Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

De wind in Noord-Groningen

01 oktober 2014

Eline Brontsema - In het noorden van Groningen zegt men geen in, wind en kind, zoals in het oosten van de provincie gebruikelijk is, maar ien, wiend en kiend. Tenminste, dat kun je veronderstellen en dat wórdt ook regelmatig verondersteld. Dat is niet zo raar, want in veel gevallen wordt daar inderdaad eerder wiend dan wind gezegd. Tot voor kort in ieder geval. Hoe zit het anno 2014? Is dat nog steeds gebruikelijk? De deelnemers van Vroag&Antwoord laten het zien

In de 9e vragenlijst werd de 1068 invullers gevraagd om een vertaling van ‘De wind waait hard, de tak kraakt’. In het Westerkwartier is geen enkele verandering zichtbaar bij het woord ‘wind’: op 2 na noteren alle 67 mensen wiend. Juist omdat de taalsituatie in het Westerkwartier zo stabiel is, weet ik bij voorbaat al dat ze in het aangrenzende Friesland ook wiend zullen zeggen. In het deel van Drenthe dat aan Groningen grenst zegt men wind, dus er bestaat zeker een kans dat de aangrenzende plaatsen in het Westerkwartier, zoals Leek en Tolbert, ook een verschuiving naar wind zal gaan plaatsvinden.

Op het Hogeland geven de meesten ook wiend, hoewel ook bijna 100 mensen dat niet doen. De ene helft van hen noemt wind, de andere helft twijfelt misschien, want zij ontwijken het woord en schrijven bijvoorbeeld op t Waait haard, tak kroakt of t Störmt, tak kroakt. Dat sommige deelnemers wind noteren kan twee dingen betekenen.

Soms is dat antwoord te wijten aan de plaats waarvan iemand de taal spreekt. Talige grenzen zijn vaak niet zo hard als geografische grenzen, maar vloeien eerder in elkaar over. Beweren dat iedereen op het Hogeland dus wiend zegt en dat wind vanaf de grens met Oost-Groningen gezegd wordt is te zwart-wit. Zo noteren bijvoorbeeld op een na alle deelnemers die het Gronings van Holwierde spreken wind, en niet wiend.

Maar wind wordt ook genoemd in veel plaatsen waar juist wiend verwacht wordt. Vanuit het oosten van Groningen is er een tendens om over te gaan op bijvoorbeeld in, wind en kind in plaats van ien, wiend en kiend. En dat is terug te zien in Vroag&Antwoord. De meeste Hogelandsters die wind gaven, hoorden dan ook niet bij de alleroudste deelnemers.

Dus, hoe zit het met de wind in Noord-Groningen? De meeste deelnemers die het Gronings van het Hogeland spreken noteren gewoon wiend. Toch wordt wind ook vaak genoemd. Soms is dat logisch omdat op sommige plaatsen op het Hogeland dat juist verwacht wordt. In andere gevallen lijkt wind vooral genoemd te worden door de jongere generaties.

Tel daar bij op dat relatief veel mensen een Groninger vorm voor ‘wind’ ontwijken en je kunt haast niet anders dan geloven dat de wind op het Hogeland niet meer uit dezelfde hoek waait. Er is een verschuiving gaande van wiend naar wind.

wind
wind
Laatst gewijzigd:28 januari 2015 15:55

Meer nieuws

  • 12 november 2018

    Symposium 'Gaswinning, aardbevingen en wat nu?' op 15 november a.s.

    Het Groninger Universiteitsfonds (GUF) bestaat dit jaar 125 jaar. Tijdens een speciaal symposium met de titel ‘Gaswinning, aardbevingen en wat nu?’ op donderdag 15 november 2018, wordt daarom de 'Ubbo Emmiuspenning voor bijzondere maatschappelijke verdiensten'...

  • 06 november 2018

    Groningen blijft in trek bij Nederlandse en internationale studenten

    De Rijksuniversiteit Groningen telt per 1 november 2018 31.115 studenten met een ‘actieve eerste inschrijving’ voor een bachelor of masteropleiding. Dit is een stijging van 4,6% ten opzichte van 2017.Het totale aantal studenten dat ingeschreven is aan...

  • 16 oktober 2018

    Digital Society Conferentie Nederlandse universiteiten

    De digitale informatietechnologie dringt steeds dieper door in onze samenleving. Daarom organiseren de veertien Nederlandse universiteiten, verenigd in de VSNU, op dinsdag 27 november de internationale Digital Society Conference in de Rijtuigenloods...