Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.dr. Ruud Koning: ‘Machtsverhoudingen voetbalindustrie zetten Nederland buitenspel’

22 september 2011
Prof Koning
Prof Koning

Topsport is verworden tot een enorme entertainmentindustrie. Niet de club met de beste talentscouts staat bovenaan de ranglijsten, maar de club met het meeste geld. En daarmee verschuiven ook de machtsverhoudingen. Spelers gaan daarheen waar ze het meest kunnen verdienen. Ook als dat een tot voor kort onbeduidende club was. ‘Succes kun je tot op zekere hoogte gewoon kopen’, aldus Ruud Koning, bijzonder hoogleraar sporteconomie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

In 2003 kocht de Russische oliemiljardair Roman Abramovitsj de Engelse club Chelsea. Koning: ‘Nu zie je weer iets nieuws: een rijke Rus als Suleiman Kerimov koopt gewoon een lokale club op en zoekt daar geschikte spelers bij. De afgelopen transferperiode heeft zijn voetbalclub Anzhi Makhachkala in Dagestan voor 90 miljoen euro spelers gekocht. Ter vergelijking: de totale omzet van Ajax in 2009-2010 was iets minder dan 70 miljoen euro!’

Anzhi
Anzhi
Een van de aangekochte spelers is Samuel Eto’o, die kan rekenen op een salaris van 20 miljoen euro per jaar. Daarmee is hij de best betaalde speler in Europa. Ook Balázs Dzsudzsák (PSV) vertrok naar het Russische team, dankzij een transferbedrag van zo’n 14 miljoen euro. Koning: ‘Dat zijn geweldige bedragen. Zeker als je daar als Nederlandse club mee moet concurreren. Twee jaar geleden had niemand ooit van Anzhi gehoord, nu kopen ze zomaar dit soort spelers.’

Lokale financiers

Uiteraard brengt dit een verandering in de voetbalwereld met zich mee. ‘Spelers gaan daarheen waar ze geld kunnen verdienen’, zegt Koning. ‘Profvoetballers zijn profvoetballers; die willen rijk worden. Dat is begrijpelijk, maar het betekent wel dat grootte van de markt en aanwezigheid van lokale financiers steeds belangrijker worden.’ Ook Manchester City was een middelmatige club. Dankzij de inmenging van sjeik Mansour gaat het aanzienlijk beter. Puur omdat ze betere voetballers kunnen betalen. Natuurlijk heeft dat ook voordelen, erkent Koning. ‘Voor de voetballers en de supporters is het leuk. Zoveel topspelers bij elkaar is leuk om naar te kijken. Maar bekijk je het vanuit Nederland, dan zou het toch ook leuk zijn als Nederland nog eens serieus een rol kan spelen in een internationale competitie als de Champions League.’

Succes Oranje vervangt clubsucces

De ontwikkelingen in de sportindustrie maken Koning niet pessimistisch over de kansen van Nederland bij het komende EK. ‘Je ziet nu al dat de resultaten van interlandwedstrijden er heel anders uitzien dan clubresultaten. Nederlandse clubs doen niet meer mee in de Europese top, maar Oranje is wereldtop. Nederlandse topspelers spelen voor topclubs, maar wel over de grens.’ Zo slaat de internationalisering flink toe in het Europese voetbal. Het Bosman-arrest werkt deze ontwikkeling in de hand. Clubs worden niet meer beperkt in het aantal EU-spelers dat ze mogen opstellen. ‘Het gevolg is bijvoorbeeld dat Arsenal soms wedstrijden speelt zonder een enkele Engelsman in de opstelling’, aldus Koning.

Meer toezicht FIFA en UEFA

Als het aan de voetbalbonden FIFA en UEFA ligt, wordt aan deze ontwikkeling paal en perk gesteld met een toezichtmodel. Clubs mogen niet meer als hobbyproject dienen van rijke individuen, maar inkomsten en uitgaven moeten in evenwicht zijn. Voetbalclubs moeten een normaal bedrijfsmodel krijgen. De salarissen van (top)voetballers zullen dus naar beneden moeten. Er zijn voetballers die per wedstrijd 100.000 tot 200.000 euro verdienen. Veel voetbalclubs leiden daardoor verliezen. Nu worden die wel eens bijgepast door rijke financiers, maar in de toekomst zullen clubs hun uitgaven niet uit incidentele, maar uit lopende inkomens moeten kunnen betalen.

Voorkomen malafide toestanden

Financial Fair Play wordt echt ingevoerd vanaf 2013-2014. Daarbij worden gegevens meegenomen vanaf het huidige seizoen. In principe mogen uitgaven (aan bijvoorbeeld spelerssalarissen) niet meer zijn dan opbrengsten: televisiegelden plus ticketopbrengsten plus prijzengeld plus sponsoring. Daarnaast is het toezichtkader ook bedoeld om malafide toestanden te voorkomen. ‘Er zijn voldoende verhalen van spelers die ergens in Europa spelen, maar hun salaris niet krijgen. Stel, PSV verkoopt een speler aan een club in Spanje, maar die voldoet een deel van de transfersom niet. In zo’n geval kan de UEFA binnen het nieuwe toezichtkader harder optreden.’ Met de invoering van het toezicht krijgen spelers en clubs meer zekerheid, verwacht Koning. ‘De best betaalde topspelers zullen er op achteruit gaan, maar voor al die andere spelers wordt het echt wel beter. UEFA doet erg haar best om het heel serieus aan te pakken. Het doel is om de grote groep clubs die hun financiën niet op orde hebben in het gareel krijgen. Zo wordt het speelveld in Europa hopelijk wat eerlijker.’

Curriculum Vitae

Ruud Koning (1966) studeerde econometrie aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 1995 promoveerde hij aan diezelfde universiteit. Van 1994 tot 1998 werkte hij als universitair docent bij de vakgroep econometrie van de Vrije Universiteit in Amsterdam. In 1998 keerde hij terug naar Groningen, waar hij in 2004 werd aangesteld als bijzonder hoogleraar sporteconomie. Zijn onderzoek richt zich vooral op sport, economie en statistiek.

Laatst gewijzigd:16 februari 2018 14:28

Meer nieuws