in haar proefschrift een digital-humanities-analyse van de manier waarop journalisten hun epistemische autoriteit legitimeren in ik-journalistiek in Nederlandse kranten tussen 1991 en 2021. Ik-journalistiek is alle journalistiek waarin journalisten hun subjectiviteit op de voorgrond zetten door ‘ik’ te gebruiken. Het is bijzonder urgent om te begrijpen hoe de groeiende relevantie van persoonlijke ervaring en authenticiteit de journalistiek heeft beïnvloed en zich daarbinnen heeft ontwikkeld, omdat journalistiek kennis produceert. Om ik-journalistiek systematisch te kunnen analyseren, heeft Smeenk een digital-humanities-aanpak gebruikt – een mixed-methods-aanpak die computationele methodes en kwantitatieve en kwalitatieve tekstanalyse integreert. Het proefschrift reflecteert bovendien op de voor- en nadelen van die aanpak.
De overkoepelende resultaten suggereren dat we ik-journalistiek moeten zien als een integraal onderdeel van de journalistiek en dat we ons moeten afvragen welke persoonlijke ervaringen erin gerepresenteerd worden en wie er als publiek wordt betrokken.