Hip surgery: evaluation of outcomes in terms of mental and physical health
Heupoperatie: evaluatie van de uitkomsten op het gebied van mentale en fysieke gezondheid
Heupchirurgie speelt een essentiële rol binnen de orthopedische zorg, van geplande heupvervangingen tot spoedoperaties bij heup- en femurfracturen. Hoewel beide vormen van chirurgie gericht zijn op pijnvermindering, herstel van mobiliteit en verbetering van kwaliteit van leven, verschillen de onderliggende patiëntpopulaties fundamenteel — in leeftijd, multimorbiditeit, cognitieve status en behandeldoelen. Deze verschillen beïnvloeden ook hoe uitkomsten het beste gemeten kunnen worden. Waar patiënt-gerapporteerde uitkomstmaten (PROMs) binnen de electieve zorg goed te gebruiken zijn, kunnen kwetsbare traumapatiënten deze vaak niet zelf invullen, waardoor domeinen als mentale gezondheid en functionele zelfstandigheid bij deze groep onderbelicht blijven.
Dit proefschrift van Noa Ponds onderzoekt hoe de beoordeling van uitkomsten na heupchirurgie verbeterd kan worden, met aandacht voor zowel lichamelijke als mentale gezondheid.
In deel 1 wordt de betrouwbaarheid van bestaande meetinstrumenten geëvalueerd, waaronder proxy-gerapporteerde uitkomsten en het gebruik van draagbare sensoren als aanvulling op PROMs. Beide blijken waardevol, mits zorgvuldig geïnterpreteerd, vooral bij subjectieve uitkomsten.
Deel 2 richt zich op electieve heupvervanging. Onderzoek naar de directe anterieure benadering laat verbeterde fysieke functie en kortere opnameduur zien vergeleken met de laterale benadering, terwijl vergelijking met de posterolaterale benadering aantoont dat vroeg herstel bij beide technieken gelijk verloopt — de keuze kan dus vooral op chirurgische ervaring en patiëntanatomie worden gebaseerd.
Deel 3 behandelt geriatrische traumazorg na heupfractuur. Ondanks hoge mortaliteit herwinnen veel patiënten loopvermogen en functionele zelfstandigheid, wat het belang van chirurgie onderstreept. Proxyrapportage blijkt bruikbaar, met name bij objectieve uitkomsten, terwijl subjectieve domeinen zoals mentale gezondheid behoedzame interpretatie vereisen.