Promotie Mw. A.D. (Amber) Vellinga-Dings: Navigating life on social assistance

Op 01 oktober 2026 14:30 promoveert Mw. A.D. (Amber) Vellinga-Dings aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Navigating life on social assistance

Negatieve oordelen spelen grote rol in leven van bijstandsgerechtigden

Het negatieve oordeel over bijstandsgerechtigden is hardnekkig en vindt plaats in het openbaar én in de privésfeer. Veel bijstandsgerechtigden nemen de negatieve stereotypen uiteindelijk over in hun eigen zelfbeeld. Dat blijkt uit onderzoek van Amber Vellinga-Dings, waarop zij 1 oktober promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Het huidige beleid ondermijnt juist de zelfredzaamheid bij bijstandsgerechtigden die het wil bevorderen.’

Mensen die langdurig van een bijstandsuitkering leven, bevinden zich vaak in moeilijke omstandigheden. Vellinga-Dings heeft onderzocht hoe mensen in de langdurige bijstand het ervaren om bijstandsgerechtigde te zijn en met welke uitdagingen zij in het dagelijks leven te maken krijgen. Ook onderzocht ze of een groepscursus hun zelfbewustzijn en welbevinden kan ondersteunen.

Vellinga-Dings: ‘In onze samenleving heerst vaak een negatief beeld van mensen die een bijstandsuitkering ontvangen. Zij worden als lui of onbekwaam gezien. Deze negatieve vooroordelen noemen we ook wel ‘uitkeringsstigma’.’ Uit het onderzoek blijkt dat negatieve vooroordelen zowel in het openbaar als in de privésfeer voorkomen. Veel bijstandsgerechtigden nemen deze negatieve stereotypen over in hun eigen zelfbeeld. ‘De deelnemers aan het onderzoek hadden zelf ook een negatief beeld van bijstandsgerechtigden, vóórdat zij zelf in de bijstand terechtkwamen. Op het moment dat ze zelf in die situatie komen, krijgen ze al snel een negatief zelfbeeld.’ Ze hebben het gevoel tekort te schieten of een mislukkeling te zijn. Dit kan resulteren in gevoelens van schaamte, stress, eenzaamheid en soms destructief gedrag, zoals sociale isolatie, extreem drankgebruik of  eetverslaving.

Bijstandsgerechtigden hebben naast de arbeidsmarktproblemen en financiële uitdagingen vaak ook gezondheidsproblemen, uitdagingen in het sociale netwerk en binnen het gezin, moeite met het huishouden, administratie en algemene dagelijkse handelingen. De ondersteuning die volgens Vellinga-Dings nodig is moet zich richten op een beter algeheel welbevinden, een sterker sociaal netwerk en op vaardigheden die mensen helpen meer controle over hun eigen leven te ervaren.

De promotie vindt plaats in Academiegebouw RUG.