Skip to ContentSkip to Navigation
UniversiteitsbibliotheekOnderdeel van Rijksuniversiteit Groningen

Universiteitsbibliotheek

UniversiteitsbibliotheekPublicerenAuteursrecht

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

  1. Wat moet ik als auteur minimaal weten over het auteursrecht?
  2. Ik heb dit artikel met iemand anders geschreven - wie heeft er nu het auteursrecht?
  3. Wat kan ik doen als auteur om mijn auteursrecht te behouden?
  4. Kan ik het standaardcontract van mijn uitgever aanpassen?
  5. Welke rechten moet ik behouden en niet overdragen aan mijn uitgever?
  6. In hoeverre mag ik zelf mijn publicatie hergebruiken nadat ik mijn rechten heb overgedragen aan de uitgever?
  7. Wat betekent de wetswijziging, het amendement van Taverne, voor mij?
  8. Als ik open access publiceer, ben ik dan mijn auteursrecht kwijt?
  9. Als iedereen toegang heeft tot mijn publicatie, mag iedereen mijn publicatie dan ook zo maar kopiëren?
  10. Heeft het feit dat iedereen mijn publicaties kan lezen en kopiëren invloed op mijn auteursrechten?
  11. Ik wil mijn artikelen in Pure plaatsen, maar ik heb de auteursrechten overgedragen; wat nu?
  12. Ik wil mijn proefschrift laten plaatsen in Pure. Kan ik het daarna nog bij een uitgever publiceren?
  13. Wat als mijn proefschrift in één of meer hoofdstukken materiaal bevat dat aan een uitgever ter publicatie is aangeboden maar dat nog niet is geaccepteerd, of materiaal dat binnen 12 maanden ter publicatie zal worden aangeboden?
  14. Waar kan ik terecht met vragen over auteursrecht?

1. Wat moet ik als auteur minimaal weten over het auteursrecht?
Het auteursrecht is het exclusieve recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, om dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen (het exploitatierecht van de maker). Het auteursrecht is bedoeld om u als auteur van uw werk te beschermen, en om de distributie van uw werk te stimuleren.

Uitgevers vragen vaak aan auteurs om de exploitatierechten af te staan en over te dragen. In veel contracten moet een auteur deze rechten exclusief overdragen aan een uitgever.

Echter: dit hoeft niet. Veel uitgevers, onder invloed van internet en de open access beweging, claimen tegenwoordig niet meer exclusief de exploitatierechten, maar gaan ermee akkoord dat zij deze rechten namens een auteur mogen uitvoeren. Dit wordt geregeld in een niet exclusieve overeenkomst of een licentie. Bij een licentie maakt u afspraken met de uitgever over het gebruik, de exploitatie van uw werk. Een inmiddels veel gebruikte licentie is die van Creative Commons. Auteurs kunnen door middel van een Creative Commons licentie precies aangeven welk gebruik vrij is en welk gebruik niet is toegestaan.

(terug naar begin)

2. Ik heb dit artikel met iemand anders geschreven - wie heeft er nu het auteursrecht?
Waarschijnlijk heeft u gezamenlijk auteursrecht en daarom heeft u toestemming nodig van uw medeauteur(s) voor alles wat u met het materiaal wilt doen.

U hoeft niet met medeauteur(s) rekening te houden indien:

  • Uw werk een deel is van een gezamenlijk werk waarvan de werken bij elkaar horen en aan elkaar zijn aangepast, maar deelbaar zijn. Bijvoorbeeld een artikel in een handboek.
  • De bijdragen van meerdere auteurs nog te onderscheiden zijn.

Als de publicatie een gemeenschappelijk ondeelbaar werk is, waarin de diverse bijdragen van de auteurs niet meer te onderscheiden zijn, heeft u altijd toestemming van alle makers nodig voor exploitatie van de publicatie.

