Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

KVI-directeur prof.dr. Klaus Jungmann: ‘Als publiciteit supersnelle deeltjes een vergissing is, is het nog geen blamage’

26 september 2011

Directeur Klaus Jungmann van het Kernfysisch Versneller Instituut heeft er alle begrip voor dat zijn collega’s van CERN uit Genève de waarneming van neutrino’s, sneller dan het licht, wereldkundig hebben gemaakt. Mede dankzij die publiciteit zullen de resultaten wereldwijd snel worden getoetst.

Net als veel fysici , inclusief die van CERN zelf, betwijfelt Jungmann of deze deeltjes echt sneller zijn gegaan dan het licht. De kans op een fout in het experiment is vele malen groter dan dat de natuurkunde ineens moet worden herschreven. Maar anders dan in de sociale wetenschappen, is het in de natuurwetenschap geen schande om later te moeten toegeven dat een meting niet klopte of een proef is mislukt: “Als twee natuurkundigen onenigheid hebben over een stelling, kun je middels een nieuwe proef een vraag stellen aan de natuur. Als er een antwoord is gekomen, kun je samen weer door één deur.”

Opwinding

De opwinding, afgelopen dagen, rond de waarneming van deeltjes die sneller gaan dan het licht is begrijpelijk: het zou laten zien er onder de basis die Einstein onder de natuurkunde heeft geplaatst een nog dieper fundament zit. Maar het deed Klaus Jungmann ook denken aan de hype rond de ‘koude kernfusie’, in 1989: “Iedere 4 à 5 jaar gebeurt er wel zo iets. Dan denken natuurkundigen dat ze een doorbraak hebben bereikt. In veruit de meeste gevallen blijkt er toch iets niet te kloppen aan het experiment. Inmiddels ben ik daar wel aan gewend.”

Twintig meter

Voor zover Jungmann kan beoordelen hebben zijn collega’s zorgvuldig gewerkt, maar ook in dit geval ziet hij meer dan genoeg andere verklaringen voor de metingen van de fysici van CERN: “Neem alleen al de opstelling zelf. Het tijdsverschil waar we over praten is zo kort, dat het met de lichtsnelheid om minder dan twintig meter gaat. En dat voor deeltjes die 732 km door de aardkorst gaan, van Geneve onder de Alpen door naar Italië.De onderzoekers claimen de afstand op 20 centimeter nauwkeurig te weten dankzij GPS, maar ik zou dat toch onafhankelijk willen kunnen toetsen. De correcties die in het experiment aan het resultaat moeten worden aangebracht zijn vele malen groter dan het gevonden effect.”

Publiciteit

Het is volgens Jungmann verstandig om dit soort opvallende waarnemingen wereldkundig te maken: “Je moet zoiets wel op die manier publiceren, als groep. Er zijn zo’n honderd mensen bij betrokken. Als het stil wordt gehouden en één van hen begint er later over bij een symposium krijgt hij alle eer en gaat de informatie ongecontroleerd de wereld over.” Bovendien vergroot de publiciteit de kans dat er geld beschikbaar komt om het onderzoek te herhalen, zoals de bedoeling is in de Verenigde Staten en in Japan.

Geen blamage

Jungmann kijkt met belangstelling uit naar de toetsing van het experiment: “Het is natuurlijk wel een bijzondere waarneming en het is moeilijk te herhalen. Ik verwacht helemaal niet dat we nu een nieuwe doorbraak hebben bereikt in de natuurkunde. Ook de fysici van het CERN houden slagen om de arm. Maar ook als deze resultaten op een fout berusten, dan nog is dat absoluut geen blamage voor de onderzoekers. In de natuurwetenschap kan zoiets gebeuren.”

Contact

prof.dr. Klaus Jungmann

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 21 februari 2018

    Provincie en RUG maken werk van duurzame landbouw

    De Provincie Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) slaan de handen ineen om de landbouwsector verder te verduurzamen. Hiertoe wordt een Bijzondere Leerstoel Natuurinclusieve Landbouw opgericht aan de RUG. De Provincie​draagt via haar Programma...

  • 19 februari 2018

    Prinses Beatrix en Prinses Mabel bij uitreiking 4e Prins Friso Ingenieursprijs in Groningen

    Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) reikt op 21 maart 2018 voor de vierde keer de Prins Friso Ingenieursprijs uit aan de Ingenieur van het Jaar. Ook dit jaar zijn Prinses Beatrix en Prinses Mabel hierbij aanwezig. ​De Rijksuniversiteit Groningen,...

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....