Sietske Dijkstra benoemd tot bijzonder hoogleraar Rechtspraak en rechtsstaat

Mr. dr. Sietske Dijkstra wordt per 1 februari 2026 benoemd tot bijzonder hoogleraar Rechtspraak en rechtsstaat aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid. De leerstoel is ingesteld door de Rechtbank Noord Nederland. 

Uitdagingen voor rechtspraak en rechtstaat

 De rechtsstaat en de onafhankelijke rechtspraak als pijler van die rechtsstaat staan onder druk. Niet alleen de inrichting van de rechtsstaat maar ook de basisbeginselen van de rechtsstaat zijn onderwerp van verhit maatschappelijk en politiek debat.

De rechtspraak heeft daarbij te maken met de nodige kritiek. In het buitenland heeft deze extreme vormen aangenomen, maar ook in Nederland komt het bijvoorbeeld voor dat rechterlijke uitspraken worden weggezet als ‘maar een mening’. Met name antirechtsstatelijke kritiek is niet eenvoudig te beantwoorden. Dat is des te problematischer omdat dit geluid een aanzienlijke impact heeft op het publieke debat en op de beeldvorming over de rechtspraak en de rechtsstaat.

In dit klimaat ziet de rechtspraak zich voor de uitdaging gesteld hoe zij haar positie het beste kan borgen en versterken. Wetenschappelijk onderzoek kan de rechtspraak hierbij helpen. Naast een rechtswetenschappelijke invalshoek is daarbij ook een multidisciplinaire benadering relevant. De rechtsstaat is immers alleen levensvatbaar als hij door de samenleving, de mensen, wordt gedragen.

Bewustzijn vergroten

Inzichten in menselijk gedrag, zoals die kunnen worden gevonden in de gedrags- en maatschappijwetenschappen, zijn daarom van belang. De leerstoel hoopt op dit punt een bijdrage te kunnen leveren aan de gedachtevorming.

Met de leerstoel wordt ook beoogd het bewustzijn van de betekenis van de rechtsstaat bij studenten te vergroten en naar buitenwereld het belang van de rechtsstaat uit te dragen. 

Ook slaat de functie een brug tussen de Rechtbank Noord-Nederland en de Rijksuniversiteit Groningen. De bestaande samenwerking tussen de twee organisaties krijgt zo een verdere verdieping. 

Achtergrond

Sietske Dijkstra bekleedt deze functie naast haar aanstelling als seniorrechter bij de Rechtbank Noord-Nederland. Momenteel werkt zij als rechter in het familierecht, maar zij heeft ook in het bestuursrecht en het handelsrecht gewerkt.

Naast haar werk als rechter publiceert Sietske sinds 2013 over de rechter, diens rechten en beroepsethiek. In 2016 schreef zij haar dissertatie over de ruimte die de rechter heeft om zijn persoonlijke meningen en overtuigingen te uiten.

Met Engelstalige publicaties, waaronder een boek in 2023, heeft zij zich ook gemengd in het Europese debat over de vrijheid van meningsuiting van de rechter, een onderwerp dat met de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen een actueel thema in Europa is geworden. In die context raakte zij ook in gesprek met rechterlijke collega’s die hun werk in moeilijke omstandigheden doen.