Parlementaire Gesch. en Politiek Staatsr

Faculteit Rechtsgeleerdheid
Jaar 2021/22
Vakcode RGAST90206
Vaknaam Parlementaire Gesch. en Politiek Staatsr
Niveau(s) bachelor, master
Voertaal Nederlands
Periode semester I (Blok 1 en 2)
ECTS 6
Rooster rooster.rug.nl

Uitgebreide vaknaam Parlementaire Geschiedenis en Politiek Staatsrecht
Leerdoelen Na afronding van dit vak:
• heeft de student kennis van de hoofdlijnen van de Nederlandse parlementaire geschiedenis, in het bijzonder vanaf 1848, en verdiepende kennis van het politieke staatsrecht tegen de achtergrond van deze historische context;
• kan de student recente maatschappelijke en staatsrechtelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld ten aanzien van politieke partijen of de werking van het parlementair stelsel, duiden tegen de achtergrond van de politieke wordingsgeschiedenis ervan;
• kan de student reflecteren op de vraag hoe complexe politieke en juridische vraagstukken enerzijds begrepen kunnen worden vanuit het staatsrechtelijke stelsel en de staatsrechtelijke uitgangspunten en anderzijds uit de politieke en feitelijke machtsverhoudingen;
• is de student in staat ingewikkelde casus op het terrein van het parlementair recht en de verhouding tussen regering en parlement op te lossen door toepassing van de relevante bronnen en de kritische analyse daarvan en toepassing op de voorliggende concrete feiten.
Omschrijving In dit vak staat de ontwikkeling en werking van het Nederlandse staatkundige bestel centraal. Nederland is sinds 1814 een constitutionele monarchie, zij het aanvankelijk met een dominante positie voor de koning. Na 1848 groeide het parlement uit tot de centrale institutie in het staatsbestel; eerst vooral formeel maar sinds 1866-68 ook feitelijk. Met de invoering van het algemeen kiesrecht (1917-1919) werd Nederland een parlementaire democratie. Politieke partijen, die tegen het einde van de negentiende eeuw opkwamen, spelen met hun articulatie van maatschappelijke belangen hierin een essentiële rol. Sinds het einde van de twintigste eeuw gaat de aandacht daarnaast steeds meer uit naar directe democratische participatie door burgers. In het vak is ruime aandacht voor de evolutie en het functioneren van de politieke instituties als koning, kabinet, parlement en partijen. Hun interactie en de voornaamste wetgeving die zij tot stand brachten of die op hun functioneren betrekking heeft, wordt zowel vanuit politiek-historisch als staatsrechtelijk perspectief besproken. Kernelementen van de verhouding tussen regering en parlement, zoals de werking van de ministeriële verantwoordelijkheid, de inlichtingenplicht van artikel 68 Gw, de gematigd dualistische verhoudingen, de kabinetsformatie, de vertrouwensregel, de vertegenwoordiging en bescherming van minderheden en de spanning tussen democratie en rechtsstaat worden besproken in het licht van hedendaagse ontwikkelingen.
Naast dit institutionele perspectief is er in dit vak ook aandacht voor wat wel de ‘zachte kant’ van de politiek is genoemd. Het betreft hier de parlementaire en politieke cultuur: de wijze van representatie (vertegenwoordiging); tradities, stijl, rituelen, symbolen en omgangsvormen; de normatieve opvattingen over hoe het politieke spel gespeeld moet worden. Naast conflict over het beleid wordt er in de politiek ook gestreden over de vraag welke (geschreven en ongeschreven) spelregels er gelden, waar politiek over dient te gaan, en wie er mee mag doen. Die beide laatste vragen hingen en hangen nauw met elkaar samen: naarmate de overheid zich in tweede helft van de negentiende eeuw meer met de maatschappij ging bemoeien (sociaal beleid, onderwijsbeleid en dergelijke), kreeg de samenleving meer grip op de staat (niet alleen wat betreft inhoud, maar ook qua vorm)
Uren per week
Onderwijsvorm hoorcollege
(13x2 uur hoorcolleges (weken 1-13))
Toetsvorm schriftelijk of mondeling, afhankelijk van het aantal deelnemers
(Bij voldoende deelnemers een open boek tentamen.)
Vaksoort m4-niveau, juridisch
Coördinator prof. dr. G. Voerman
Docent(en) prof. mr. dr. S.A.J. Munneke ,prof. dr. G. Voerman
Verplichte literatuur
Titel Auteur ISBN Prijs
Collegestof
Een politieke geschiedenis van Nederland 1780-2012, Den Haag: Boom 2013. Paperback. Remieg Aerts, Herman de Liagre Böhl, Piet de Rooy, Henk te Velde 9789461055231 €  34,90
Het Nederlandse parlement, Deventer: Wolters Kluwer 2017. Paperback. P.P.T. Bovend’Eert, H.R.B.M. Kummeling 9789013127454 €  47,00
Entreevoorwaarden
  • Dit vak is als keuzevak alleen toegankelijk voor studenten met een afgeronde juridische WO-propedeuse en voor studenten die zijn toegelaten tot een masteropleiding van de Faculteit Rechtsgeleerdheid. Indien dit vak als keuzevak wordt afgerond tijdens de bacheloropleiding dan kunnen de studiepunten niet meetellen voor een masteropleiding.
Opmerkingen
Opgenomen in
Opleiding Jaar Periode Type
Duale Master - Praktijkmaster (Togamaster) Nederlands Recht  (Duale Master-Togamaster Nederlands Recht, specialisatie Staats- en Bestuursrecht) - semester I (OV) 3-8
Ma Keuzevakken juridisch (selectie, zie toelichting) 4 semester I keuze
Ma Nederlands Recht - specialisatie Staats- en Bestuursrecht  ( Verplichte onderdelen) 4 semester I (OV) 3-8
Open Colleges 1 semester I keuze