Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Wouters, A.

Auteur: Arno Wouters
Afstudeerjaar: 1988
Vakgroep: Logica en Analytische Filosofie

Scriptie:
Embryologie van de samenleving. Een vergelijking van de manier waarop de maatschappijtheoreticus Marx over de ontwikkeling van het kapitalisme denkt met twee theorieën over ontwikkeling in de 19e eeuwse biologie.

Samenvatting:
In deze scriptie laat ik zien dat de maatschappijtheorie die Karl Marx in Das Kapital uiteenzet doortrokken is van een denkwijze die ontleend zou kunnen zijn aan de negentiende-eeuwse embryologie. Mijn leidraad is de claim, die Friedrich Engels in een rede bij de begrafenis van Marx naar voren bracht, dat Marx een bijdrage aan de maatschapijtheorie geleverd heeft, die overeenkomt met de bijdrage van Charles Darwin aan de biologie. Wat is het belang van Darwin voor de biologie geweest? Is Marx er inderdaad in geslaagd een vergelijkbare bijdrage aan de maatschappijtheorie te leveren?
Ik zal aantonen dat Marx de kapitalistische maatschappij beschouwt als een functioneel sarnenhangend geheel dat inzichtelijk gemaakt kan worden met behulp van een langs dialectische weg geconstrueerde EntwickIungsgeschichte. Ontwikkeling voltrekt zich in de opvatting van Marx door het uitbouwen van de functionele mogelijkheden in het 'organisatieplan' van het kapitalisme. Een dergelijke vorm van potentiedenken vinden we in de negentiende-eeuwse biologie onder meer in het werk van de beroemde embryoloog Karl Ernst von Baer. Het ontwikkelingsbegrip van Marx is mijns inziens dan ook meer op de leest van Von Baer, dan op die van Darwin geschoeid. Hedendaagse discussies onder historici en filosofen over functionele verklaringen in het Marxisme (Cohen) en over een mogelijke relatie tussen Marx en Darwin (Gerratana, Lucas, Feuer, Ball) leiden aan een ernstig gebrek aan inzicht in de Darwinistische evolutietheorie.

Laatst gewijzigd:14 maart 2016 11:23