Erasmus & Luther in Frisia

De zogenaamde Lutherbijbel is een pronkjuweel van de UB Groningen. Het is een exemplaar van Erasmus' Latijnse vertaling van het Nieuwe Testament uit 1527. Ooit was dit boek persoonlijk eigendom van Maarten Luther. In de kantlijn heeft Luther zijn eigen reacties op Erasmus' vertaling en uitleg geschreven. Vaak vol passie en overtuiging. Zelfs een half millennium later is het boek nog van betekenis, want verschillende meningen en opvattingen zijn van alle tijden. De mens verandert weinig door de jaren heen.

Dit boek heeft een hele reis gemaakt. Zo had de Groningse rector Regnerus Praedinius het ooit in bezit. Ook hij schreef z'n meningen in de kantlijn en reageerde weer op Luther. Het boek heeft vele kilometers afgelegd en die reis hebben we op een kaart in beeld gebracht. Vele verrassende en interessante plekken komen aan bod, van borg Nienoord tot de slotkapel in Wittenberg.

Deze tentoonstelling bevatte een interactieve kaart die liet zien waar het boek zijn sporen heeft achtergelaten. Inmiddels is de kaart niet meer beschikbaar.

De tentoonstelling is gemaakt in 2021 voor het college Atelier Living Heritage in de context van het UB-project Frisia. Inmiddels is er de website Verhalen van Frisia, waar locaties in Noord-Nederland en Noordwest-Duitsland zijn gekoppeld aan boeken uit de Bijzondere Collecties van de UB Groningen. Zo brengen we de rijke cultureel-intellectuele geschiedenis van Frisia in kaart, waarin de stichting van de Groninger Academie in 1614 een mijlpaal was. Het verhaal Erasmus & Luther in Frisia gaat over deze Lutherbijbel.

De makers van deze tentoonstelling, Iris Loois (ReMa student Classical, Medieval and Early Modern Studies) en Myrthe Westra (MA student History and Heritage Consultancy), gingen ook in gesprek met prof. dr. Arnoud Visser (UU) over de actualiteit van Erasmus en Luther. De podcast is nog steeds te beluisteren op Spotify.