Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.dr. Tibor Hortobágyi ‘Inactiviteit sluipt overal ons dagelijks leven binnen’

30 september 2013

We brengen vele uren door in een houding die al evenzovele ongewenste gevolgen voor ons lichaam heeft: zittend. Iemand die op kantoor werkt, zit 80.000 uur van zijn leven. Na het pensioen neemt de tijd die veel ouderen dagelijks zittend doorbrengen toe tot 10 uur of meer. Om de negatieve gevolgen van een zittend bestaan tegen te gaan, pleit bewegingswetenschapper Tibor Hortobágyi voor een actieve kantooromgeving in combinatie met kleine veranderingen in onze dagelijkse gewoonten. Hortobágyi hield dinsdag 1 oktober zijn inaugurele rede als hoogleraar ‘Bewegen en gezond ouder worden’ aan de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG.

Tibor Hortobágyi
Tibor Hortobágyi

Elke dag verschijnen er tientallen wetenschappelijke artikelen over de schadelijke gevolgen van fysieke inactiviteit. Deze onderzoeken bevestigen dat inactiviteit of zogenaamde ‘motorische passiviteit’ op meerdere vlakken negatief is voor de kwaliteit van leven. Hortobágyi: ‘We weten dat uren achter een computer zitten, leidt tot ongunstige fysiologische gevolgen. De schadelijke gevolgen van elke dag langdurig zitten, stapelen zich na verloop van tijd op en hebben samen een negatieve invloed op allerlei fysieke functies: lichaamsgewicht, bloedlipiden, insulineresistentie, bloeddruk, ontstekingsmarkers, fysieke activiteit, spierkracht en cognitief functioneren. Na langdurig zitten beginnen we tikfouten te maken, wordt onze aandacht afgeleid en worden we vergeetachtig.’

Overvolle dienbladen

Fysieke inactiviteit komt niet alleen op kantoor voor, maar ook steeds meer in onze samenleving. We richten ons vooral op input (eten) en vergeten de output (fysieke activiteit). Hortobágyi: ‘In restaurants, zelfs in het UMCG, zie ik vaak mensen met overvolle dienbladen. Omdat eten leuk is, is het ook moeilijk om de neiging te weerstaan om op kantoor of thuis te snacken. Ik geef toe dat dit ook voor mij geldt.’

‘Het probleem is dat we de andere kant van de zaak vergeten: fysieke activiteit en bewegen. Uit recente onderzoeken blijkt dat een derde van de kinderen in Nederland niet op de fiets naar school gaat, maar door de ouders met de auto wordt gebracht. Een paar jaar geleden was dat nog ondenkbaar. De onderzoeksgegevens lijken dus de dagelijkse observaties te bevestigen: fysieke inactiviteit sluipt overal ons dagelijks leven binnen.’

‘Actieve kantoren’

Hortobágyi bepleit twee oplossingen voor dit probleem. Het eerste idee is om de kantooromgeving te veranderen. Het concept van ‘actieve kantoren’ kan aantrekkelijk zijn voor bedrijven en instellingen met veel werknemers die het grootste deel van hun werktijd achter een bureau doorbrengen. In een actief kantoor kan de hoogte van het bureau worden versteld, zodat er steeds korte perioden staand kan worden gewerkt. ‘Journalisten van de Wall Street Journal en overheidsinstellingen in Finland gebruiken bovendien loopbanden op kantoor. Hoewel deze loopbanden op een heel lage snelheid zijn ingesteld, maken de medewerkers toch voldoende stappen en verbruiken ze meer energie.’ Het lage niveau van de fysieke activiteit heeft geen invloed op de productiviteit; integendeel, het leidt tot kleine voordelen voor de gezondheid.

Kleine gedragsveranderingen

Een tweede oplossing vormt een aanvulling op het actieve kantoor en houdt in dat er kleine veranderingen worden doorgevoerd in het gedrag op het werk en in het dagelijks leven. Deze veranderingen zorgen voor een kleine, maar fysiologisch belangrijke toename van het energieverbruik als gevolg van niet-sportieve fysieke activiteit.

‘Zet bijvoorbeeld de prullenbak helemaal aan de andere kant van de kantoorruimte, gebruik het toilet op een andere verdieping, maak bij wijze van korte pauze een wandeling van 1 tot 2 minuten door het gebouw, gebruik zoveel mogelijk de trap, neem zo veel mogelijk de fiets en parkeer de auto verder weg. We weten dat het moeilijk is om ons gedrag te veranderen, dus begin altijd met kleine en geleidelijke veranderingen.’

Curriculum Vitae

Tibor Hortobágyi (Budapest, Hongarije, 1955) is hoogleraar Bewegen en gezond ouder worden. Healthy Ageing is een speerpunt van de Rijksuniversiteit Groningen en het Centrum voor Bewegingswetenschappen van het UMCG. Het onderzoek van Hortobágyi is gericht op de neuromechanische factoren die verantwoordelijk zijn voor aanpassingen aan beweging in jonge en oudere volwassenen. Hij bestudeert met welke mechanismen de kwaliteit van leven kan worden bevorderd en onderhouden door middel van fysieke beweging.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10

Meer nieuws

  • 15 november 2018

    Keuzegids 2019: RUG-opleidingen constant in de Nederlandse top

    Tien bacheloropleidingen aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) krijgen dit jaar van de Keuzegids Universiteiten het kwaliteitszegel Topopleiding, waarmee ze tot de top van het Nederlandse wetenschappelijke onderwijs behoren. In de categorie ‘Brede...

  • 12 november 2018

    Symposium 'Gaswinning, aardbevingen en wat nu?' op 15 november a.s.

    Het Groninger Universiteitsfonds (GUF) bestaat dit jaar 125 jaar. Tijdens een speciaal symposium met de titel ‘Gaswinning, aardbevingen en wat nu?’ op donderdag 15 november 2018, wordt daarom de 'Ubbo Emmiuspenning voor bijzondere maatschappelijke verdiensten'...

  • 06 november 2018

    Groningen blijft in trek bij Nederlandse en internationale studenten

    De Rijksuniversiteit Groningen telt per 1 november 2018 31.115 studenten met een ‘actieve eerste inschrijving’ voor een bachelor of masteropleiding. Dit is een stijging van 4,6% ten opzichte van 2017.Het totale aantal studenten dat ingeschreven is aan...