(terug naar begin)

3. Wat kan ik doen als auteur om mijn auteursrecht te behouden?
U bent niet verplicht uw auteursrecht volledig over te dragen aan de uitgever. Door SURF is een modelovereenkomst ontwikkeld waarmee een auteur het publiceren van een artikel met een uitgever goed kan regelen. Deze licentie tot publiceren is het resultaat van jarenlang internationaal overleg en is bedoeld om een evenwicht tussen rechten en belangen te realiseren in de zich sterk ontwikkelende wereld van wetenschappelijke communicatie. De licentie tot publiceren gaat daarbij uit van het principe dat de uitkomsten van publiek gefinancierd onderzoek zo snel mogelijk publiek toegankelijk worden. De auteur blijft eigenaar van het materiaal en kan het materiaal daardoor o.a. in Pure plaatsen of gebruiken als lesmateriaal. Indien de uitgever akkoord gaat, mag u de pdf van de uitgever gebruiken. Op verzoek van de uitgever kan de openbare toegankelijkheid worden uitgesteld (embargotermijn).

De licentie en meer informatie over deze licentie.

(terug naar begin)

4. Kan ik het standaardcontract van mijn uitgever aanpassen?
Een contract geeft de afspraken tussen twee partijen weer. Uitgevers hebben meestal een standaardovereenkomst voor het publiceren van uw materiaal, maar dat betekent niet dat daarin geen veranderingen mogelijk zijn. Wees duidelijk in wat u wilt en vraag uw uitgever dat in het contract te verwerken. Het zal vaak een kwestie van onderhandelen zijn, maar u bent zeker niet verplicht een standaardovereenkomst zomaar te tekenen. Zie ook ‘Wat kan ik doen als auteur om mijn auteursrecht te behouden’.

(terug naar begin)

5. Welke rechten moet ik behouden en niet overdragen aan mijn uitgever?
Enkele van de belangrijkste te behouden rechten als u gaat publiceren:

  • Het recht om een artikel te hergebruiken voor plaatsing in een boek, onderwijsbundel;
  • Het recht om een artikel te herschrijven en aan te passen;
  • Het recht om het artikel te verspreiden onder vakgenoten;
  • Het recht om kopieën te maken van uw artikel voor lesdoeleinden;
  • Het recht om het artikel full-text te laten opnemen in een repository, bijvoorbeeld Pure.

(terug naar begin)

6. In hoeverre mag ik zelf mijn publicatie hergebruiken nadat ik mijn rechten heb overgedragen aan de uitgever?
Wat u na overdracht van uw rechten aan een uitgever zelf met uw publicatie mag doen hangt af van de overeenkomst die u met de uitgever heeft gesloten. Heeft u met de uitgever een schriftelijke overeenkomst gesloten waarin u alle rechten aan de uitgever overdraagt of de uitgever een exclusief gebruiksrecht op de publicatie geeft? Dan heeft u toestemming van de uitgever nodig als u uw publicatie wilt verspreiden (bijvoorbeeld via uw eigen website of een website van anderen) of opnieuw wilt gebruiken (bijvoorbeeld in een bundel met andere publicaties).

(terug naar begin)

7. Wat betekent de wetswijziging, het amendement van Taverne, voor mij?
Per juli 2015 is er een wetswijziging van kracht (het amendement van Taverne). De wetswijziging is van belang voor alle wetenschappelijke auteurs in dienst van Nederlandse universiteiten. De essentie is dat wetenschappelijke artikelen, waarvoor het onderzoek geheel of gedeeltelijk op kosten van de overheid heeft plaatsgevonden, na verloop van een redelijke termijn door de auteur open access geplaatst mogen worden. Het onderzoek moet geheel of gedeeltelijk met Nederlandse publieke middelen bekostigd zijn. Een Europese subsidie telt dus niet. Er is discussie over wat een redelijke termijn is.

Meer informatie over deze wetswijziging.

(terug naar begin)

8. Als ik open access publiceer, ben ik dan mijn auteursrecht kwijt?
Nee, dat is niet het geval. U houdt als auteur altijd zelf het auteursrecht, tenzij u dit expliciet overdraagt, bijvoorbeeld aan een uitgever.

