The climate crisis and the right to health
De klimaatcrisis en het recht op gezondheid: het mobiliseren van internationale mensenrechten voor urgente klimaatactie De gevolgen van klimaatverandering voor de wereldwijde gezondheid zijn algemeen erkend en worden steeds ernstiger. In zijn proefschrift behandelt David Patterson de vraag: ‘Hoe kan het internationale mensenrecht beter worden ingezet om de menselijke gezondheid te beschermen en te bevorderen in de klimaatcrisis?’ De studie combineert juridische analyse met voorbeelden van samenwerking in de praktijk met organisaties voor de volksgezondheid. Een literatuuronderzoek toont aan dat gezondheidsdeskundigen en juristen termen als ‘het recht op gezondheid’ vaak verschillend gebruiken, wat tot verwarring leidt. Patterson pleit voor nauwere samenwerking tussen deze vakgebieden.
Openbaar protest en online participatie zijn essentieel, meent Patterson. Om klimaatverandering effectief aan te pakken, moeten overheden de ‘burgerlijke ruimte’ beschermen, zodat burgers en gezondheidsprofessionals veilig hun zorgen kunnen uiten en beleid kunnen beïnvloeden. Terwijl rijke landen traag zijn met het verstrekken van de beloofde klimaatfinanciering, laten ontwikkelingslanden kansen liggen om deze steun te eisen. Ze rapporteren ook niet over hoe ze kinderen raadplegen tijdens officiële VN-verdragsevaluaties.
Klimaatactivisten kunnen leren van de wereldwijde aanpak van hiv. Hoewel een focus op alleen milieuwetenschap kan leiden tot ontkenning door het publiek, slaagde de hiv-bestrijding erin om mensenrechten, maatschappelijke mobilisatie en juridische actie in te zetten om overheden en bedrijven ter verantwoording te roepen. Patterson concludeert dat internationaal mensenrechten een krachtig, maar onderbenut instrument is voor klimaatactie.
Door gebruik te maken van recente juridische mijlpalen – zoals het advies van het Internationaal Gerechtshof uit 2025 – kan de wereldgemeenschap de dreiging van klimaatverandering voor de menselijke gezondheid in beter aanpakken.