Laat rechter beslissen over uitvoering buitenlandse straf in Nederland

Wie beslist er over de uitvoering van een buitenlandse straf in Nederland: de minister of de rechter? Volgens onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Leiden hoort die verantwoordelijkheid bij de rechter thuis.

Dat staat in een nieuw onderzoek in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC)

Knelpunten

Wie in een ander EU-land is veroordeeld en zijn straf in Nederland wil uitzitten, is nu afhankelijk van een besluit van de minister van Justitie en Veiligheid. De onderzoekers zien verschillende knelpunten in de huidige praktijk.

In Nederland krijgt de minister een bindend oordeel van een rechter over een beperkt aantal onderwerpen. In het proces van strafovername, de WETS-erkenningsprocedure, zijn er weinig mogelijkheden voor hoor en wederhoor. Bij twijfel over de toepassing van Europese regels kan de betrokken rechter geen vragen stellen aan het Europese Hof van Justitie. Bovendien kan de in Nederland nog uit te zitten straf nu behoorlijk verschillen met die in het buitenland.

Conclusies

De onderzoekers adviseren daarom de rechter aan te wijzen als bevoegde beslissende autoriteit, zonder een rol voor de minister. In de rechterlijke procedure kan de veroordeelde schriftelijk of mondeling worden gehoord en heeft deze recht op bijstand van een advocaat. Bovendien ontstaat meer ruimte voor een zorgvuldige beoordeling van de strafovername.

Aanleiding voor het onderzoek is de vraag of de huidige Nederlandse procedures nog voldoen aan nationale en internationale rechtsstatelijke eisen zoals het EU-Handvest voor de grondrechten.

Complete rapport

Het hele rapport is sinds vandaag te lezen op de website van het WODC.

Het onderzoek is uitgevoerd door universitair hoofddocent EU-strafrecht Pim Geelhoed, bijzonder hoogleraar internationaal en Europees strafrecht Vincent Glerum, onderzoeker Hans Kijlstra (faculteit Rechtsgeleerdheid Groningen) en hoogleraar Europees strafrecht Jannemieke Ouwerkerk en hoogleraar straf- en strafprocesrecht Marloes van Noorloos (faculteit Rechtsgeleerdheid Leiden).