Business Valuation voor Juristen
Bedrijfswaardering speelt een steeds grotere rol in de juridische praktijk. Bij aandeelhoudersgeschillen, schadestaatprocedures, post-M&A disputen en herstructureringen kan een waardering in belangrijke mate bepalend zijn voor de financiële uitkomst van het geschil. Bij transacties vormt waardering bovendien de economische basis voor de prijs en financiële afspraken over bijvoorbeeld earn-outs, completion accounts, locked-box-mechanismen en purchase price adjustments.
'Niet zelf rekenen, maar wél waarderingen doorgronden en de waarderingsdiscussie beter begrijpen en voeren.'
Dit nieuwe executive programma, gericht op juristen, vormt de brug tussen financiële waardering, schadeanalyse en de juridische praktijk. Leer waarderingen doorgronden en de waarderingsdiscussie beter te voeren zonder zelf de berekeningen te hoeven maken.
|
Start:
|
18 maart 2027
|
|
Locatie:
|
Van der Valk Amsterdam Zuidas
|
|
Duur:
|
7 bijeenkomsten van 13.00 tot 17.30 uur
|
|
Kerndocenten:
|
Prof. dr. Marc Broekema RV en Drs. Hans Haanappel RV
|
|
PE-punten:
|
28, zelf in te voeren bij NOvA
Na afronding ontvangt u een certificaat met supplement
|
|
Investering:
|
€ 5.750,- (vrijgesteld van BTW)
leden van de rechterlijke macht ontvangen 25% korting
|
Doel programma
De toegenomen relevantie van bedrijfswaarderingen is ook zichtbaar in het ondernemingsrecht. Sinds 1 januari 2025 is de vernieuwde wettelijke geschillenregeling van kracht en is de Ondernemingskamer in eerste aanleg exclusief bevoegd voor procedures tot uitstoting en uittreding. De waarderingscomponent heeft daarin een prominente plaats. Wanneer binnen de geschillenregeling een deskundige wordt benoemd, verricht deze onderzoek naar de waarde van de aandelen op een bepaalde peildatum. De Ondernemingskamer heeft hiervoor een afzonderlijke leidraad voor deskundigen in de geschillenregeling opgesteld. Daarin wordt benadrukt dat het waarderingsproces, de gekozen grondslagen, de gehanteerde aannames en de gebruikte informatie voor de rechter en partijen kenbaar, toetsbaar en navolgbaar moeten zijn.
Ook buiten de geschillenregeling komen juristen steeds vaker voor complexe financiële analyses te staan. In enquêteprocedures kunnen financiële prestaties, transacties, prognoses en waardeontwikkeling onderdeel zijn van het feitencomplex of van een daaropvolgende exit- of schadevraag. In schadestaatprocedures staat vaak een andere waarderingsvraag centraal: wat is het verschil tussen de werkelijke financiële positie en de hypothetische situatie waarin de normschending niet zou hebben plaatsgevonden, en op welke wijze komt dit tot uitdrukking in de hoogte van de geleden schade? De vergelijking tussen de werkelijke situatie (IST) en de hypothetische situatie (SOLL), inclusief verloren winst, onzekerheid en toekomstverwachtingen, wordt dan onderdeel van de juridische schadebegroting.
Dit executive programma - gericht op juristen - vormt de brug tussen financiële waardering, schadeanalyse en de juridische praktijk. Na afronding van het programma kunnen deelnemers:
-
Het juiste waardebegrip te laten aansluiten op de juridische context.
-
De belangrijkste waarderingsmethoden, waaronder Discounted Cash Flow (DCF) en market multiples, interpreteren en op hun merites beoordelen.
-
Een waardering ontleden van ondernemingswaarde naar aandelenwaarde.
-
De samenhang tussen cashflow, groei, investeringen, rendement en risico beoordelen.
-
De belangrijkste componenten van een WACC benoemen en de kritische aannames daarin herkennen.
-
Financiële prognoses en businessplannen kritisch analyseren op consistentie, haalbaarheid en mogelijke bias.
-
Onderscheiden welke informatie op de peildatum relevant was en hoe latere informatie moet worden beoordeeld.
