Skip to ContentSkip to Navigation
Maatschappij/bedrijvenPubliekseducatieUniversiteitsmuseumGeschiedenis

Conflict met Stad en Ommeland

01 januari 1704
Het wapen van de Ommelanden
Het wapen van de Ommelanden

Conflict met Stad en Ommeland

Onderwijs en politiek waren stevig vervlochten. In deze periode verkeerde de universiteit in moeilijkheden door de verslechterde verhouding tussen Stad en Ommelanden, die ruzie hadden over het stapelrecht. Dit recht wees erop dat alle goederen uit het omringende land verhandeld moesten worden in de stad Groningen. Hier waren de Ommelanden niet blij mee en lieten dit blijken door de Stad in bestuurlijke zaken regelmatig tegen te werken. Hierdoor weigerden ze bijvoorbeeld hun medewerking aan voorstellen van de Stad tot benoeming van hoogleraren. Het gevolg was dat de universiteit in deze periode geen nieuwe hoogleraren kon benoemen en dat de studentenaantallen afnamen. Pas in 1717 wordt deze impasse doorbroken. Dan krijgt de universiteit de mogelijkheid meer studenten en hoogleraren aan te trekken. Eindelijk richt de universiteit haar blik weer op de toekomst. 'For infinity' zoals we nu zouden zeggen! Lees meer over het conflict tussen Stad en Ommelanden.
Periode: 1 januari 1704 - 6 maart 1717


Lees ook over:

Zacharias Conrad von Uffenbach
Zacharias Conrad von Uffenbach

Vervallen bibliotheek

Zacharias Conrad Uffenbach bezoekt in 1710 de stad Groningen op zijn reis door Neder-Saksen, De Republiek der Verenigde Nederlanden en Engeland. Op 9 april wipt hij langs in de Groningse universiteitsbibliotheek, waar hij waarschijnlijk meer van verwacht had: "Nachmittags giengen wir auf die Bibliothecam Academiae. Selbige ist hinten an der Universitäts-Kirche, in zwey sehr langen, aber schmalen Gängen, welche vermuthlich die oberste Gänge von dem alten Closter gewesen. Es siehet sehr obscur und wüste aus, und sind die hesslichen Bücher-Bretter, so auf der einen Seiten hinunter stehen, lang nicht voll, und der meiste Theil der Bücher ist, wo nicht in der That alt und schlecht, dennoch so gebunden." Hij schreef zijn persoonlijke ervaringen op in zijn boek 'Merkwürdige Reisen durch Niedersachsen Holland und Engelland'. Lees meer over Uffenbachs merkwaardige reis.
Periode: 9 april 1710


Petrus Camper
Petrus Camper

Petrus Camper

Petrus Camper (1722-1789) was een wetenschappelijke alleskunner uit de Verlichting en gespecialiseerd in de geneeskunde. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld in de popularisering van de wetenschap door veel te publiceren, mee te doen aan prijsvragen en openbare lessen te houden. Ook maakte hij prachtige boeken met tekeningen van eigen hand. Zijn faam reikte tot ver buiten Nederland; hij was zowel lid van de Franse Academie van Wetenschappen als de Engelse Royal Society. Unifocus schetste een beeld van deze uitzonderlijke man en zijn werk of lees meer over dit sieraad van de Verlichting.
Periode:1 januari 1722 - 1 januari 1789


'Doctorsbul' of Joannes van Rickenga
'Doctorsbul' of Joannes van Rickenga

Doctorsbul van Joannes van Rickenga

In het Universiteitsmuseum is de doctorsbul van Joannes Rickenga te bewonderen. Deze stamt uit de eerste helft van de achttiende eeuw. Net zoals tegenwoordig moet het document laten zien dat de te naam gestelde officieel is gepromoveerd aan de universiteit. Toen gebeurde dit met een wassen zegel. Wat nog steeds gelijk is aan de huidige bullen, zijn de handtekeningen van de betrokken personen.
Periode: 1 januari 1724


Watercolor by C.N. Hofkamp, to a picture of Loffers, 1777
Watercolor by C.N. Hofkamp, to a picture of Loffers, 1777

Oranje redt de Universiteit

De Groningse universiteit schonk stadhouder Willem IV in 1749 verregaande bevoegdheden. De stadhouder van Oranje werd namelijk benoemd tot rector magnificentissimus en primus curator, waarmee hij alle macht in de noodlijdende universiteit kreeg. Willem werd na een optocht met een nieuwsgierige menigte ingehuldigd in het Academiegebouw. Hij overleed voordat hij iets concreets kon doen, maar zijn vrouw Anna en zoon Willem V zorgden voor een toename van het aantal hoogleraren en studenten. De boostdie de universiteit hierdoor kreeg, zou er uiteindelijk voor zorgen dat de Fransen in 1811 de Groningse universiteit openhielden, terwijl de concurrerende Universiteit van Franeker de deuren moest sluiten. Lees meer over de redding van de universiteit.
Periode: 29 november 1749


Een origineel menu van de Mensa anno 1772
Een origineel menu van de Mensa anno 1772

Slecht eten in de Mensa

'Des middages: warm bier ende broodt, grof vleesch, boter ende kees. Des avonds: melck ende wegge, grof vleesch, een gebraedt, met een oortiens poffe voor elcke student.' Het menu van de in 1615 opgerichte mensa klinkt zelfs nu nog lekker, maar ruim anderhalve eeuw lang was de maaltijd en het eetcomfort waarschijnlijk wisselvallig van kwaliteit. Dat dit nog voorzichtig is uitgedrukt, blijkt uit de bevindingen van de Senaat in 1772. 'De uitgekipte spijzen meest zijn van de slegste soort; en daarenboven alleronsmaakelykst toebereid en opgedischt; garstig spek met half raauw en wormstekige erwten; stinkende Stok-visch, met niet wel geschilde aardappelen; zoo dat de Studenten ziek werden.' Er werd een vaste inspecteur aangesteld en van 1787 tot de sluiting in 1813 controleerden de professoren volgens een vast rooster persoonlijk, met eigen ogen, neus én mond, de kwaliteit van de mensa. Dit alles om de 'bevoorregte Academie Jeugd' te beschermen.
Periode: 7 maart 1772


Leonardus Offerhaus
Leonardus Offerhaus

Offerhaus: historisch smullen

Menig student of alumnus moet de naam Offerhaus bekend in de oren klinken, met name doordat er veel hoorcolleges plaatsvinden in de naar deze rector vernoemde Offerhauszaal. Van slechts een naam op het collegerooster komt Leonardus Offerhaus even tot leven middels deze prent uit 1775. Het onderschrift luidt:"Kerkvaders, Letterjeugt, en, wie het hebt begrepen Op wijs en vroom! verlangt ge een spiegel, die niet vleit; Hier is er een, door Eeuw en Godts-kunde opgesleepen: Hoe valt der waarheidsdach op blinkende Eerlijkheit." Een godvrezend man die vooral door zijn werk binnen de universiteit als docent en rector bekend is gebleven. Het is slechts een van de talloze voorbeelden van objecten uit het verleden van de RUG die voor iedereen op Academische collecties te doorzoeken zijn. Een aanrader om mee te beginnen: de Historische Collectie RUG en Studentenleven is online historisch smullen!
Periode: 1 januari 1775

Laatst gewijzigd:14 maart 2018 16:04

Meer nieuws

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...

  • 07 september 2018

    Constructief overleg – gezamenlijke overeenkomst

    Na een intensief en constructief gesprek met de actievoerende studenten van studentenpartij DAG en ROOD (jongeren SP) is donderdagavond een gezamenlijke overeenkomst bereikt op vier punten, vooral gericht op de lange termijn.

  • 04 september 2018

    Weg met die systeemplafonds

    Als Zuidlarens jongetje vond hij al die oude gebouwen in de stad Groningen maar niks. De interesse in historische panden kwam pas later, tijdens zijn studie Bouwkunde. Als bouwkundige is René Bosscher nu verantwoordelijk voor de buitenkant van de gebouwen...