Skip to ContentSkip to Navigation
Research ESRIG - Energy and Sustainability Research Institute Groningen Ocean Ecosystems Education Studiekiezers

Wat is mariene biologie?

Zeeën en oceanen bedekken het grootste deel van onze aardbol. In deze oneindige, zoute watermassa’s leven ontelbare soorten organismen waarvan het merendeel nog niet eens is ontdekt. De diversiteit van mariene planten en dieren is dus erg hoog, en zeer waarschijnlijk hoger dan die op het land.

Vroeger waren marien biologen vooral bezig met het in kaart brengen van mariene soorten onder het motto: “wat leeft waar”. Tegenwoordig wordt er juist veel gekeken naar het “waarom leeft wat waar”. Dit houdt in dat er veel onderzoek gedaan wordt naar de milieuomstandigheden die de groei, het gedrag en diversiteit van mariene organismen bepalen en beïnvloeden. Hierbij is het nodig ook de chemie van het water (dit vak heet chemische oceanografie) en bijvoorbeeld stromingen, temperatuur, lichtinval en dichtheid (het vak fysische oceanografie) te bestuderen. Moderne marien biologen houden zich dus bezig met organismen in samenhang met hun omgeving.

Afhankelijk van het type onderzoek kijken marien biologen op verschillende manieren (“organisatieniveaus”) naar het mariene systeem, bijvoorbeeld op celniveau (wanneer wordt het DNA van die alg beschadigd door ultraviolet licht?), op organisme-niveau (hoe vergaart die kreeft zijn voedsel?), of op ecologisch niveau (krijgen baleinwalvissen nog genoeg voedsel wanneer het klimaat verandert?).

Wetenschappers van de RUG onderzoeken de invloed van gletsjerwater op het mariene systeem
Wetenschappers van de RUG onderzoeken de invloed van gletsjerwater op het mariene systeem

Veel marien biologen houden zich bezig met de in de oceanen rondzwevende minuscule eencellige algen, het zogenaamde “fytoplankton”. Omdat het fytoplankton, net als de landplanten, door het proces van fotosynthese kooldioxide vastlegt in de vorm van organisch materiaal, vormen deze organismen de basis van alle voedselketens in de oceanen, van bacterien en virussen tot vissen, walvissen, en zeevogels. De groei en verspreiding van deze algen bepaalt daardoor dus de structuur en productie van een bepaald zeegebied. Ook vervult het fytoplankton, juist omdat het kooldioxide vastlegt, een bufferfunctie voor het broeikaseffekt en speelt daardoor een belangrijke rol in het klimaat op aarde. Wanneer door veranderende milieuomstandigheden de groei en diversiteit van het fytoplankton verandert, zal dit dus niet alleen gevolgen hebben voor de andere mariene organismen, maar ook voor het klimaat, op lokale of mondiale schaal.

Het is ondertussen duidelijk dat het klimaat op aarde door toedoen van de mens aan het veranderen is, vooral doordat kooldioxide zich in de lucht ophoopt en het daardoor op aarde gemiddeld warmer wordt. Dit heeft directe gevolgen voor de mens (zeespiegelrijzing, warmere zomers en winters) maar ook directe gevolgen voor mariene ecosystemen. Bijvoorbeeld, door het afsmelten van het ijs op de beide polen kunnen zeestromen veranderen, de temperatuur van het water hoger worden of het water minder zout worden. Lokaal zal het water troebeler worden omdat er meer deeltjes door afspoeling in het water terechtkomen. Al met al zullen deze veranderingen leiden tot veranderingen in de ecosystemen, omdat organismen zullen reageren op het veranderende milieu. Deze veranderingen kunnen door de meest geavanceerde modellen nog niet goed worden voorspeld, omdat er gebrek is aan uitgebreide, gerichte informatie op dit gebied. Binnen de mariene biologie is dit dus een uitdagend, interessant en zeer relevant onderzoeksthema.

Laatst gewijzigd:24 maart 2015 09:28