Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Nieuwe uitgave Louwrens Hacquebord

30 oktober 2014
Boekomslag
Boekomslag

De Noordse Compagnie
Opkomst, bloei en ondergang, 1614-1642

In 2014 is het 400 jaar geleden dat de Noordse Compagnie (NC) werd opgericht en 140 jaar geleden dat het laatste boek over de geschiedenis van de NC is verschenen. Inmiddels is door archeologisch veldonderzoek in de nederzettingen van de NC in het Noordpoolgebied en nieuw archiefonderzoek veel nieuwe kennis over de jaren van de compagnie verzameld. Tijd om een nieuw boek met prachtige illustraties van het unieke werkgebied van deze NC te laten verschijnen. De Noordse Compagnie (1614-1642). Opkomst, bloei en ondergang van de hand van Louwrens Hacquebord wordt op 31 oktober 2014 feestelijk gepresenteerd tijdens een symposium over de invloed van de walvisvaart op regionale ontwikkelingen in Nederland in het Kasteel te Groningen.

De walvisvangst is aan het eind van de 20ste eeuw bij het brede publiek vooral bekend geworden door de acties er tegen van Greenpeace. Deze bedrijfstak heeft echter ook in Nederland een 400 jaar lange geschiedenis. De vroege periode ervan heeft altijd tot de verbeelding van mensen gesproken. Immers stoere mannen jaagden in kleine bootjes met handharpoenen op de grote beesten om hun spek tot traan te koken en zo hun brood te verdienen. Vaak ging het goed maar soms ook niet en dan verdronken de jagers in het ijskoude water van de Noordelijke IJszee. In het begin vond de jacht plaats onder het monopolierecht van de Noordse Compagnie (NC). Deze compagnie is nooit zo bekend geworden als de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de West Indische Compagnie (WIC). Misschien komt dat wel omdat de NC veel minder lang heeft bestaan dan de beide andere compagnieën en minder geld opbracht. Toch is de geschiedenis van Noordse Compagnie een heel interessante periode uit de Nederlandse walvisvaartgeschiedenis. In die periode werd namelijk de kennis verworven die noodzakelijk was voor een succesvolle jacht en die jacht was door prijs- en vangstafspraken duurzaam waardoor het aantal walvissen niet afnam. In de bloeiperiode van de NC zeilde de latere admiraal Michiel Adriaensz de Ruyter als stuurman op de Groene Leeuw naar het Jan Mayen-Eyland om daar walvissen te vangen. De concurrentie was toen sterk afgenomen en de Compagnie was heer en meester in zijn vangstgebieden. Aan het eind van de jaren dertig begon de concurrentie echter weer toe te nemen en ontstonden ruzies tussen de bewindhebbers. In 1642 werd daarom geen verlenging van het monopolierecht bij de Staten Generaal meer aangevraagd, waarmee het bestaan van de Noordse Compagnie eindigde en de vrije vangst begon die uiteindelijk leidde tot het uitroeien van de walvis in de Noordelijke IJszee.

Dr. Louwrens Hacquebord (1947) is als archeoloog en fysisch geograaf enkele tientallen keren naar het poolgebied geweest om de resten van de nederzettingen van de Noordse Compagnie te onderzoeken. In 1984 promoveerde hij cum laude op dit onderzoek en van 1994 tot 2013 was hij hoogleraar Arctische en Antarctische Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Louwrens Hacquebord, Geschiedenis van de Noordse Compagnie (1614-1642). Opkomst, bloei en ondergang, Uitgeversmaatschappij Walburg Pers, ISBN 978.90.5730.193.3, prij
s 29,50 – 136 pagina's.

Laatst gewijzigd:11 januari 2019 19:16

Meer nieuws

  • 09 januari 2019

    Franse aandacht voor onze Bijzondere Collecties

    De Société bibliographique de France, een Franse vereniging voor boekwetenschappers en boekhistorici, heeft conservator Alisa van de Haar geïnterviewd over de Groningse Bijzondere Collecties. In het interview vertelt Van de Haar onder andere over de...

  • 08 januari 2019

    Het licht voor literatuur aansteken

    Mathijs Sanders leeft ín en mét literatuur en draagt dat uit waar hij kan. Als hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde kan hij er bovendien ván leven. Hij beschouwt zichzelf als een geluksvogel. ‘Ik zou niks anders willen doen.’

  • 18 december 2018

    Populisme bestormt de hitlijsten

    De Top 2000-tijd breekt weer aan: sommigen haten de uitzending, voor anderen mag het nog wel langer duren. De samenstelling van deze lijst ‘beste’ popnummers is onlosmakelijk verbonden met lobby’s om nummers hoog in de lijst te krijgen. Waarom vinden...