Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsActueelNieuwsberichten

Hoofdredacties worstelen met digitale nieuwscultuur

Online blijft ondergeschoven kindje op nieuwsredactie
10 juni 2015
Foto: Nationale Beeldbank/Saffraan-Fotografie. De afgebeelde kranten zijn niet allemaal specifiek onderwerp van onderzoek geweest.

De overstap naar een nieuwe digitale nieuwscultuur blijkt bij traditionele media moeizaam te verlopen. Dat komt niet alleen door conservatisme van journalisten, maar vooral door een gebrek aan sterk leiderschap. Hoofdredacties zijn vooral bezig met organisatorische veranderingen, maar een duidelijke toekomstvisie op online journalistiek ontbreekt. Dat blijkt uit onderzoek naar mediaconvergentie door journaliste Klaske Tameling, die 18 juni promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De nieuwscultuur is de afgelopen jaren verschoven van massamedia, waar elke abonnee of kijker hetzelfde voorgeschoteld krijgt, naar online‐media, waar de nieuwsconsument zelf zijn keuze maakt en interactief is. Zowel bij de geschreven als bij de audiovisuele pers wordt daarom de noodzaak onderkend om veel meer nieuws online te brengen, en dan natuurlijk het liefst door dezelfde journalisten, om ‘dubbel werk’ te voorkomen. Hoofdredacties bedenken dan ook het ene plan na het andere om nieuws sneller en bij voorkeur multimediaal online te brengen, of om juist op internet verdieping aan te brengen, omdat de ruimte daar nu eenmaal onbegrensd is.

Online niet goed benut

Vaak worden de ambitieuze doelstellingen in die plannen niet gehaald, wordt er ten halve gekeerd of wordt het roer helemaal omgegooid, stelt Tameling vast. Zij verrichtte in 2011 en 2012 etnografisch onderzoek bij de Volkskrant, NOS Nieuws, Het Financieele Dagblad en BNR in de vorm van uitvoerige gesprekken met alle geledingen van de redacties. Ook kreeg ze inzage in beleidsdocumenten over crossmediaal werken. ‘Voor audiovisuele nieuwsredacties zoals BNR en de NOS is die overgang wat kleiner omdat die veel meer deadlines op een dag hebben dan de kranten, maar voor allemaal geldt dat ze veel minder uit de mogelijkheden halen dan erin zit. Zo zijn de online‐redacties relatief klein, hebben ze weinig in te brengen, is het online‐platform nog erg op tekst gericht in plaats van op beeld en maken ze maar in beperkte mate gebruik van online statistieken.’

Verandering journalistieke cultuur nodig

Uit het onderzoek komt naar voren dat de crossmediale redactie een kloof creëert tussen journalisten van massamedia en online media. Volgens Tameling is het probleem dat leidinggevenden zelf onderdeel zijn van de traditionele (massamedia) cultuur waardoor ze niet in staat zijn om noodzakelijke samenwerking tussen redacteuren te bewerkstelligen. ‘De crossmediale plannen waren te ambitieus en bovendien te vaag. Leidinggevenden hebben zelf eigenlijk onvoldoende verstand van een digitale nieuwscultuur, maar geven intussen weinig ruimte voor goede ideeën van onderaf. Ik merkte bij de leidinggevenden weinig echte betrokkenheid bij online. De internetredacteuren kampten hierdoor met een calimero‐complex en van een gemeenschappelijke crossmediale cultuur was geen sprake. De nadruk zou minder op de aanpassing van de organisatie moeten liggen en meer op een fundamentele verandering van de journalistieke cultuur. Wat is de rol van de journalist bij online‐media? Daar werd op de redacties nauwelijks over gepraat. Dit onderzoek laat zien dat de traditionele media hoofdredactionele leiders nodig hebben die een digitale nieuwscultuur begrijpen en die in staat zijn om hun visie te vertalen naar concrete veranderingen op nieuwsredacties.’

Curriculum vitae

Klaske Tameling (Groningen, 1984) voltooide de master Journalistiek aan de RUG en werkte als redacteur voor radio en televisie. Tussen 2010 en 2014 deed zij promotieonderzoek binnen het Centre for Media & Journalism Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen. De titel van haar proefschrift luidtEn wat doen we online? Crossmediale dilemma's op de Nederlandse nieuwsredactie. Promotores zijn prof.dr. Marcel Broersma en prof.mr. Marc Chavannes. Het boek verschijnt in handelsuitgave bij Boom‐Lemma. Op 25 juni is er een boekpresentatie, inclusief debat, in Amsterdam.

Meer informatie

Voor vragen over dit onderzoek en voor recensie-exemplaren kunt u contact opnemen met Klaske Tameling, www.klasketameling.nl

Laatst gewijzigd:15 juni 2015 09:47

Meer nieuws

  • 05 oktober 2017

    Uitbreiding samenwerking tussen RUG en Osaka University Japan

    De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en Osaka University uit Japan hebben hun samenwerking verlengd. Op 4 oktober 2017 tekenden Rector Magnificus Elmer Sterken en Prof. Shojiro Nishio de hernieuwde samenwerkingsovereenkomst. Osaka University is een...

  • 25 september 2017

    Nieuwe website Talencentrum

    Het Talencentrum van de Rijksuniversiteit Groningen heeft een nieuwe website! Het ruime aanbod is toegankelijker en informatie is nu snel en eenvoudig te vinden.

  • 21 september 2017

    Jaarprijs Wetenschapscommunicatie voor Bettina Reitz-Joosse en Han Lamers

    Bettina Reitz-Joosse (RUG) en Han Lamers (KU Leuven) hebben de Jaarprijs Wetenschapscommunicatie 2017 gewonnen voor hun publiekscommunicatiecampagne rondom de publicatie van hun onderzoek naar de ‘Codex Fori Mussolini’.