Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Skiën.

13 juni 2012

Achterin de auto bleek het kind te luisteren naar het gesprek van de ouders. Waar ze over spraken, wie zal het zeggen en wat geeft het. Het gaat erom, dat een van de twee tegen de ander zei: “Doar het e haile theorieën over”. Waarop het kind vroeg: “Theoriden? Wat zijn nou theoriden?”

Misschien is het door het zeldzame voorkomen zinvol om te wijzen op de omstandigheid, dat het kind primair in het Gronings was opgegroeid maar vanaf z'n vierde jaar bezig was om naar louter Nederlands over te stappen. De kwestie van het niet-verstaan betrof dus alleen het moeilijke woord theorieën. Door die observatie is het mogelijk om te veronderstellen, dat woorden op -ieën en die op -iden uitgesproken in het Gronings gelijk klinken aan de achterzijde.

Het kind kon nog niet lezen en zou ook dan nog niet het woord theorieën zijn tegengekomen. Zonder woordbeeld had hij twee mogelijkheden daar op woordeinde en hij koos toevallig de verkeerde kant. Het omgekeerde kan een verkouden Gronings-sprekend kind overkomen als het rieden wil zeggen: in die situatie komt het voor dat zo iemand rieje zegt waar hij rieden bedoelt (spreek uit “riedn”). Dat is geen vertaald Nederlands, maar Gronings waarbij de neusklank wordt vermeden wegens verkoudheid.

Studenten hebben moeite, me te geloven als ik zeg dat de tegenwoordige en de verleden tijd in het Gronings identiek klinkt bij een werkwoord als skiën: tussen wie skiën en wie skieden is alleen op basis van de context verschil te maken. Het kan zijn dat die waarneming nog niet door iemand op papier is gezet, maar dat komt eerder omdat er relatief weinig Gronings sprekende Groningers naar de wintersport gaan.

Het gaat natuurlijk allemaal ook op voor woorden op -eeën: wie reden en wie zaggen twij reeën ('we reden' tegenover 'we zagen twee reeën'). Alleen is daar misschien een klein lengteverschil te horen in de ee-klank; wie reden is een fractie korter. Denk ik.

 

 

Laatst gewijzigd:04 juli 2014 21:32

Meer nieuws