Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.dr. Linda Steg: ‘Publieke opinie over kernenergie minder robuust dan gedacht’

22 juni 2011

Het loont voor zowel voor- als tegenstanders van kernenergie om hun argumenten zoveel mogelijk te laten horen. Dat zegt Linda Steg, hoogleraar omgevingspsychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds de problemen in de Japanse kerncentrale Fukushima 1 twijfelen veel mensen of ze voor of tegen kernenergie zijn, blijkt uit onderzoek van haar promovenda Goda Perlaviciute. Met argumenten zijn deze twijfelaars voor een van beide kampen te winnen.

Een aardbeving en een daarop volgende tsunami bleken in maart van dit jaar teveel voor de Japanse kerncentrale Fukushima 1. Op het moment dat de hele wereld in spanning toekeek hoe de Japanners probeerden de problemen met de reactor onder controle te krijgen, was Perlaviciute druk in de weer met vragenlijsten. Steg en haar collega’s hadden eerder onderzoek gedaan naar de voor- en tegenstanders van kernenergie. Twee weken na de ramp in Japan waren ze benieuwd welk effect de verhalen over stralingsgevaar en moeilijke reddingsoperaties hadden op de mening van de Nederlander over kernenergie.

Twijfel slaat toe

‘Voor de gebeurtenissen was bijna 60 procent van de Nederlanders voor kernenergie’, zegt Perlaviciute. Ze leidde dat af uit uitgebreide vragenlijsten die ze voorlegde aan een groep die representatief was voor de Nederlandse bevolking. Ongeveer 25 procent van de ondervraagden was tegen en 15 procent twijfelde. Perlaviciute: ‘Toen klopte het beeld nog grotendeels met het bestaande idee dat het publiek duidelijk is verdeeld in twee kampen: overtuigd voor of overtuigd tegen kernenergie.’

Twee weken na de Japanse ramp stonden de zaken er ineens anders voor. Na een onderzoek met dezelfde vragenlijsten bleek een derde van de ondervraagden tegen kernenergie, een derde voor en een derde sloeg aan het twijfelen. ‘En een opvallende uitkomst uit dit onderzoek was dat de reactie van een ondervraagde op de berichten uit Japan sterk afhing van de waarden van die persoon’, aldus Steg.

Egoïstische en milieuwaarden

Als omgevingspsychologen doen Steg en Perlaviciute onderzoek naar de interactie tussen mens en omgeving. In dit geval: hoe heeft een ramp in Japan invloed op de acceptatie van kernenergie in Nederland? Door bepaalde vragen in hun enquêtes te verwerken, kunnen ze de respondenten indelen in groepen. En wat blijkt: mensen met sterke egoïstische waarden, dus die hun eigen belang en portemonnee erg belangrijk vinden, zijn eerder geneigd voor kernenergie te zijn. Mensen met sterke milieuwaarden zijn juist vaak tegen.

Verrassend was dat de verschillende groepen anders reageerden op de Japanse kernramp. Steg: ‘De mensen met egoïstische waarden bleken de positieve gevolgen van kernenergie, zoals de beschikbaarheid van goedkope energie, veel waarschijnlijker te vinden. De gevaren wuifden ze weg. De mensen die veel waarde hechten aan milieu vertonen hetzelfde gedrag, maar dan andersom. Zij vinden de risico’s van kernenergie veel waarschijnlijker.’

Invloed

Maar wat gebeurt er als men zowel egoïstische als milieuwaarden heeft? ‘Eerder was deze groep voor kernenergie, omdat de laatste jaren veel aandacht werd besteed aan de voordelen’, verklaart Steg. ‘En omdat rampen - gelukkig - maar zo weinig voorkomen, zien we maar weinig tegenargumenten. Na ‘Fukushima’ realiseerden mensen met zowel egoïstische als milieuwaarden zich meer dat kernenergie niet alleen voordelen heeft, maar ook risico’s. En hoe meer argumenten in een bepaalde richting deze twijfelaars nu horen, hoe meer hun mening die kant op zal gaan.’

Curriculum Vitae

Linda Steg (Ravenswoud, 1965) studeerde andragogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 1996 promoveerde ze aan de RUG op het proefschrift ‘Gedragsverandering ter vermindering van het autogebruik’. Vanaf 1995 werkte ze als onderzoeker bij de afdeling Sociale Psychologie van de RUG en bij het Sociaal en Cultureel Planbureau in Den Haag. Sinds 2011 is ze hoogleraar Omgevingspsychologie bij de faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen.

Goda Perlaviciute (Litouwen, 1986) studeerde Psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds twee jaar werkt ze in de groep omgevingspsychologie als promovenda. Over twee jaar hoopt ze te promoveren op haar onderzoek naar de invloed van omgevingsfactoren op de motivatie en het gedrag van mensen.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws