Skip to ContentSkip to Navigation
TalencentrumOnderdeel van Rijksuniversiteit Groningen

Talencentrum

Express yourself <> understand the world
TalencentrumCommunicatietrainingAcademische vaardighedenHandboekRelevante literatuur en bronnen

Thematisch literatuuroverzicht

Hieronder staat een overzicht van bronnen over de volgende thema's:

- Schrijfhandboeken en leermiddelen

- Andere relevante handboeken

- Schrijfdidactische handboeken en artikelen

- Schrijftheoretische en -didactische beschouwingen en onderzoekspublicaties

- Publicatierichtlijnen/-stijlen

- Toetsing en beoordeling van schrijfvaardigheid

- Voortgezet onderwijs en aansluiting hoger onderwijs

- Overige bronnen

Schrijfhandboeken en leermiddelen

  • Aaron, Jane E. (2003), The litle, brown compact handbook, 4th ed, Longman, New York.
  • Björk, L. & Räisänen,C. (1997). Academic Writing. A University Writing Course. Lund : Studentlitteratur Bromley, Kent : Chartwell-Bratt.
  • Bolker, J. (1998). Writing your dissertation in Fifteen Minutes a Day. A Guide to Starting, Revising, and Finishing Your Doctoral Thesis. New York: Henry Holt.
  • Boomen, M. van den & Lans, J. van der. (1991).  Schrijfwerk. Een handleiding voor de non-profitsector. Houten/Antwerpen: Bohn Stafleu Van Loghum.
  • Booth, W.C., Colomb, G. en Williams, J.M. (1995). The Craft of Research. Chicago/Londen: The University of Chicago Press.
  • Buck, P. de, Mout, M.E.H.N.C., Musterd en Talsma, J. (1996). Zoeken en schrijven. Handleiding bij het maken van een historisch werkstuk. Den Haag: Nijgh & Van Ditmar.
  • Burger, P. & Jong, J. de. (1997). Handboek stijl. Adviezen voor aantrekkelijk schrijven. Groningen: Martinus Nijhoff.
  • Creighton, J. (1994). Effectief en creatief schrijven. Groningen: Boekwerk.
  • Douma, P. & Geel, R. (1990). Schrijven voor een groot publiek. Handleiding voor het schrijven van teksten voor de media. Leiden: Martinus Nijhoff.
  • Eco, U. (1994). Hoe schrijf ik een scriptie. Amsterdam: Bert Bakker.
  • Elbow, P. (1998). Writing with Power. Techniques for Mastering the Writing Process. New York/Oxford: Oxford University Press.
  • Elling, R., Andeweg, B., Jong, J. de en Swankhuisen, C. (1994).  Rapportagetechniek. Schrijven voor lezers met weinig tijd. Groningen: Wolters Noordhoff.
  • Flesch, R. (1990). Helder schrijven, spreken, denken. Stap voor stap naar betere communicatie. Deventer: Van Loghum Slaterus.
  • Flower, L. (1989). Problem-Solving Strategies for Writing. San Diego: Harcourt Brace Jovanovich.
  • Fragnière, J.-P. (1986). Comment réussir un mémoire. Parijs: Bordas.
  • Geel, R. (1980). Wat opstelschrijvers moeten weten. Een praktische handleiding bij het schrijven van opstellen en verslagen. Muiderberg: Coutinho.
  • Geel, R. (1991). Hoe zet ik mijn gedachten op papier. Het schrijven van essays, wetenschappelijke teksten, groepsverslagen en notulen. Muiderberg: Coutinho.
  • Gessel, H. van, Kleef, B. van,  Tromp, J. en Wirtz, W. (1997). Het nieuwe stijlboek. De Volkskrant. Den Haag: Sdu.
  • Haag, E. &. Dirven, J. (2002). Schrijven in stappen. Handboek voor de verslaglegging van literatuuronderzoek. Utrecht: Lemma.
  • Horst, P.J. van der. (1990).  Leestekenwijzer. Praktische handleiding voor het gebruik van leestekens en andere tekens. 's-Gravenhage: Sdu.
  • Kirszner, L.G. & Mandell, S.R. (eds.). (1997).The Holt Handbook. Fort Worth: Harcourt Brace.
  • Kussendrager, N., Lugt, D. van der en  Rogmans, B. (1997). Basisboek journalistiek. Achtergronden, genres, vaardigheden. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Lamers, H.A.J.M. (1993). Hoe schrijf ik een wetenschappelijke tekst? Een handleiding om scripties, onderzoeksverslagen, dissertaties en literatuurrapporten te schrijven. Bussum: Coutinho.
  • Lamers, H.A.J.M. (1997).  Handleiding voor beleidsteksten. Een handleiding om scripties, onderzoeksverslagen, dissertaties en literatuurrapporten te schrijven. Bussum: Coutinho.
  • Leeuwen, A. van &  Truijens, A. (1987). Een artikel schrijven. Compositiecursus voor aankomende journalisten Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Moor, W. de. (1993). De kunst van het recenseren. Bussum: Coutinho.
  • Ommen, H. van & Kuppenveld, E. van. (1995). Professionele bedrijfscommunicatie. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Onrust, M., Verhagen, A. en Doeve, R. (1993). Formuleren. Houten/Zaventhem: Bohn Stafleu Van Loghum.
  • Oost, H., (1995). Hoe schrijf ik een betere scriptie? Een nieuwe methode voor het schrijven van scripties en andere teksten Amsterdam/Antwerpen: Contact.
  • Oosterbaan, W. (1995).  Het schrijven van een leesbare scriptie. Rotterdam: NRC Handelsblad.
  • Overduin, B. (1990). Rapporteren. Het schrijven van rapporten, nota's, scripties en artikelen. Aula 133. Utrecht: Het Spectrum.
  • Poenicke, K. (1989). Duden. Die schriftliche Arbeit. Materialsammlung ... mit vielen Beispielen. Mannheim: Dudenverlag.
  • Renkema, J. (1995). Schrijfwijzer. Handboek voor duidelijk taalgebruik. 's-Gravenhage: Sdu.
  • Roon, J. van. (1990). Veelzeggend schrijven. Houten: Bohn Stafleu Van Loghem.
  • Schrijven. Tijdschrift. Amsterdam: Stichting Schrijven 1997-....
  • Snoeck Henkemans, A.F. (1989). Schrijven. Handleiding voor het opstellen van zakelijke teksten. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Spek, E. van der. (1996). Schrijven met perspectief. Structuuradviezen voor schrijvers. Groningen: Martinus Nijhoff.
  • Steehouder, M. e.a. (1994). Leren communiceren. Handboek voor mondelinge en schriftelijke communicatie. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Swales, J.M. & Feak, C.B. (1994). Academic Writing for Graduate Students. A Course for Nonnative Speakers of English. Michigan: Ann Arbor.
  • Tilanus, C.B. (1988). Rapporteren, presenteren. Utrecht: Het Spectrum.
  • Trimmer, J. F. (1998). Writing with a purpose. Boston/New York: Houghton Mifflin Company.

Andere relevante handboeken

  • Baarda, D.B. & Groot, M.P.M. de. (1995). Methoden en technieken. Houten: Stenfert Kroese.
  • Buuren, A.M.J., Gerritsen, W.P. en Paasman, A.N. (1983). Vermakelijk bibliografisch ganzenbord. De Nieuwe Taalgids Cahiers 1. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Eemeren, F.H. van, Grootendorst, R. en Snoeck-Henkemans, H.F. (1995). Argumentatie. Inleiding in het analyseren, beoordelen en presenteren van betogen. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Groot, A.D. de. (1961). Methodologie. Grondslagen van onderzoek en denken in de gedragswetenschappen. ’s-Gravenhage: Mouton.
  • Krekels, M.J.C.M. & Kooijman, P.H.G. (1998). Basiscursus Word 97. Schoonhoven: Academic Service.
  • Kuypers, G. (1995). A B C van een onderzoeksopzet. Muiderberg: Coutinho.
  • Mirande, M.J.A. & Wardenaar, E. (1997). Scriptieproblemen. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Nederlandse Taalunie. (1995). Woordenlijst Nederlandse Taal (het ‘Groene boekje’). Den Haag/Antwerpen: Sdu/Standaard.
  • Pander Maat, H. (1994). Tekstanalyse. Een pragmatische benadering. Groningen: Martinus Nijhoff.
  • Renkema, J. (1987). Tekst en uitleg. Een inleiding in de tekstwetenschap. Dordrecht: Foris.
  • Schellens, P.J. & Verhoeven, G. (1994). Argument en tegenargument. Een inleiding in de analyse en beoordeling van betogende teksten. Leiden: Martinus Nijhoff.
  • Verschuren, P.J.M. (1996). De probleemstelling voor een onderzoek. Handleiding voor het maken van de probleemstelling voor een onderzoek, scriptie, nota of artikel. Aula 134. Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum.
  • Vroom, B. (1994). De tekst getest. Handleiding voor het pre-testen van schriftelijk materiaal. Assen: Van Gorcum.

Schrijfdidactische handboeken en artikelen

  • Bean, J.C. (1998). Schrijvend leren en andere didactische werkvormen voor actief leren. Leiden: Spruyt, van Mantgem & de Does BV.
  • Els, T. van, e.a. (1984). Applied Linguistics and the Learning and Teaching of Foreign Languages. Londen: Arnold.
  • Galbraith, D. & Rijlaarsdam, G. (1999). Effective strategies for the teaching and learning of writing. Learning and instruction. The Journal of the European Association for Research on Learning and Instruction 32: 93-108.
  • Kruse, O. e.a. (eds.). (1999). Schlüsselkompetenz Schreiben. Konzepte, Methoden, Projekte für Schreibberatung und Schreibdidaktik an der Hochschule. Neuwied/Krifel: Luchterhand.
  • Mcleod, S.H. & Soven, M. (eds.) (1992). Writing Across the Curriculum. A Guide to Developing Programs. Newbury Park: Sage.
  • Mcleod, S.H., E. Miraglia e.a. (red.). (2001). WAC for the New Millenium. Strategies for continuing writing-across-the-Curriculum programs. Urbana: National Council of Teachers of English.
  • Overmaat, M. (1994). Mogelijkheden voor effectiever en efficiënter schrijfonderwijs: Adviezen en voorbeelden. Amsterdam: SCO-Kohnstamm Instituut.
  • Overmaat, M. (1996). Schrijfonderwijs: het kan veel efficiënter. Levende Talen 507: 60-64.
  • Teunissen, F. (1998). Lesgeven op papier. Effectieve leerteksten schrijven. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.
  • Trimmer, J.F. (1997). Postcards: Inside/Out. In: Childress, P. Articulating: Teaching Writing in a Visual Culture. Heinemann: 22-33.

