Skip to ContentSkip to Navigation
founded in 1614  -  top 100 university

Kenniscentrum Landschap

Bijzondere leerstoel Historische Buitenplaatsen en Landgoederen

Met ingang van 1 september 2012 zijn prof. dr. Yme Kuiper en dr. Elyze Storms-Smeets aangesteld als respectievelijk bijzonder hoogleraar en universitair docent Historische Buitenplaatsen en Landgoederen (Eng: Country Houses and Landed Estates). Deze nieuwe leerstoel is ingesteld door de Stichting Van der Wyck-de Kempenaer voor een periode van twee maal vijf jaar (2012-2022). Op 20 november 2012 heeft prof. dr. Y.B. Kuiper zijn oratie uitgesproken in het Academiegebouw van de Universiteit van Groningen. De tekst van de oratie is hier te vinden.

De leerstoel kent een sterk interdisciplinair karakter: zowel de geschiedenis van de bewoners van de buitenplaatsen, als ook de architectuur en interieurs van de huizen en het landschap van de bijbehorende tuinen, parken en landgoederen krijgen aandacht. Met de instelling van deze nieuwe leerstoel in het Jaar van de Buitenplaats 2012 beschikt de RUG als enige universiteit in Nederland over een academische onderzoeks- en onderwijsgroep op het gebied van buitenplaatsen en landgoederen, en de grote betekenis die ze als cultural heritage hebben. Hierin zijn de buitenplaatsen en landgoederen onderwerp van historisch onderzoek, enerzijds in de context van de historische wetenschappen, anderzijds in die van de maatschappelijke toepassing van het cultureel erfgoed.

Landgoed Middachten, de Steeg Foto: Ad van Beurden
Landgoed Middachten, de Steeg Foto: Ad van Beurden

Historische buitenplaatsen en landgoederen

Historische buitenplaatsen en landgoederen vormen een bijzonder type cultuurhistorisch erfgoed. De landhuizen, omgeven door esthetisch aangelegde tuinen en parken en economisch ingerichte landgoederen, werden gebouwd voor particuliere families om te recreëren gedurende de zomermaanden. Wegens hun omvang en weide verspreiding door heel Nederland zijn de historische buitenplaatsen en landgoederen belangrijke dragers van het cultuurlandschap. Vooral daar waar we kunnen spreken van landgoederenzones (bijv. Kennemerland, Stichtse Vechtstreek en Veluwezoom) heeft het wel en wee van de buitenplaatsen en landgoederen een grote invloed op de kwaliteit van het huidige en toekomstige landschap.

Onderwijs

Organisatorisch zijn de nieuwe hoogleraar en universitair docent ondergebracht in het Kenniscentrum Landschap van de Afdeling Kunst- en Architectuurgeschiedenis van de RUG, waarbij ook nadrukkelijk de samenwerking met de architectuurgeschiedenis en kunstgeschiedenis wordt nagestreefd. In het eerste studiejaar (2012-2013) zijn twee nieuwe vakken opgezet binnen bestaande studies (minor Landschapsgeschiedenis/master Landschapsgeschiedenis / research master Art History & Archaeology). In blokken 3 en 4 zal het 10 ECTS-theorievak “Historische Buitenplaatsen en landgoederen: een introductie” worden verzorgd (vakcode LKA024B10 voor bachelors en open college studenten; vakcode LKA029M10 voor masters). Het vak heeft een interdisciplinair karakter: zowel de geschiedenis van de bewoners van de buitenplaatsen, alsook de architectuur en interieurs van de huizen en het landschap van de bijbehorende tuinen, parken en landgoederen krijgen ruime aandacht. Daarnaast wordt de 3 ECTS mastermodule ‘Historische buitenplaatsen en landgoederen: onderzoeksseminar’ verzorgd, bestaande uit praktijkonderzoek en veldwerk op het Gelderse landgoed Middachten. Beide vakken zullen buitenplaatsen en landgoederen in de breedte behandelen: eigenaren, sociaal-maatschappelijke veranderingen, (economisch en esthetisch) landschap, geografie, architectuur, interieur, moderne ontwikkelingen.

De studiehandleiding is hier te downloaden: bachelor / master.

theorievak 2016-2017
theorievak 2016-2017

Promotieonderzoek

Op dit moment zijn er geen vacatures voor promotieonderzoek in het vakgebied Historische Buitenplaatsen en Landgoederen. Echter, geïnteresseerde kandidaten worden uitgenodigd een aanvraag te schrijven voor een externe promotieplek, gebruikmakend van de Graduate School of Humanities.

Bijzonder Hoogleraar prof.dr. Yme Kuiper

Prof.dr. Y.B. Kuiper (1949) combineert zijn nieuwe functie met zijn huidige functie van bijzonder hoogleraar Historische Antropologie en Antropologie van de Religie (namens Groninger Universiteitsfonds) aan de Faculteit der Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen. In zijn wetenschappelijke loopbaan heeft hij een zeer ruime onderzoeks- en onderwijservaring opgedaan op het terrein van de interdisciplinaire geschiedschrijving van de Nederlandse en Europese aristocratie. Daarnaast beschikt hij over een groot aantal nationale en internationale contacten in de wereld van zowel historisch-antropologisch onderzoek als erfgoedbeleid en heeft hij een indrukwekkende reeks publicaties geschreven op het terrein van de nieuwe leerstoel. Lees hier meer informatie over prof.dr. Yme Kuiper.

Universitair docent dr. Elyze Storms-Smeets

Dr. Elyze Storms-Smeets (1975) studeerde sociale geografie in Utrecht en Durham (U.K.). Ze promoveerde aan de University of Leeds op het onderwerp “ Landscape and society in Twente and Utrecht; a historical geography of Dutch country estates, c. 1750-1950’. Sinds 2007 is Elyze werkzaam bij het Gelders Genootschap als adviseur cultuurhistorie en consulent buitenplaatsen en landgoederen. In dit kader heeft ze zich als projectleider vooral bezig gehouden met het project Nieuw Gelders Arcadië omtrent de landgoederenzone van de Veluwezoom en met het Kastelenboek Gelderland. Daarnaast is ze betrokken bij beleidsadvisering en cartografie. Elyze combineert haar huidige functie als adviseur cultuurhistorie bij adviesorganisatie Gelders Genootschap met haar nieuwe functie aan de RUG. Lees hier meer informatie over universitair docent dr. Elyze Storms-Smeets.

Het proefschrift van dr. Elyze Storms-Smeets "Landscape and society in Twente & Utrecht" is hier te downloaden.

Stichting Van der Wyck-de Kempenaer

De Stichting Van der Wyck-de Kempenaer beheert de nalatenschap van Jonkheer dr. H.W.M. van der Wyck, die tot de pioniers behoort van het onderzoek naar de huizen, interieurs, bewoners, tuinen en parken van de Nederlandse buitenplaatsen. De collectie en documentatie van de stichting bevinden zich op de Fraeylemaborg in Slochteren. Zowel dit materiaal als de Fraeylemaborg zelf zullen in het onderzoek en onderwijs van de nieuwe hoogleraar en universitair docent een nadrukkelijke rol spelen.

Met de klok mee van linksboven: De Fraeylemaborg (Slochteren), Duivenvoorde (Wassenaar), Huis te Vilsteren (Vilsteren) en Vaeshartelt (Meerssen)
Met de klok mee van linksboven: De Fraeylemaborg (Slochteren), Duivenvoorde (Wassenaar), Huis te Vilsteren (Vilsteren) en Vaeshartelt (Meerssen)
Laatst gewijzigd:11 januari 2017 20:25