-
Een schadeberekening beoordelen op basis van de feitelijke en de hypothetische situatie waarin de schadeveroorzakende gebeurtenis niet had plaatsgevonden (IST/SOLL).
-
Berekeningen van lost profits, toekomstschade en de verloren gegane waarde van het ontnemen van een corporate opportunity kritisch beoordelen.
-
Waarderingen binnen aandeelhoudersgeschillen, uitkoop- en uittredingsprocedures en post-M&A disputen doorgronden en op hun juridische betekenis wegen.
-
Deskundigenrapporten systematisch lezen, zwakke plekken in de methode, gegevens, aannames en conclusies herkennen en verschillen tussen rapporten herleiden tot de onderliggende aannames. Tevens wordt aandacht besteed aan het inzetten van AI voor het analyseren van rapporten.
-
Een waarderingsdeskundige effectief instrueren en tijdens een zitting, onderhandeling of bespreking de vragen stellen die de waarderingsuitkomst daadwerkelijk bepalen.
-
Waarderingskennis vertalen naar de eigen rol: als advocaat in een processtrategie die gericht is op de bepalende aannames en als rechter in het plaatsen en wegen van de afwegingen in deskundigenberichten.
Voor wie?
Dit executive programma is in het bijzonder bedoeld voor:
-
advocaten werkzaam in ondernemingsrechtelijke en commerciële geschillen, waaronder aandeelhoudersgeschillen, schadezaken en post-M&A disputen, die waarderingsdeskundigen inschakelen of rapporten van partijdeskundigen moeten beoordelen en bestrijden, en hun processtrategie op de waarderingsvraag willen afstemmen;
-
M&A-advocaten en ondernemingsrechtjuristen die te maken hebben met prijsonderhandelingen, earn-outs, transactiemechanismen en andere financiële aspecten van een M&A-transactie;
-
leden van de rechterlijke macht die worden geconfronteerd met waarderingsrapporten, schadeberekeningen, deskundigenberichten en uiteenlopende financiële argumentaties, en die afwegingen beter willen kunnen plaatsen en wegen;
-
andere juridische professionals voor wie de economische onderbouwing van waarde of schade onderdeel is van hun praktijk.
Financiële voorkennis is niet vereist; wel vragen wij minimaal 5 jaar relevante werkervaring.
Overzicht programma & data
Het programma bestaat uit 7 middagen met elk twee inhoudelijke sessies van 2 uur: in totaal 14 sessies en 28 uur onderwijstijd.
|
Donderdag 18 maart 2027 |
Van juridische vraag naar economische waarde |
|
Donderdag 1 april 2027 |
DCF doorgronden: kasstromen, risico en kapitaalkosten |
|
Donderdag 15 april 2027 |
Multiples en prognoses kritisch beoordelen |
|
Vrijdag 21 mei 2027 |
Van normschending naar economisch verdedigbare schade |
|
Vrijdag 4 juni 2027 |
Waardering in aandeelhouders- en transactiegeschillen |
|
Donderdag 17 juni 2027 |
Waarderingsrapporten toetsen en deskundigen effectief bevragen |
|
Vrijdag 2 juli 2027 |
Waardering onder druk: herstructurering en rapportverdediging |
Het programma vindt plaats van 13.00 - 17.30 uur bij Van der Valk, Amsterdam Zuidas.
