Skip to ContentSkip to Navigation
Maatschappij/bedrijvenWetenschapswinkelsTaal, cultuur en communicatie

Visuele bijsluiter voor vroegdoven

Verbinding tussen dove patiënt en horende hulpverlener
Verbinding tussen dove patiënt en horende hulpverlener

Mevrouw A. is doofgeboren en heeft last van ernstige concentratieproblemen. Een aantal jaren geleden heeft mevrouw A. een psychose gehad en om herhaling te voorkomen krijgt ze sindsdien anti-psychotica. Dit zijn kleine witte pilletjes die ze elke avond bij het eten van de begeleidster op de woonvorm krijgt en inneemt. Mevrouw A. heeft nauwelijks nog een herinnering aan haar psychose en ze kan ook geen verband leggen tussen die vage herinnering en haar huidige medicijngebruik.

Op een dag haalt de geneesmiddelenfabrikant dit middel van de markt. Mevrouw A. moet dus overstappen op andere medicijnen met dezelfde werking. De nieuwe pillen zijn roze en driehoekig van vorm en bevatten minder werkzame stof. Daarom moet mevrouw A. voortaan zowel ’s ochtends als ’s avonds een pil innemen. De behandelend psychiater probeert haar dat met behulp van een doventolk uit te leggen. Mevrouw A. knikt en gaat met het recept naar de apotheek. Daar krijgt ze de nieuwe pillen en een bijsluiter, die ze helaas niet kan lezen. De apothekersassistente laat de nieuwe pillen zien en steekt twee vingers op. ’s Avonds in de woonvorm weigert mevrouw A. haar roze pil. Bij de apotheek zeiden ze dat ze er twee moest nemen! En bovendien dit zijn niet haar medicijnen. Waarom moet ze die dingen eigenlijk slikken, ze is toch niet ziek? 

 

Dit voorbeeld geeft aan voor wat voor problemen vroegdoven met een nevenhandicap en hun hulpverleners komen te staan bij geneesmiddelengebruik.

 

Geneesmiddelenvoorlichting voor iedereen begrijpelijk

Goede geneesmiddelenvoorlichting is van groot belang voor het juiste gebruik van geneesmiddelen en om de patiënt te motiveren om de middelen in te nemen. Een begrijpelijke voorlichting is daarnaast ook wettelijk verplicht. Maar uit de praktijkervaring van hulpverleners blijkt dat de problemen bij de geneesmiddelenvoorlichting aan vroegdoven met een nevenhandicap groot zijn.

Deze bewoners kunnen vaak niet of nauwelijks lezen en worden gehinderd door hun verstandelijke handicap en de hulpverleners beheersen de Nederlandse Gebarentaal (NGT) meestal niet Dat betekent dat deze groep vroegdoven vaak informatie over geneesmiddelen krijgt die voor hen niet begrijpelijk is, terwijl ze daar wettelijk wel recht op hebben. Bovendien gebruikt deze groep in verhouding veel medicijnen. Hulpverleners hebben het gevoel dat ze tekortschieten en krijgen te maken met weerstanden van cliënten.

 

 

Voorbeeld uit de visuele bijsluiter
Voorbeeld uit de visuele bijsluiter

Een visuele bijsluiter

Binnen dit wetenschapswinkelonderzoek is gezocht naar een oplossing voor dit probleem. Daarvoor is er een visuele bijsluiter ontwikkeld en getest. Deze bijsluiter kan de voorlichting in gebarentaal (al dan niet met tolk) door betrokken hulpverleners ondersteunen. De bijsluiter is bedoeld om de zelfstandigheid van de vroegdove bewoners te vergroten en hen te motiveren om hun geneesmiddelen in te nemen. Daarnaast is het natuurlijk van belang om de betrokken hulpverleners een bruikbaar hulpmiddel te verschaffen dat in de gehele communicatielijn kan worden gebruikt.  

Met behulp van bestaande afbeeldingen zijn de belangrijkste elementen van de bijsluiter verbeeld:

○naam van het geneesmiddel,

○hoeveelheid werkzame stof,

○hoe in te nemen,

○indicatie en effecten,

○bijwerkingen

○doseringsschema.

Uit de test onder 19 bewoners bleek dat de visuele bijsluiter een bruikbaar hulpmiddel kan zijn.

 

Geïnteresseerd? Help mee!

De volledige rapportage van dit project is hier in te zien en te downloaden. U kunt ook een papieren versie bestellen bij de Wetenschapswinkel Taal en Communicatie (kostprijs 5 euro).

 

Binnenkort zal een CD-Rom (met handleiding) uitgebracht worden met daarop de geteste bijsluiters, de grondvorm en de bruikbare afbeeldingen. Daarmee kunnen artsen en andere hulpverleners zelf visuele bijsluiters samenstellen. De CD-Rom zullen we tegen kostprijs beschikbaar stellen aan belangstellenden. Wel vragen we u dan om mee te werken aan een vervolgonderzoek. U kunt vast intekenen voor een exemplaar van deze CD-Rom.

Dat kan via dit formulier

Suggesties voor verdere ontwikkeling, onderzoek, fondsenwerving en publiciteit zijn altijd welkom! Mail naar: Saskia Visser, tawi@let.rug.nl

 

 

Wie was bij het onderzoek betrokken?

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Centrum voor Doven en Slechthorenden Noord-Nederland en de Woonvorm voor Doven "De Noorderbrug"in Groningen. Twee studenten: Helena Bos (farmacie) en Hanneke Bruintjes (Communicatie- en Informatiewetenschappen) hebben het onderzoek uitgevoerd. De procesbegeleiding was in handen van de Wetenschapswinkel Geneesmiddelen en de Wetenschapswinkel Taal en Communicatie.

 

Laatst gewijzigd:02 oktober 2015 22:45