Hebreeuwse Bijbel en Antiek Jodendom

Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap
Jaar 2019/20
Vakcode THB1-HEBBI
Vaknaam Hebreeuwse Bijbel en Antiek Jodendom
Niveau(s) bachelor
Voertaal Engels
Periode semester I b
ECTS 7.5
Rooster rooster.rug.nl

Uitgebreide vaknaam Hebreeuwse Bijbel en het Antieke Jodendom: Teksten, Geschiedenis en Culturele Context
Leerdoelen Na het succesvol afronden van dit vak is de student in staat om:
  • onderscheid te maken tussen de verschillende delen van de Hebreeuwse Bijbel, thematische verschillen en overeenkomsten tussen teksten in hun historische en culturele contexten te herkennen, wetenschappelijke hypotheses over de totstandkoming van deze teksten te beschrijven, en bronteksten te interpreteren met behulp van wetenschappelijke literatuur;
  • de opkomst van Israël in Kanaän in de Late Bronstijd, de ontwikkeling van de monarchie in Israël, en de val van de koninkrijken Israël (722 v.C.) en Juda (586 v.C.) te omschrijven, deze ontwikkelingen te plaatsen in de context van het Oude Nabije Oosten, en het belang van deze ontwikkelingen voor de formatie van het Jodendom te duiden.
  • de oorsprong van Grieks-Romeinse politieke en culturele invloed in Judaea-Palestinae te reconstrueren en de effecten ervan op de cultuur van de Hebreeuwse Bijbel te bespreken, bijvoorbeeld de transformatie van de Joodse cultuur onder invloed van de Griekse sociale-politieke-religieuze taal;
  • de oorsprong van de Hasmonese opstand (168-164 v.C.), de Romeinse verovering van Judaea, de heerschappij van koning Herodes en zijn zoons, de post-Herodiaanse politieke situatie met nadruk op de Joodse oorlogen tegen de Romeinen te schetsen;
  • de verschillende sociale instituten (e.g., tempel, priesterklasse, raad, rechtbanken) en vrijwilligersorganisaties (Farizeeën, Sadduceeën, Essenen, Qumran, discipelen onder charismatisch leiderschap, rabbijnse scholen) aanwezig in Romeins Judaea historisch te situeren;
  • de corpora van Joodse literatuur in deze historische matrix te interpreteren: 1 en 2 Makkabeeën, Ben Sirach, Psalmen van Salomo, Testament van Mozes, 4 Ezra, de Dode Zeerollen, de werken van Josephus en Philo, halachische midrasjim, Misjna, Tosefta, Jeruzalem en Babylonische Talmoed.
Omschrijving Deze collegereeks maakt de studenten bekend met de academische studie van de Hebreeuwse Bijbel, vroeg-joodse teksten, de Dode Zeerollen en rabbijnse geschriften, alle in de context van de rijke en fascinerende wereld van het Midden-Oosten en het Middellandse Zeegebied, waar zij hun oorsprong hebben. Deze collegereeks behandelt grosso modo de periode tussen de 15e eeuw v.C., vanaf de late Bronstijd en de opkomst van het latere Israël, en de 7e eeuw n.C. We schenken aandacht aan de historische en culturele context waarbinnen het ontstaan van ideeën, teksten en hun veranderende interpretaties kunnen worden begrepen: Egyptische, Assyrische, Babylonische, Perzische, Griekse dan wel Romeinse cultuur. We bestuderen tevens veel teksten die buiten de canon van de Bijbel en de rabbijnse geschriften vallen, bijvoorbeeld inscripties en papyrussen, de Dode Zeerollen of andere teksten die niet in de Westerse canon terecht zijn gekomen. Ook afbeeldingen en iconografie worden meegenomen.
Zoals alle vakken op universitair niveau, is dit vak gebaseerd op de onderzoeksexpertise van de docent. Natuurlijk kan het vakgebied op verschillende manieren worden benaderd. De specifieke benadering van dit vak is bedoeld om de onderzoeksmentaliteit van de studenten te bevorderen en hen te laten realiseren dat er niet één volledige waarheid bestaat. Kennis wordt vergaard door het verkennen van specifieke vragen en het leren van deze ervaringen. In dit vak zijn de oefeningen toegespitst op het kritisch lezen, samenvatten en onderbouwd bevragen van teksten. De colleges bieden een interpretatiekader, een platform voor discussie en ruimte voor zelfstandige synthese.
Deze collegereeks omvat tevens een cursus academisch schrijven ter voorbereiding op een te beoordelen artikelrecensie van 1200 woorden.
Uren per week 6
Onderwijsvorm hoor-/werkcollege
(lectures with discussion: 2 hours Hebrew Bible, 2 hours ancient Judaism, 2 hours academic writing)
Toetsvorm schriftelijk tentamen, werkstuk
(8 reflectieverslagen, 30%; een artikelrecensie (in het Nederlands of Engels) max. 1200 woorden, 30%; take-home tentamen, 40%)
Vaksoort bachelor
Docent(en) A.M.N.M. Groneschild ,drs. J.M. Tanja
Verplichte literatuur
Titel Auteur ISBN Prijs
An Introduction to the Old Testament: Sacred Texts and Imperial Contexts of the Hebrew Bible, Wiley-Blackwell, 2010 David M. Carr 978-1405184670 €  29,00
The History of the Jews in the Greco-Roman World: The Jews of Palestine from Alexander the Great to the Arab Conquest, Taylor & Francis, 2003 Peter Schäfer (ebook in RUG library) 0203321987
Entreevoorwaarden
Opmerkingen Aanbevolen, niet-verplichte leesstof:
  • Lee I. Levine, Jerusalem: Portrait of the City in the Second-Temple Period (538 B.C.E.–70 C.E.), Jewish Publication Society, 2002. This book is available for online reading, chapter download, and full-text download on a two-week loan via the RUG Library’s ebrary service (just type ‘Levine Jerusalem’ in the SmartCat search window and click ‘other formats’). Of the two digital formats available there, the one from ProQuest’s Ebrary offers more flexible options.
  • Mladen Popović, ed., De Dode Zeerollen: Nieuw licht op de schatten van Qumran (Zwolle: WBooks, 2013)
  • Martin Sicker, An Introduction to Judaic Thought and Rabbinic Literature (Westport: Praeger 2007)
Opgenomen in
Opleiding Jaar Periode Type
Bachelor Theologie 1 semester I b verplicht
Bachelor Theologie met Grieks 1 semester I b verplicht
Bachelor Theologie met Grieks en PTHU-traject 1 semester I b verplicht
Bachelor Theologie met PTHU-traject 1 semester I b verplicht
Open Colleges 1 semester I b keuze
Premaster RPAM, RCG, RHW and RCH 1 semester I b keuzegroep