Inhoud programma
Dag 1) Donderdag 18 maart 2027
Van Juridische vraag naar economische waarde
|
Sessie 1 |
Waarde, prijs en de juridische waarderingsvraag: van juridische vraag naar financiële analyse |
|
Onderwerpen
|
Waarom waarde niet hetzelfde is als prijs; waarderingsdoel en waarderingsgrondslag; ondernemingswaarde en aandelenwaarde; waarde voor welke partij; minderheids- versus meerderheidsbelang; peildatum; going concern versus alternatieve scenario's; juridische context versus economische waarderingsvraag; verschil tussen waardebepaling, prijsbepaling en schadebegroting; introductie in DCF, multiples en andere waarderingsmethoden. |
|
Praktijkthema
|
Welke waarderingsvraag moet je de deskundige eigenlijk stellen? |
|
Sessie 2
|
De onderneming achter de waardering: van jaarrekening naar economische werkelijkheid |
|
Onderwerpen
|
Winst versus cashflow; EBITDA, EBIT, NOPAT en vrije geldstroom; werkkapitaal en investeringen; historische versus genormaliseerde resultaten; incidentele baten en lasten; management adjustments; leases, pensioenverplichtingen en andere debt-like items; netto-schuld; enterprise value naar equity value; herkennen van financiële normalisaties die de uitkomst materieel beïnvloeden. |
|
Praktijkthema
|
Van gerapporteerde EBITDA naar genormaliseerde EBITDA en naar geldstroom. Van ondernemingswaarde naar aandelenwaarde. |
Dag 2) Donderdag 1 april 2027
DCF doorgronden: kasstromen, risico en kapitaalkosten
|
Sessie 3 |
Discounted Cash Flow in de praktijk: waar komt de waarde in een DCF werkelijk vandaan? |
|
Onderwerpen
|
Uitgangspunten van DCF; FCFF versus FCFE; omzet, marge, belasting, investeringen en werkkapitaal; expliciete prognoseperiode; restwaarde; ROIC en duurzame waardecreatie; relatie tussen groei en benodigde investeringen; sensitiviteitsanalyse; scenarioanalyse; waarom kleine wijzigingen in aannames grote verschillen in de waardering kunnen veroorzaken. |
|
Praktijkthema
|
Twee DCF-waarderingen van dezelfde onderneming met sterk uiteenlopende uitkomsten. |
|
Sessie 4
|
WACC, risico en discontering: wanneer is een discount rate verdedigbaar? |
|
Onderwerpen
|
Risico en vereist rendement; kostenvoeten van eigen en vreemd vermogen; toepassing van het CAPM en haar onderliggende parameters (risk-free rate; equity risk premium; beta; leverage en capital structure; company-specific risk; country risk; belastingeffecten) nominale versus reële geldstromen; consistentie tussen cashflow en disconteringsvoet; discoteringsvoeten in ondernemingswaarderingen versus discontering in schadeberekeningen. |
|
Praktijkthema
|
Welke WACC-inputs zijn werkelijk discutabel en wat is het effect op de conclusie? |
Dag 3) Donderdag 15 april 2027
Multiples en prognoses kritisch beoordelen
|
Sessie 5
|
Market multiples en vergelijkbare ondernemingen: wanneer is de markt werkelijk vergelijkbaar? |
|
Onderwerpen
|
Trading multiples; transaction multiples; EV/EBITDA, EV/EBITA, EV/EBIT en P/E; selectie van vergelijkbare ondernemingen; verschillen in groei, marges en risico; normalisaties; medianen en ranges; outliers; precedent transactions; control premiums en andere premies en kortingen; wanneer ondersteunen multiples een DCF en wanneer spreken zij deze juist tegen? |
|
Praktijkthema
|
Hoe kun je door peer selection vrijwel ongemerkt de waarderingsuitkomst beïnvloeden? |
|
Sessie 6
|
Prognoses en forecasts kritisch beoordelen: een Excel-model kan technisch correct zijn maar toch economisch onjuist |
|
Onderwerpen
|
Historische prestaties als vertrekpunt; budget versus forecast versus managementbusinessplan; top-down en bottom-up forecasts; omzetgroei en marktontwikkeling; marges; investeringen en afschrijvingen; werkkapitaal; ROIC; backtesting van eerdere managementprognoses; managementbias; hockey-stick forecasts; interne consistentie; scenario's en sensitiviteiten; gebruik van informatie na de peildatum; beoordelen of groei economisch gefinancierd kan worden. |
|
Praktijkthema
|
Een managementforecast beoordelen alsof deze onderdeel is van een deskundigenrapport. |
Dag 4) Vrijdag 21 mei 2027