Schrijftheoretische en -didactische beschouwingen en onderzoekspublicaties

  • Bereiter, C. & Scardamelia, M. (1987).The Psychology of Written Composition. Hillsdale, N.J.: Erlbaum.
  • Flower, L. & Hayes, J. (1980). The dynamics of composing; making plans and jugling constraints. In: L.W. Gregg, en E.R. Steinberg (red.) Cognitive Processes of Writing. Hillsdale, N.J.: Erlbaum, 31-50.
  • Flower, L. & Hayes, J.R. (1981). A Cognitive Process Theory of Writing. College Composition and Communication 32: 365-387.
  • Frie, L. (1998). Schrijfvaardigheid en de meting van voorkennis. Toegepaste Taalwetenschap in Artikelen 59: 89-98.
  • Hayes, J.R. (1996). A New Framework for Understanding Cognition an Affect in Writing. In: C.M. Levy, S. Randell (eds.). The Science of Writing. Theories, Methods, Individual Differences and Applications. Mayhwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum.
  • Hayes, J.R. & Flower, L.S. (1980). Identifying the Organization of Writing Processes. In: Gregg,L.W. en E.R. Steinberg (eds.) Cognitive Processes in Writing. Hillsdale, N.J.: Erlbaum.
  • Heesters, K., Kramer, F., Kwakernaak, E. en Visser, I. (1999). Is dit een betoog, een beschouwing of een uiteenzetting? Tekstsoorten in het onderwijs. Levende Talen 541: 415-419.
  • Hillocks, G. (1986). Research on Written Composition. New Directions for Teaching. Urbana: ERIC Clearinghouse on Reading and Communication Skills.
  • Jakobs, E.M. (1997). Textproduktion als domänen- und kulturspezifisches Handeln. Diskutiert am Beispiel wissenschaflichen Schreibens. In: Adamzik, K., G. Antos en E.M. Jakobs (Hrg.), Domänen und kulturspezifisches Schreiben. Frankfurt am Main: Peter Lang.
  • Jakobs, E.M. & Knorr, D. (1997). Schreiben in den Wissenschaften. Frankfurt am Main: Peter Lang.
  • Kellog, R.T. (1987). Writing performance: Effects of cognitive strategies. Written Communication, 4:269-298.
  • Levy, C.M. & Ransdell, S. (eds). (1996). The science of Writing. Theories, Methods, Individual Differences and Applications Hillsdale, N.J.: Erlbaum.
  • Maureau., J.H. (1979). Goed en begrijpelijk schrijven. Een analyse van 40 jaar schrijfadviezen. Muiderberg: Coutinho.
  • Oud-de Glas, M. en V. Withagen, Het taalvaardigheidsonderwijs in de universitaire talenopleidingen. Verslag van een onderzoek (Nijmegen: Instituut voor Toegepaste Sociale Wetenschappen 1994).
  • Peck Mac Donald, S. (1987).Problem definition in academic writing. College English 49:315-331.
  • Rijlaarsdam, G., Bergh, T.H. van de en Couzijn, M. (eds.). (1996a). Effective Teaching and Learning of Writing. Amsterdam: Amsterdam University Press.
  • Theories, Modesland Methodology in writing Research Amsterdam: Amsterdam University Press.
  • Rubin, B. (1996). The writing of research texts: genre analysis and its applications. In: Rijlaarsdam, T, H. v.d. Bergh, en M. Couzijn (eds.), Effective Teaching and Learning of Writing. Amsterdam: Amsterdam University Press.
  • Ruhmann, G. (1997). Ein paar gedanken darüber, wie man wissenschaftliches Schreiben lernen kann. In: Jakobs, E.M. en D. Knorr, Schreiben in den Wissenschaften. Frankfurt am Main: Peter Lang.
  • Schellens, P.J. & Steehouder, M. (1990). Vaste structuren en tekstmodellen als hulpmiddel bij het schrijven van een betogende tekst. Tijdschrift voor Taalbeheersing 12: 255-268.
  • Schumacher, G.M. & Nash, J.G. (1991). Conceptualizing and measuring knowledge change due to writing. Research in the Teaching of English 25: 67-96.
  • Swales, J.M. (1990). Genre Analysis. English in Academic and Rresearch Settings. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Visser, I., Kruiningen, J. van, Kramer, F. en Nip, R. (1999).Towards a writing programme for the Faculty of Arts, University of Groningen: Exploring the possibilities of a faculty-wide writing programme within a pluriform academic world. In: Kruse, Otto, Eva-Maria Jakobs en Gabriela Ruhmann (Hrg.): Schlüsselkompetenz Schreiben. Neuwied/Berlijn: Luchterhand.
  • Vonk, W. & Noordman, L.G.M. (1991). Inferentieprocessen bij lezen. In: Thomassen, A.J.W.M. e.a. (eds.) Lezen en begrijpen. De psychologie van het leesproces. Amsterdam: Swets & Zeitlinger.
  • Withagen, V.W. e.a. (1996). Vernieuwingen in het vreemde-talenonderwijs. Spreken is zilver, zwijgen is goud Nijmegen/Enschede: ITS/NaB-MVT.
  • Zirinsky, H.B. (1987). An investigation of student awareness of teacher criteria for evaluating writing as an element in the composing process. Dissertation Abstracts International 39:186-A.

Publicatierichtlijnen/-stijlen

  • American Psychological Association. (1994). Publication manual of the American Psychological Association. Washington, D.C.: American Psychological Association.
  • Gibaldi, J. & Achtert, W.S. (1995). MLA Handbook for Writers of Research Papers, Theses and Dissertations. New York: Modern Language Association.
  • Grossman, J.(ed.). (1994). The Chicago Manual of Style. Chicago: The University of Chicago Press.
  • Kossmann, E.H. & Wells, C.B. (1971). Aanwijzingen voor tekstbewerking en annotatie. Utrecht: Nederlands Historisch Genootschap.
  • Treebus, K.F. (1995). Tekstwijzer. Een gids voor het grafisch verwerken van tekst. ’s-Gravenhage: Sdu.

