Globalisering

‘Minister Van Ardenne kritisch over globalisering’, ‘Derde wereld heeft globalisering nodig’, ‘Globalisering kent miljoenen winnaars en verliezers’: enkele koppen die de laatste tijd in kranten te lezen waren. Ook in verband met de Europese Grondwet en de topontmoeting van de G8 werd de term globalisering regelmatig genoemd. Maar wat is globalisering? Een soort theorie van alles , die alle economische en politieke ontwikkeling in de wereld omvat? En hoe verhoudt het zich tot begrippen als ‘liberalisering’, ‘internationalisering’ en ‘amerikanisering’? Een interessant en actueel onderwerp voor je profielwerkstuk.

Grote denkers over de toekomst 

Onlangs zond de IKON een serie uit, waarin acht grote denkers, schrijvers en filosofen aan het woord komen over de toekomst. Wie zijn wij, nu ‘onze’ identiteit niet langer vanzelfsprekend is? Wie willen we worden? En welke wereld willen we achterlaten aan onze kinderen? Een inburgeringscursus tot wereldburger in vier afleveringen. Klik hier voor meer informatie. De afleveringen zijn inmiddels uitgezonden, maar je kunt ze terugkijken op de website van LUX.

Globalisering: wat is het?

Wat globalisering nu precies is verschillen de meningen over. Voor je zelf en je profielwerkstuk is het allereerst belangrijk om de term goed te definiëren, bedenkt welke definitie jij wilt gebruiken. Sommige mensen vatten het puur economisch op, het gaat dan om de wereldmarkt. Andere mensen zien het als een cultureel verschijnsel, waarbij de verschillende culturen van de wereld elkaar naderen (de afstanden worden immers steeds kleiner). En sommigen vinden dat globalisering hetzelfde is als een westerse (of Amerikaanse) dominantie over de wereld op alle gebieden: de MacDonaldisering van de wereld! Een profielwerkstuk over dit onderwerp begint dus met een inleidend hoofdstuk over wat globalisering precies inhoudt.

 

Vrouwen en globalisering

De wisselwerking tussen globalisering en (non-)emancipatie is een interessante invalshoek voor een profielwerkstuk. Een tijdje geleden gaf  Prof. Janet Momsen hierover een lezing in Groningen. De titel was Different Places, Different Voices. In kort stelde Momsen de volgende problematiek aan de kaak:

Ondanks dat steeds meer vrouwen in het Noorden buitenshuis gaan werken, is er weinig veranderd aan de verdeling van werk in het huishouden. Het zijn nog steeds vrouwen die de meeste "zorgende taken" op zich nemen en ze werken nog steeds meer uren in het huishouden dan mannen. Dit heeft geleid tot een toename in de migratie van vrouwen uit het Zuiden (de Tweede en Derde Wereld) naar het Noorden om deze huishoudelijke taken over te nemen. Wat gebeurt er dus: de economische vooruitgang van de vrouwen in de rijke landen wordt afhankelijk van de arbeid van vrouwen uit arme landen! De relatie tussen deze factoren - emancipatie, globalisering en gender verschillen- is een ingewikkeld maar zeer uitdagend en origineel onderwerp voor een profielwerkstuk!

Anti-globalisme

Deze beweging, die zichzelf ook wel anders-globalisme noemt, keert zich tegen de gevolgen van de globalisering: economische problemen voor de Derde Wereld en culturele vervlakking. Tegenwoordig boeken ze meer succes dan voorheen en dat is niet in de laatste plaats te danken aan Noreena Hertz, die wel als het nieuwe gezicht van het anti-globalisme wordt gezien. Deze wetenschapper (Hertz is filosoof en econoom) houdt het niet bij actievoeren alleen. Zo zat ze bijvoorbeeld aan tafel bij het Wereld Economisch Forum om mee te praten over de toekomst. Als je je profielwerkstuk wilt schrijven over het anti-globalisme, dan is het interessant om een boek van haar te lezen, want zij is een goede schrijfster. De bestseller  De Stille Overname (The Silent Takeover) bijvoorbeeld. Dit boek zou je ook kunnen vergelijken met No Logo van Naomi Klein, een andere belangrijke anti-globaliste. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen de ideeën van deze vrouwen, bijvoorbeeld als je kijkt naar hoe ze hun doelen willen breiken (harde actie, onderhandelen, onderzoek...)? En wat is hun invloed?

 

TV-programma Adams Appel

Adams Appel is een tv-programma over wetenschap en meningen op TV-Noord, in opdracht van de Rijksuniversiteit Groningen. In oktober kwam prof. dr. Steven Brakman, hoogleraar aan de Groningse Faculteit der Economie, aan het woord over de voors en tegens van globalisering. Tevens legt hij er uit wat er precies met het begrip wordt bedoeld. Je kunt de aflevering hier bekijken. Tevens vind je er bruikbare links over dit thema.

Een paar jaar geleden maakte Adams Appel een aflevering onder de controversiële titel Arme landen zijn gebaat bij een vrije wereldhandel. Een professor van de RuG en een anti-globalist gingen met elkaar in discussie over deze stelling. Klik hier om deze aflevering te bekijken. 

 

Tenslotte kun je hier een kort opiniestuk vinden van René Boomkens, hoogleraar cultuurfilosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hierin beschrijft hij hoe de afgelopen tien jaar in het teken van globalisering hebben gestaan.

 

Met vragen over dit onderwerp kun je contact opnemen met het Alfasteunpunt: alfasteunpunt@rug.nl