Skip to ContentSkip to Navigation
OnderzoekToponderzoekMaatschappelijke thema'sHealthy AgeingHealthy ageing, population and societyOnderzoek

Theoretische uitgangspunten

De invloed van sociale context op gezondheid en welzijn

De sociale context speelt een grote rol in het behoud van gezondheid en welbevinden. Er is steeds meer onderzoek waaruit dat blijkt. De sociale context is daarmee, naast het bekende thema gezonde leefstijl, een belangrijk onderzoeksgebied als het gaat om Healthy Ageing. De sociale context bestaat uit een scala aan verschillende aspecten. Denk aan de sociale contacten en sociale participatie van mensen; aan de fysieke sociale omgeving zoals de buurt waarin iemand woont en mogelijkheden voor lichamelijke activiteit en aan sociaal-economische omstandigheden van een land, regio of wijk, zoals inkomens(on)gelijkheid.

Al het HAPS-onderzoek houdt zich bezig met deze vragen: welke verschillende aspecten van de sociale en maatschappelijke context beïnvloeden de gezondheid en het welbevinden van mensen, over het gehele leven heen? Via welke verklarende mechanismen verlopen deze verbanden?

Deze laatste vraag proberen we binnen het HAPS-onderzoek te beantwoorden met behulp van het concept ‘zelfregulatie’

Onze benadering van de sociale context van gezond en gelukkig ouder worden geven we weer in onderstaand model.

.
.

Sociale context

De sociale context omvat allerlei sociale verschijnselen en situaties op verschillende niveaus. Op macro-niveau zijn dat bijvoorbeeld sociale of economische ongelijkheid in landen. Op meso-niveau zijn dat bijvoorbeeld kenmerken van buurten of organisaties, of van de familie, het gezin, of de school. Op micro-niveau zijn dat bijvoorbeeld iemands burgerlijke staat, het beroep dat iemand heeft, of de kwaliteit van de sociale relaties die iemand heeft.

Zelfregulatie

Het concept zelfregulatie verwijst naar uiteenlopende mechanismen die een verklaring kunnen geven voor het verband tussen de sociale context enerzijds en gezondheid en welzijn anderzijds. Deze mechanismen kunnen zowel gedragsmatig (bijvoorbeeld gezondheidsgedrag) als cognitief (bijvoorbeeld doel-regulatie) of fysiologisch (bijvoorbeeld reacties van het immuunsysteem) van aard zijn.

Gezondheid en welzijn

Gezondheid en welzijn zijn algemene begrippen. Ze kunnen uitgedrukt worden in diverse indicatoren zoals sterfte, fysieke gezondheid, cognitief functioneren, mentale gezondheid, kwaliteit van leven, psychisch welbevinden, subjectief welbevinden, levenstevredenheid, geluk, enzovoort.

Levensloopperspectief

Healthy ageing is per definitie een proces dat zich afspeelt over een langere tijdsspanne, namelijk een mensenleven. Of zelfs nog langer, als de periode vóór de conceptie in het onderzoek wordt betrokken. HAPS gaat daarom uit van een levensloopperspectief bij het onderzoek naar het verband tussen sociale context en gezondheid en welzijn. Het verband tussen sociale context en gezondheid en welzijn is geen statische relatie. Sociale en maatschappelijke fenomenen variëren in de tijd en hun invloed op gezondheid en welzijn kan zichzelf steeds versterken door zowel causale als selectieprocessen. Daarom is het ook belangrijk om naar langetermijngevolgen van factoren in de sociale context te kijken, vanaf de vroegste levensfasen tot in de latere levensfasen.

Laatst gewijzigd:24 oktober 2014 14:17
printOok beschikbaar in het: English