Van normschending naar economisch verdedigbare schade
|
Sessie 7
|
Schadeanalyse: van normschending naar financieel verschil (IST versus SOLL) |
|
Onderwerpen
|
Juridische causaliteit versus economische causaliteit; feitelijke situatie; hypothetische situatie zonder normschending; de counterfactual; bepalen van het juiste causale scenario; schadeperiode; mitigerende maatregelen; alternatieve oorzaken; ex ante versus ex post informatie; onzekerheid en kansweging; voorkomen van dubbeltelling. |
|
Praktijkthema
|
Eerst het juiste hypothetische scenario bepalen en pas daarna gaan rekenen. |
|
Sessie 8
|
Lost profits en waardering van ondernemingsschade |
|
Onderwerpen
|
Lost profits; verlies van omzet versus verlies van winst; incremental revenues en incremental costs; contribution margin; vaste en variabele kosten; verloren ondernemingswaarde versus verloren kasstromen; tijdelijke versus voortdurende schade; zelf herstellend vermogen, kansschade en scenario's; belastingen; rente en discontering; DCF als schadeberekeningsmethode; relatie tussen peildatum, toekomstige schade en latere informatie; schadestaatprocedures; presenteren van onzekerheid in ranges en scenario's. |
|
Praktijkthema
|
Van omzetverlies naar economisch verdedigbare schade. |
Dag 5) Vrijdag 4 juni 2027
Waardering in aandeelhouders- en transactiegeschillen
|
Sessie 9
|
Aandeelhoudersgeschillen, geschillenregeling en enquêteprocedure |
|
Onderwerpen
|
Economische dynamiek van aandeelhoudersgeschillen; uitstoting en uittreding; prijsbepaling; uitkoopprocedures; rol van de Ondernemingskamer; relatie met de enquêteprocedure; peildatum; informatiepositie van partijen; transacties met gelieerde partijen; dividend en andere waardeonttrekkingen; waardering van minderheidsbelangen; deskundigenonderzoek binnen de geschillenregeling; betekenis van de Leidraad voor deskundigen; kenbaarheid, toetsbaarheid en navolgbaarheid van de waardering. |
|
Praktijkthema
|
Welke informatie en instructies heeft een deskundige nodig om het belang van een aandeelhouder te waarderen? |
|
Sessie 10
|
M&A en post-M&A disputen |
|
Onderwerpen
|
Waardering als fundament onder de transactieprijs; locked box; completion accounts; net debt; working capital adjustments; earn-outs; purchase price adjustments; financiële warranties; businessplannen in transacties; synergieën; material adverse developments; post-closing disputes; schadebepaling bij W&I claims, verschil tussen transaction pricing en standalone value; schade bij een onjuiste voorstelling van omzet, EBITDA of toekomstige prestaties. |
|
Praktijkthema
|
Dezelfde onderneming bezien vanuit de transactie, het contract en een later geschil. |
Dag 6) Donderdag 17 juni 2027
Waarderingsrapporten toetsen en deskundigen effectief bevragen
|
Sessie 11
|
Een waarderingsrapport lezen en beoordelen: van 100 pagina's naar de vijf vragen die ertoe doen. |
|
Onderwerpen
|
Structuur van een professioneel waarderingsrapport; scope en opdrachtformulering; gebruikte informatie; onafhankelijkheid; peildatum; methodekeuze; belangrijkste aannames; brongebruik; aansluiting op historische cijfers; forecastanalyse; WACC; multiples; sensitiviteiten; reconciliatie van verschillende methoden; transparantie en reproduceerbaarheid; red flags; beoordeling van conclusies die verder gaan dan de uitgevoerde analyse en de inzet van AI als analyse-instrument. |
|
Praktijkthema
|
Deelnemers krijgen twee conflicterende waarderingsrapporten en moeten vaststellen waarom de conclusies verschillen. |
|
Sessie 12
|
Een deskundige instrueren, bevragen en ter zitting uitdagen: van rapportlezer naar effectieve gesprekspartner |
|
Onderwerpen
|
