In seksuele gezondheidszorg is plezier vaak bijzaak

In de zorg draait seksualiteit meestal om problemen, niet om plezier. Stoornissen, vruchtbaarheid en risico’s krijgen voorrang; genot komt vaak pas later aan bod, als het al ter sprake komt. Terwijl juist dát voor veel mensen de kern van seksualiteit vormt, benadrukken Marieke Dewitte en Charmaine Borg in een recent artikel.

De onderzoekers laten zien dat deze focus historisch is gegroeid. Seksualiteit werd lange tijd vooral bekeken vanuit medische doelen, zoals het voorkomen van ziekte. Genot speelde wel een rol, maar bleef meestal op de achtergrond en kreeg daardoor minder aandacht in onderzoek en behandeling.

Dewitte en Borg wijzen erop dat medische doelen natuurlijk belangrijk zijn, maar dat door deze nauwe focus vaak wordt vergeten wat mensen écht belangrijk vinden in hun seksleven: plezier, intimiteit en verbondenheid. Plezier is volgens hen geen bijkomstigheid, maar ontstaat uit een samenspel van biologische, psychische, relationele en sociaal-culturele factoren.

Gendernormen en heteronormatieve seksuele scripts hebben bovendien lange tijd bepaald wat als ‘normaal’ werd gezien, waardoor vooral het plezier van vrouwen en LGBTQ+-personen onderbelicht bleef.

Wanneer plezier structureel op de tweede plaats blijft, kan dat gevolgen hebben voor de kwaliteit van zorg. Onderzoek laat zien dat aandacht voor genot angst en pijn kan verminderen, intimiteit kan versterken en behandelingen effectiever kan maken bij seksuele problemen.

De aanbeveling van de auteurs is helder: behandel plezier niet als bijzaak. Vraag patiënten niet alleen wat niet werkt, maar ook wat goed voelt. Zo verschuift seksuele zorg van probleemgericht naar mensgericht — en komt zij dichter bij wat seksualiteit voor mensen werkelijk betekent.

• Dewitte, M., & Borg, C. (2026). Rethinking sexual pleasure in research, health care and society. Nature Reviews Urology. https://doi.org/10.1038/s41585-025-01113-8