Skip to ContentSkip to Navigation
Bureau Groninger Taal en CultuurColumns 2014

11 november

12 november 2014

Eline Brontsema - Sint Maarten, Sint Maarten, de koeien hebben staartenwerd vorig jaar het meest gezongen volgens de deelnemers aan Vroag&Antwoord. Op 11 november vroegen we hen via een e-mail om die avond te noteren hoeveel kinderen er aan de deur kwamen en wat er zoal gezongen werd. Natuurlijk waren we ook erg benieuwd naar het Groningstalige aandeel.

In de uren, zelfs dagen daarna bleek de betrokkenheid groot: er volgden bijna 300 reacties van mensen die die avond bij de deur hadden geturfd. Er zaten zeker ook Groningstalige liedjes bij, sommige daarvan werden alleen in bepaalde plaatsen genoteerd en andere werden in de gehele provincie gehoord. In die laatste categorie hoort 11 november is de dag thuis, een liedje dat Sint Maarten, Sint Maarten duidelijk op de hielen zat, want ook die scoorde erg hoog. Maar hoe klinkt 11 november is de dag in het Gronings?

Natuurlijk is dat niet overal in de provincie hetzelfde. Om te beginnen halen we ‘11’ en ‘november’ even uit elkaar.

Volgens het woordenboek van Ter Laan kent Groningen twee varianten van ‘november’, namelijk novemmer en november. Die eerste zou kenmerkend zijn voor het Westerkwartier en het Hogeland, de laatste voor de rest van de provincie. Maar de deelnemers van Vroag&Antwoord zijn zuiniger met die van het Nederlands afwijkende vorm. Van de 790 invullers bij vragenlijst 6 zijn er maar 10 die novemmer opschrijven, 1% dus. Zij hebben uiteenlopende leeftijden en spreken het Gronings van het Westerkwartier, het Hogeland en van Siddeburen en Schildwolde: talig gezien het Oldambt, maar grenzend aan Noord-Groningen.

Naar telwoorden vroegen we in een eerdere ronde. Voor ‘11’ worden twee verschillende varianten gegeven: elf en elven. Kort gezegd kiest Oost-Groningen over het algemeen voor elven en gaan Noord, West en de stad voor elf. Toch zijn er tussen de oostelijke regio’s ook verschillen.

In Westerwolde vormen de antwoorden duidelijk één lijn: vrijwel iedereen noteert elven. In de Veenkoloniën wordt elf wat vaker genoemd en in het Oldambt is te zien dat deze regio aan Noord-Groningen grenst. Want elf en elven zijn daar bijna gelijk verdeeld.

In het Westerkwartier en op het Hogeland kiest men bijna unaniem voor elf. De stad geeft ook duidelijk elf, hoewel elven daar ook een paar maal genoemd wordt.

11 november is de dag kan afhankelijk van de plaats in de provincie dus op diverse manieren gezongen worden, hoewel elven in elf verandert wanneer het telwoord gevolgd wordt door november. Wellicht een moment om de oren te spitsen, mocht u het liedje volgend jaar in het Gronings voorbij horen komen.

Sint Maarten (bron foto: http://www.stad-haarlem.nlnieuws-itemsint-maarten-0)
Sint Maarten (bron foto: http://www.stad-haarlem.nlnieuws-itemsint-maarten-0)
Laatst gewijzigd:12 november 2014 09:05

Meer nieuws