De buren spreken Frans

In Nederland vinden we het erg belangrijk dat iedereen Nederlands spreekt. Communicatie is namelijk heel belangrijk in een samenleving. Maar in sommige landen is het niet zo gemakkelijk dat iedereen dezelfde taal spreekt. Dat is al heel dicht bij huis het geval: in België worden drie talen gesproken en in Canada twee! Hoe werkt dat in de praktijk? In dit onderwerp vind je informatie over Frans als tweede landstaal en ook wat ideeën voor als je hier je profielwerkstuk van wilt maken.

 

Taalstrijd in België

Als je in Brussel bent geweest, dan heb je er al mee te maken gehad: de taalkwestie in België. Want België is drietalig: in Vlaanderen spreken de mensen overwegend Nederlands, in Wallonië Frans en ongeveer 71.000 mensen in het oosten zijn Duitstalig.

Inmiddels is de grote taalstrijd in België al gevoerd. Lang was het zo dat het Frans de enige officiële taal was en dat onderwijs ook alleen in het Frans gegeven werd. In 1898 werd echter de Gelijkheidswet vastgelegd en werden het Nederlands en het Frans gelijke talen. In de loop der jaren kwamen hier nog meer wetten bij; zo is vastgelegd welke gemeentes Nederlandstalig en welke Franstalig zijn. Brussel is een tweetalige stad.

 

Taalstrijd in Canada

Canada is officieel tweetalig. De meerderheid van de bevolking spreekt Engels, 6 miljoen Canadezen (van de ruim 32 miljoen) spreekt Frans. In de provincie Quebec vormt het Frans de hoofdtaal. Er zijn nogal wat Quebecois die liever onafhankelijk van Canada willen zijn. Er zijn al diverse referenda gehouden, maar nog nooit is een meerderheid behaald.

 

In dit artikel is het woord taalstrijd al een paar keer gevallen. Maar wat betekent dat precies? Wat is een taalstrijd, en in hoeverre woedt er vandaag de dag nog een taalstrijd in Belgi ë en Canada? Wat is de geschiedenis van deze taalstrijden? En kun je misschien nog andere taalstrijden bedenken? (Kent Nederland een taalstrijd bijvoorbeeld?)

 

Tweetaligheid

In een land waar twee talen erkend worden, zijn allerlei prakstische problemen. Denk alleen maar aan nationaal belangrijke figuren, zoals de koning en de bondscoach. Spreken zij beide talen even goed? Hoe ziet de tweetaligheid er precies uit in België?  En hoe zit het dan met het Duits, in hoeverre is dat erkend? Wat voor positie heeft het Frans in Nederlandstalige gemeentes en vice versa? Waarom vonden de Vlamingen het zo belangrijk om Nederlands erkend te krijgen als officiële taal?

Voor Canada kun je soortgelijke vragen stellen. Hoe ziet de tweetaligheid in Canada eruit? Hebben het Frans en het Engels overal gelijke rechten? Hoe heeft het Frans zich in Canada ontwikkeld?

 

Invloed van en op het Frans

Zoals je weet wijkt het Vlaams af van het standaard Nederlands in een aantal opzichten. Waar wij spreken van een helicopter, hebben de Vlamingen het over een wentelwiek. Voor onderhandelen gebruiken zij negotiëren, voor enthousiast begeesterd en een etalage noemen ze uitstalraam. Hebben deze verschillen ook te maken met het feit dat België tweetalig is? Gebruiken de Vlamingen juist meer of minder Franse leenwoorden denk je? En hoe zit dat met het Frans dat de Walloniërs spreken?

Het Frans dat in Canada gesproken wordt, is in elk geval niet helemaal hetzelfde als dat wat in Frankrijk wordt gesproken: woorden waar Fransen inmiddels een Engels woord voor gebruiken (zoals weekend), zijn in Canada Frans gebleven (fin de semaine). De Franstalige Canadezen zullen zich wel drie keer bedenken voordat ze een Engelstalig woord gaan gebruiken!

 

Gluren bij de buren

In Belgische en Canadese kranten kun je veel informatie vinden over dit onderwerp. Je kunt er achter komen hoe Vlaamse kranten schrijven over hun Waalse landgenoten bijvoorbeeld, en of een Engelstalige krant uit Canada ook nieuws uit Quebec brengt. The Gazette is een bijzondere krant, want het is de enige Engelstalige krant in Quebec! Bij de Rijksuniversiteit Groningen kun je deze en andere Canadese en Belgische kranten online bekijken.

 

Lijkt dit onderwerp je interessant en heb je vragen? Stuur dan een mailtje naar: alfasteunpunt@rug.nl