JTS Scholar Sasan Mansouri onderzoekt de ‘blabla’ van bedrijven
‘Dat is een goede vraag.’ Of: ‘Ik kom erop terug.’ Ontwijkende antwoorden zijn overal, ook in de communicatie van beursgenoteerde bedrijven. RUG-wetenschapper Sasan Mansouri gebruikt taalmodellen om de communicatie van bedrijven met marktanalisten te onderzoeken. In deze aflevering van JTS Scholars vertelt hij over zijn werk.
Tekst: Jelle Posthuma
Over de JTS Scholars
Een ‘JTS Scholar’ is een onderzoeker (van postdoc tot professor) verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen die onderzoek doet naar de gebieden die gerelateerd zijn aan de Jantina Tammes School: digitalisering, digitale technologieën en kunstmatige intelligentie. In deze serie interviewen we onze Scholars over hun expertise en de toekomstplannen voor interdisciplinaire samenwerking.
Lees ook de andere interviews op onze overzichtspagina.
Mansouri is van huis uit engineer, maar maakte als jonge onderzoeker de overstap naar de economie. Tijdens zijn promotie aan de Universiteit van Frankfurt onderzocht hij het gebruik van taalmodellen in de financiële wereld – destijds een zeer klein onderzoeksgebied. ‘Mensen zeiden dat ik me beter met ‘echt’ onderzoek kon bezighouden. Maar ik had geluk: tijdens mijn PhD kwam het gebruik van taalmodellen in een stroomversnelling terecht.’
De kern van zijn onderzoek draait om de communicatie van bedrijven met de markt, bijvoorbeeld tijdens zogenaamde earnings calls. Beursgenoteerde bedrijven lichten tijdens deze bijeenkomsten hun resultaten toe aan investeerders en analisten. ‘Mijn doel is om de kwaliteit van deze informatie te checken. Wat is blabla en wat is echte informatie? Ik leerde computers met behulp van machine learning de informatie van bedrijven te verzamelen en te verwerken.’
Non-antwoorden
Als voorbeeld noemt Mansouri zijn paper getiteld ‘Let me get back to you’. De titel is veelzeggend, want het gaat over de hoeveelheid non-antwoorden in bedrijfscommunicatie. ‘Als managers slecht nieuws vermijden, en non-antwoorden geven, neemt de onzekerheid rond deze bedrijven toe. Dat blijkt uit ons onderzoek. Aandeelhouders kunnen een verzekering voor hun aandelen afsluiten, en de premies voor deze verzekeringen stijgen bij non-antwoorden. De markt reageert dus negatief.’
De toepassing blijft niet beperkt tot bedrijven. ‘Je ziet het bijvoorbeeld ook bij politici. Als ze zich in een woelige periode van hun politieke carrière bevinden, geven ze meer ontwijkende antwoorden aan journalisten’, zegt Mansouri met gevoel voor understatement. Hij noemt ook de ondervraging van Facebook-CEO Mark Zuckerberg in de Amerikaanse Senaat. ‘Zijn antwoorden stonden bol van opmerkingen als ‘dat is een goede vraag’, of: ‘ik ken de details niet’. Dit zijn typische uitdrukkingen die mensen gebruiken als ze antwoorden willen ontwijken.’
AI tekst? Dan geen donatie
Recent heeft Mansouri zijn onderzoek verbreed naar hoe mensen tegen kunstmatige intelligentie aankijken. Hij noemt AI een tweesnijdend zwaard: het zorgt voor efficiëntie, maar mensen ontwikkelen ook een ‘aversie tegen algoritmes’. In een recent onderzoek keek hij naar GoFundMe, een platform om geld in te zamelen via crowdfunding. Het onderzoek laat zien dat mensen voor crowdfunding vaak gebruikmaken van taalmodellen zoals ChatGPT om de teksten voor hun acties te schrijven.
Mansouri: ‘Het gebruik van taalmodellen voor crowdfundingsacties is op zich positief voor de samenleving: mensen beschikken over betere teksten en kunnen zo gemakkelijker om donaties vragen. Maar we zagen ook een andere uitkomst: als donateurs merken dat een tekst afkomstig is van ChatGPT, vinden ze dat een groot nadeel. Ze zullen minder snel doneren aan een actie met een AI-tekst. Hoe dat komt? We willen schijnbaar dat mensen moeite doen als ze om geld vragen. Dat is nu eenmaal hoe ons brein werkt.’
Onderwijs en Scholarship
Ook in zijn onderwijsactiviteiten spelen taalmodellen, prompts en andere AI-gerelateerde onderwerpen een belangrijke rol, vervolgt hij. ‘Verschillende collega’s zijn bang dat studenten hun scriptie met ChatGPT schrijven. Ik maak me daar geen zorgen over; in mijn vakken moeten studenten juist AI gebruiken. Veel van hen werken inmiddels in het bedrijfsleven. Ze gebruiken daar volop taalmodellen.’
Als JTS Scholar wil Mansouri zich inzetten voor de samenwerking tussen vakgebieden, maar ook tussen de universiteit en het bedrijfsleven. ‘Denk aan de Europese wetgeving over AI. We kunnen bijvoorbeeld workshops organiseren, waarbij rechters, onderzoekers en mensen uit het bedrijfsleven met elkaar in gesprek gaan over de implicaties.’