Toetsing en beoordeling van schrijfvaardigheid

  • Ackerman, T.A. & Smith, P.L. (1988). A comparison of information provided by essay, multiple choice, and free-response writing tests. Applied Psychological Measurement 12, 2: 117-128.
  • Cito. (1988). Toetstechnische begrippenlijst. Arnhem: Cito.
  • Cooper, C.R. & Odell, L. (1997). Evaluating Writing. Describing, Measuring, Judging. Buffalo: State University of New York.
  • Groot, A.D. de. (1966). Vijven en zessen: cijfers en beslissingen: het selectieproces in ons onderwijs. Groningen: Wolters-Noordhoff.
  • Kroll, B. (1998). Assessing writing abilities. Annual Review of Applied Linguistics 18: 219-240.
  • Melse, L. (1990). Schrijftoetsen voor de moderne vreemde talen. Beschrijving en verantwoording van een toetsvorm. Apeldoorn: Van Walraven.
  • Meuffels, B. (1994). De verguisde beoordelaar: Opstellen over opstelbeoordeling. Amsterdam: Thesis.
  • Meuffels, B. (1996). Diagnostische schrijfvaardigheidstoetsen. De constructie van objectief of semi-objectief te scoren diagnostische schrijfvaardigheidstoetsen voor schrijvers van universitair niveau. Amsterdam: IFOTT.
  • Schoonen, R. (1991). De evaluatie van schrijfvaardigheidsmetingen. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam.
  • Schoonen, R. (1991). Facetten van schrijfvaardigheidsmetingen: taken, beoordelingsaspecten en beoordelingsmethoden. In: Bax, M. en W. Vuyk (eds.) Thema's in de taalbeheersing. Dordrecht: ICG Publications: 194-203.
  • Schooten, E. van & Glopper, K. de. (1991). De constructie en interne validering van een meerkeuzetoets voor het meten van schrijfvaardigheid. Tijdschrift voor onderwijsresearch 16,2:72-79.
  • Wesdorp, H. (1974). Het meten van de productief-schriftelijke taalvaardigheid. Directe en indirecte methoden: ‘opstelbeoordeling’versus ‘schrijfvaardigheidstoetsing’. Purmerend: Muusses.
  • Wesdorp, H. (1981). Evaluatietechnieken voor het moedertaalonderwijs. Een inventarisatie van beoordelingsmethoden voor de stelvaardigheid, het begrijpend lezen, de spreek-, luister- en discussievaardigheid. SVO-reeks. ’s-Gravenhage: Staatsuitgeverij.

Voortgezet onderwijs + aansluiting hoger onderwijs

  • Braet, A. (1998). Het verhaal van de eindtermen argumentatie. Levende Talen 531: 329-333.
  • Examenprogramma’s profielen vwo/havo, Nederlands/moderne vreemde talen. (1998). Den Haag: Sdu.
  • Jongsma, H. e.a. (1998). Topniveau. Taalvaardigheid Nederlands voor de tweede fase. Havo/vwo informatieboek. Zutphen: Thieme.
  • Mentoren/Monitorenproject Aansluitingsprogramma VWO-UvA. (1997). Veranderingen in het voortgezet onderwijs. Profielen en studiehuis. Nieuwsbrief 2 april 1997. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam.
  • Stuurgroep Profiel Tweede Fase Voortgezet Onderwijs. (1995). Examen in het Studiehuis. Den Haag.
  • Stuurgroep Profiel Tweede Fase Voortgezet Onderwijs. (1996). Tweede fase in vraag en antwoord. Den Haag.
  • Visser, I. (1998). Schrijfvaardigheid in de aansluiting VWO-WO. Toegepaste Taalwetenschap in Artikelen 58: 95-100.
  • Weiden, M. van der. (1996). VWO en WO: Wat weten ze van elkaar? Onderzoek van Onderwijs: 73-75.

Overige bronnen

  • Commissie Universitair taalvaardigheidsonderwijs. (1994). Documenten met betrekking tot de conferentie Universitair taalvaardigheidsonderwijs op 4 en 5 juli 1994.
  • Reve, G. (1986). Zelf schrijver worden. Leiden: Nijhoff.
  • Rapport van het K&S-project Academische Schrijfvaardigheid. (1997). Schrijven op niveau. Naar een gestroomlijnd en flexibel facultair schrijfvaardigheidsprogramma. Faculteit der Letteren, Rijksuniversiteit Groningen.
  • Wolf, H. de. (1998). Toekomstgericht onderwijs en het gebruik van informatie- en communicatietechnologie. Hoe te komen tot verantwoorde keuzen? Alphen aan den Rijn: Samsom.

© 2002 | RUG, Faculteit der Letteren, project Communicatieve Vaardigheden

Laatst gewijzigd:16 februari 2018 09:37