Heart failure and the exocrine pancreas
Hartfalen en de exocriene alvleesklier
Hartfalen is een systemische aandoening, echter er is weinig bekend over de invloed op de exocriene alvleesklier. Stoornissen in de exocriene alvleesklierfunctie kunnen leiden tot malabsorptie, ondervoeding en uiteindelijk exocriene alvleesklierinsufficiëntie, een behandelbare aandoening. Het proefschrift van Marlene Vijver laat zien dat de exocriene alvleesklier waarschijnlijk een tot nu toe onderbelicht doelorgaan is bij hartfalen.
De resultaten ondersteunen het concept dat verminderde doorbloeding, veneuze stuwing en mogelijk chronische laaggradige ontsteking bijdragen aan schade van de alvleesklier. Bij patiënten met acuut hartfalen werden tijdens ziekenhuisopname subtiele maar consistente stijgingen van de alvleesklierenzymen amylase en lipase gevonden, passend bij milde celschade. Daarnaast werden in postmortaal alvleesklierweefsel van patiënten met hartfalen tekenen van ontsteking en bloedingen aangetoond, wat wijst op structurele weefselschade. Bij patiënten met chronisch hartfalen bleek ongeveer één op de tien exocriene alvleesklierinsufficiëntie te hebben. Deze patiënten hadden vaker een lager lichaamsgewicht, kenmerken van ondervoeding en cardiale cachexie, lagere lipasewaarden en aanwijzingen voor rechtszijdige hartdysfunctie.
De bevindingen van dit proefschrift suggereren dat de alvleesklier betrokken kan zijn bij de systemische gevolgen van hartfalen. Routinematige screening op alvleesklierbeschadiging of -functie wordt op basis van de huidige gegevens niet aanbevolen. Gerichte diagnostiek kan echter waardevol zijn bij patiënten met hartfalen en onverklaard gewichtsverlies, persisterende voedingstekorten of andere aanwijzingen voor malabsorptie. Toekomstig onderzoek moet uitwijzen hoe vaak exocriene alvleesklierdysfunctie voorkomt, welke patiënten risico lopen en of behandeling met pancreasenzymvervanging klinische uitkomsten bij geselecteerde patiënten met hartfalen kan verbeteren.