We raden u aan om onderzoekspublicaties open access te publiceren zodat ze beschikbaar komen voor iedereen. Lees meer over open access en de RUG.

(terug naar begin)

9. Als iedereen toegang heeft tot mijn publicatie, mag iedereen mijn publicatie dan ook zo maar kopiëren?
Ja, dat is het geval, net zoals bij ieder ander digitaal document. Dit betekent echter niet meer dan dat het gebruikers is toegestaan om een kopie van uw publicatie op te slaan op hun eigen computer, zodat ze deze op hun gemak en voor eigen gebruik kunnen lezen. Met nadruk op ‘voor eigen gebruik’. Men mag niet zomaar het document verspreiden.

(terug naar begin)

10. Heeft het feit dat iedereen mijn publicaties kan lezen en kopiëren invloed op mijn auteursrechten?
Nee, deze activiteiten hebben geen invloed op uw auteursrechten. In principe maakt het niet uit of er een kopie wordt gemaakt van een gedrukte tekst of van een elektronisch bestand. Voor beide gevallen gelden dezelfde beperkingen betreffende het hergebruik van materiaal. Niemand kan uw werk als zijn/haar eigen werk claimen. En niemand mag de inhoud ervan wijzigen of verder verspreiden zonder uw uitdrukkelijke toestemming, ongeacht wat de technische mogelijkheden zijn.

(terug naar begin)

11. Ik wil mijn artikelen in Pure plaatsen, maar ik heb de auteursrechten overgedragen; wat nu?
De universiteit vraagt u om uw publicatie aan te leveren, zowel de uitgeversversie als de pdf en bij voorkeur ook de postprint. De bibliotheek checkt de uitgeversrechten voordat de publicatie zelf toegankelijk wordt gemaakt, maar heeft u zelf informatie dan vragen wij u om die gegevens bij ‘Rights statement’ te plaatsen.

Het komt regelmatig voor dat de uitgeversversie niet full-tekst beschikbaar mag worden gesteld maar wel een andere versie, een post-print of pre-print. De bibliotheek controleert hierop.

Meer informatie over Pure.

(terug naar begin)

12. Ik wil mijn proefschrift laten plaatsen in Pure. Kan ik het daarna nog bij een uitgever publiceren?
Het promotiereglement verplicht de promovendus om de elektronische versie van zijn/haar proefschrift via Hora Finita aan te leveren aan de Bibliotheek Rijksuniversiteit Groningen. De promovendus dient daarbij de via Hora Finita aangeboden licentieovereenkomst te ondertekenen voor niet-exclusieve openbaarmaking van het proefschrift via de Repository Rijksuniversiteit Groningen (Pure). Hierbij behoudt de promovendus het auteursrecht, en kan dus voor een eventuele handelseditie zelf een uitgever kiezen. Zie ook de volgende vraag.

Meer informatie over elektronisch proefschrift en licentieovereenkomst.
Promotiereglement [pdf].

(terug naar begin)

13. Wat als mijn proefschrift in één of meer hoofdstukken materiaal bevat dat aan een uitgever ter publicatie is aangeboden maar dat nog niet is geaccepteerd, of materiaal dat binnen 12 maanden ter publicatie zal worden aangeboden?
U vermeldt dan op de licentieovereenkomst bij uitzondering 2 om welk(e) hoofdstuk(ken) het gaat, waarna de Bibliotheek voor de betreffende hoofdstukken een embargo instelt voor 1 jaar. Als in de loop van dat jaar blijkt dat het embargo verlengd moet worden, kunt u daartoe een verzoek indienen via de Bibliotheek Rijksuniversiteit Groningen.

(terug naar begin)

14. Waar kan ik terecht met vragen over auteursrecht?
U kunt een mail sturen naar copyright@rug.nl.

(terug naar begin)

Laatst gewijzigd:16 mei 2018 16:07
printView this page in: English