Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.dr.ir. Rob van Haren: ‘Lupineboon ideale grondstof voor vleesvervangers’

16 november 2011

Vleesvervangers op basis van lupine zijn lekker, duurzaam én goed voor de gezondheid. De boon van de lupineplant is dan ook een ideale grondstof om onze voedingsmiddelen mee te verduurzamen. Dat zegt Rob van Haren, directeur van de innovatiealliantie Kiemkracht en hoogleraar Productinnovatie en Kennistransfer Agribusiness aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Rob van Haren
Rob van Haren

Lupine is een inheemse plant die eenvoudig geteeld kan worden, zonder excessief gebruik van kunstmest en chemische middelen. Van Haren: ‘Een groot voordeel van lupine is dat de plant zijn eigen voedingsstof maakt door stikstof uit lucht om te zetten. Daardoor is er minder kunstmest nodig en wordt de CO2-emissie bij kunstmestproductie beperkt. Bovendien: als wij minder vlees eten en in plaats daarvan meer lupine-eiwitten direct tot ons nemen, worden ook in de veehouderij CO2-emissies vermeden. Dat is dubbel effectief en dus heel duurzaam.’

Eetpatroon moet veranderen

Dat ons eetpatroon moet veranderen is evident, stellen steeds meer wetenschappers. ‘Onlangs werd de zeven miljardste wereldbewoner geboren. Over vijftien jaar zullen er acht miljard mensen zijn. En over veertig jaar negen miljard. Al die mensen moeten we voeden. Als we dat doen met dierlijke eiwitten gaat veel energie verloren’, aldus Van Haren. ‘Daarbij is het maar de vraag of de aarde zoveel vleesproductie aankan. Ook dieren moeten immers worden voorzien van voldoende eiwitrijk voedsel om te kunnen groeien.’

De meest voor de hand liggende oplossing is het wegnemen van een belangrijke schakel in de voedselketen. Van Haren: ‘Als we plantaardige eiwitten direct aan mensen geven in plaats van aan onze productiedieren, kunnen we tien keer zoveel mensen voeden. Dat betekent dat ook in 2050 de hele wereldbevolking voldoende kan eten, mits we de plantaardige eiwitten goed verdelen.’

Overstap naar plantaardige eiwitten

Mensen zijn gek op vlees. De overstap naar plantaardige eiwitten gaat dan ook niet zomaar. ‘Dat duurt generaties’, weet Van Haren. ‘Daarom is deze omslag een van de speerpunten van Kiemkracht, een onafhankelijke innovatiealliantie die zich bezig houdt met grensverleggende innovaties in de akkerbouw. Daarbij richten wij ons heel bewust op twee doelgroepen: de "cultural creatives" en de "moeders van de toekomst".’ Die eerste groep bestaat uit hoger opgeleide mensen met een brede culturele en ook groene belangstelling. ‘De trendsetters’, zegt Van Haren. De tweede doelgroep is minstens zo belangrijk. ‘Eetgewoonten worden traditioneel overgedragen door de moeder. Daarbij zijn jonge vrouwen heel bewust bezig met eten. En juist plantaardige eiwitten passen in een lekker, gezond en bewust voedingspatroon.’

Diverse verschijningsvormen

Van Haren was nauw betrokken bij de oprichting van de Vegetarische Slager en de ontwikkeling van verschillende lupineproducten. In samenwerking met culinair innovator en topchef Marco Westmaas van restaurant Elzenduin zijn verschillende lupineproducten gecreëerd met een vezelachtige structuur, die lijkt op die van vlees. Van Haren: ‘Daarnaast kun je plantaardige eiwitten ook drinken in de vorm van lupinemelk of eten in de vorm van een candybar.’

Hoewel lupine dus verschillende verschijningsvormen kent, ligt de nadruk momenteel op vleesvervangers. ‘Want als we allemaal één dag per week geen vlees eten, zijn we al een eind op weg om de doelstellingen van het Kyotoprotocol te halen’, aldus Van Haren. ‘Meatless Monday kan in Nederland een besparing opleveren van meer dan 700,000 ton CO2-equivalenten. Dat is gelijk aan 2,3% van de CO2-emissies van het Nederlandse wegverkeer.’

Boon van de toekomst

De RUG ontving deze maand een Europese onderzoekssubsidie voor het project LUPICARP. Binnen dat project wordt onder meer klinisch onderzoek gedaan naar de effecten van lupine-eiwit op cholesterolgehalten in het bloed. ‘Verondersteld wordt dat dertig gram lupine-eiwit per dag al na een maand het cholesterolgehalte in het bloed zou kunnen verlagen. Als dat klopt, is dat een belangrijke ontdekking’, zegt Van Haren.

Ondertussen wordt volop geëxperimenteerd met andere mogelijke toepassingen van de lupineboon. ‘Het is nog niet bewezen, maar het lijkt erop dat lupine door de aanwezigheid van oplosbare voedingsvezels ook een prebiotische werking heeft en zo een bijdrage levert aan onze darmgezondheid’, zegt Van Haren. ‘Daarmee zou lupine dus perfect passen in het voedingspatroon van zorgbehoevende ouderen.

Daarnaast zijn biologen in Duitsland in opdracht van Kiemkracht bezig met een lupineveredelingstraject met een nieuw soort Andes-lupine, die ook olie bevat’, vertelt Van Haren. ‘De ontwikkeling van de boon van de toekomst is dus in volle gang.’

Curriculum Vitae

Prof.dr.ir. Rob van Haren (Nijmegen, 1961) studeerde Biologie aan de Landbouw Universiteit Wageningen en promoveerde in 1995 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op een proefschrift getiteld Application of Dynamic Energy Budgets to xenobiotic kinetics in Mytilus edulis and population dynamics of Globodera pallida. Tegenwoordig is Van Haren deeltijdhoogleraar Productinnovatie en Kennistransfer Agribusiness bij de Faculteit Economie en Bedrijfskunde van de RUG. Hij is tevens directeur van Kiemkracht, een alliantie van het InnovatieNetwerk van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en het Productschap Akkerbouw. In die hoedanigheid is Van Haren verantwoordelijk voor het opstellen van de innovatieagenda 2030 voor de akkerbouw in Nederland en het realiseren van grensverleggende innovaties.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws