Elke beving laat sporen na: hoe aardbevingen Groningers blijven raken

De discussie over het definitief afsluiten van het Groningen gasveld laait opnieuw op, ondanks dat de sluiting wettelijk is vastgelegd en door de regering bevestigd. Aardbevingen, schade aan woningen, versterkingstrajecten en bureaucratische procedures hebben nog altijd een grote impact op bewoners in het aardbevingsgebied. Dat blijkt uit drie nieuwe rapporten van Gronings Perspectief die vandaag verschijnen. Gronings Perspectief is een samenwerking tussen het Nivel en de Rijksuniversiteit Groningen.

Belast door schade en procedures

Het meest geraakt worden bewoners die niet alleen schade hebben maar zich ook zwaar belast voelen door de procedures rond schadeherstel en versterking. Het onderzoek laat zien dat zij gevolgen ondervinden voor hun gezondheid, emotioneel welzijn, sociale relaties, gevoel van veiligheid en vertrouwen in overheden en instanties. Dit blijkt uit vragenlijstgegevens die zijn verzameld in de periode april 2023 tot oktober 2025. Vóór de beving bij Zeerijp in november 2025 leken de gevolgen duidelijk af te nemen, in lijn met de afbouw van de gaswinning. De zware beving bij Zeerijp doorbrak deze positieve ontwikkeling.

Na Zeerijp: gezondheid en veiligheidsgevoel geschaad

Bewoners die de zware beving bij Zeerijp voelden of hoorden, hebben meer stressgerelateerde klachten, een lagere geestelijke gezondheid en emotioneel welzijn en voelen zich minder veilig dan bewoners die de beving niet hebben gemerkt. Dit blijkt uit een extra vragenlijst die kort na deze beving is uitgezet door Gronings Perspectief.

Zware weg naar een veiliger huis

Voor veel bewoners is de versterking van hun woning een lang, intensief en emotioneel belastend traject. De impact hiervan wordt niet altijd voldoende erkend. Tegelijkertijd zijn bewoners wel tevreden over hun nieuwe woning en de huisverbeteringen die tijdens de versterking mogelijk waren. Dit blijkt uit diepte-interviews over de ervaringen van bewoners van wie het huis versterkt is of niet versterkt hoeft te worden volgens de gestelde veiligheidsnorm.

"Wat mij heeft aangegrepen was dat het huis werd afgebroken. Ja, dat heeft me wel aangegrepen, want je laat gewoon je hele oude leven achter. Het wordt allemaal anders.” Een respondent in een interview

“Versterking van een woning is geen vrijwillige verbouwing. Het is noodzakelijk omdat er gevaar is voor instorting bij een zware beving.” Michel Dückers

Meer weten?

Meer informatie over Gronings Perspectief evenals alle verschenen publicaties zijn te vinden op: https://www.groningsperspectief.nl. Ook kunt u contact opnemen met prof. dr. Michel Dückers (m.l.a.duckers@rug.nl).

Over het onderzoek

Alle drie de rapporten maken deel uit van het project Gronings Perspectief, dat sinds 2016 de gevolgen van de gaswinning in Groningen monitort. De Rijksuniversiteit Groningen en het Nivel werken hierin samen. Voor deze publicaties zijn drie onderzoeken uitgevoerd. Ten eerste een vragenlijstonderzoek met het Groninger Panel, dat bestaat uit 6000 bewoners van 18 jaar en ouder uit de provincie Groningen. Ten tweede een kwalitatief onderzoek van 22 diepte-interviews met bewoners van wie het huis is versterkt of op norm is verklaard binnen de versterkingsoperatie. Ten derde een extra, tussentijdse vragenlijst in het Groninger Panel na de beving bij Zeerijp