Waarderingskennis inzetten in de processtrategie: welke stellingen, bewijsaanbiedingen en deskundigenvragen het verschil maken; het formuleren van een goede opdracht; het onderscheid tussen juridische en financiële vragen; welke vragen wel en niet aan een waarderingsdeskundige gesteld moeten worden; het bepalen van scope en peildatum; een informatieprotocol; omgaan met ontbrekende informatie; managementinterviews; instructies rond scenario's en sensitiviteiten; hoor en wederhoor; een concept- en definitief rapport; vragen naar aanleiding van een deskundigenbericht; het analyseren van rapporten van partijdeskundigen; deskundigen tijdens een zitting effectief bevragen; complexe financiële verschillen begrijpelijk presenteren aan rechter, cliënt of board; herkennen wanneer een discussie over ‘waarderingsmethodiek’ in werkelijkheid een discussie over feiten of juridische uitgangspunten is. |
|
Praktijkthema
|
Formuleer, als advocaat of rechter, de vijf vragen die de waarderingsdiscussie kunnen beslissen. |
Dag 7) Vrijdag 2 juli 2027
Waardering onder druk: herstructurering en rapportverdediging
|
Sessie 13
|
Restructuring Valuation: wanneer waardering rechten bepaalt |
|
Onderwerpen
|
In een financiële herstructurering is waardering niet alleen van belang om vast te stellen wat een onderneming ‘waard’ is. De waardering kan mede bepalen welke stakeholders economisch in the money zijn, welke positie schuldeisers en aandeelhouders in de onderhandelingen innemen en hoe de waarde van de onderneming onder verschillende belanghebbenden wordt verdeeld. Voor juristen ontstaat daarmee een bijzondere uitdaging: zij hoeven niet zelf een restructuring valuation op te stellen, maar moeten wel kunnen beoordelen welke waarderingsvraag voorligt, welke aannames de uitkomst bepalen en welke juridische consequenties uit verschillende waarderingsscenario's kunnen voortvloeien. Aandacht voor de WHOA, credit bidding en share pledge-enforcement. |
|
Praktijkthema
|
Is de discussie werkelijk juridisch, of wordt de uitkomst feitelijk bepaald door een verschil van inzicht over de ondernemingswaarde? |
|
Sessie 14
|
Rapportverdediging |
|
Opzet
|
Tijdens een afsluitende middag werken deelnemers in groepen aan een geïntegreerde waarderingscasus. |
|
Dossier
|
Historische financiële informatie; een businessplan; een DCF-waardering; een multiples-analyse; een deskundigenrapport; en de standpunten van twee procespartijen |
|
Rollen
|
Advocaat van de verzoeker; advocaat van de verweerder; onafhankelijke deskundige; partijdeskundigen; onafhankelijke commissie
|
Docenten
Marc Broekema is hoogleraar Ondernemingswaardering, Fusies & Overnames en Herstructurering aan de Rijksuniversiteit Groningen. Met ruim 20 jaar ervaring als waarderingsdeskundige in de praktijk richt hij zich uitsluitend op financiële disputen binnen het recht; met name waarderingsconflicten, schadevraagstukken, financiële herstructureringen en post-M&A-disputen. Marc is managing director en Head of Expert Services Nederland bij Kroll. Tevens is hij raad in de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam, lid van de Raad van Tucht en Beroep van het NiRV en lid van de Europe Board van de IVSC, de wereldwijde standaardsetter voor de waarderingspraktijk.
Hans Haanappel heeft meer dan 25 jaar ervaring op het gebied van ondernemingswaardering, waarbij hij zich met name richt op complexe waarderingsvraagstukken in juridische disputen, financiële herstructureringen en schadeberekeningen. Hans is partner bij Vantage Valuation. Naast zijn advieswerkzaamheden verzorgt hij sinds 2005 trainingen aan corporate finance professionals van investment banks, M&A boutiques en private equity. Hij is als docent verbonden aan onder andere de Executive Master in M&A and Valuation van de RUG/VU, en doceert aan de Erasmus School of Economics en de Rotterdam School of Management.
Gastdocenten
Daarnaast zullen diverse specialisten uit de praktijk en wetenschap langskomen tijdens het programma.
Afronding & vervolg
Na succesvolle afronding van dit executive programma krijgt u een certificaat uitgereikt. Het programma is tevens de ideale voorbereiding voor juristen die zich verder willen verdiepen in de bedrijfswaardering en M&A via de Executive Master in M&A and Valuation van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en de Vrije Universiteit Amsterdam (VU).
Contact
Voor meer informatie en aanmelding, kunt u contact opnemen met Nikolaj Bijleveld.
Dr. Nikolaj Bijleveld
T: (+31) 06 319 867 90
E: n.h.bijleveld rug.nl