Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Dr.mr. Kees de Vey Mestdagh: ‘Wie WikiLeaks wil bestrijden, snapt niks van internet’

15 december 2010

Dat overheden en burgers zo geschokt reageren op de onthullingen van WikiLeaks, laat zien dat de impact van digitalisering nog altijd wordt onderschat. ‘Wie schrikt van WikiLeaks, heeft sinds de opkomst van het internet zitten suffen. De lessen die men uit deze zaak zou kunnen en moeten trekken, had men al veel eerder kunnen trekken,’ stelt IT-jurist dr.mr. Kees de Vey Mestdagh van de Rijksuniversiteit Groningen. Oprukkende digitalisering dwingt overheden zich bescheidener op te stellen. En burgers moeten nu eindelijk eens écht digitaal volwassen worden, vindt de RUG-jurist.

Al wekenlang zoeken overheden naar middelen om digitale rebel Julian Assange en zijn WikiLeaks-gevolg de mond te snoeren. Een bij voorbaat verloren strijd, aldus Kees de Vey Mestdagh. ‘Er is volop aandacht voor het vermeende gevaar van de uitgelekte berichten voor onder meer de Amerikaanse staatsveiligheid. Oninteressant wat mij betreft, want werkelijk nieuwe inzichten verschaffen de documenten niet. Essentieel is de analyse van de onderliggende ontwikkelingen. Staten en burgers worden uitgedaagd om nieuwe antwoorden te vinden op de vraag hoe zij fundamentele waarden als vrijheid en veiligheid kunnen beschermen.’

Als vogels veren poetsen

Dat staten en burgers zo geschokt reageren op WikiLeaks, laat zien dat ze niet werkelijk begrijpen wat er aan de hand is, aldus De Vey Mestdagh. ‘Bij dieren noemen we zoiets overspronggedrag, een term van bioloog Niko Tinbergen. Als een vogel niet weet of hij moet aanvallen of vluchten, gaat ‘ie zijn veren poetsen. Mensen krabben op hun hoofd als ze in verwarring zijn. Datzelfde zien we in de reactie op WikiLeaks.’ Overheden twijfelen nog tussen reguleren en privatiseren: ofwel digitale ontwikkelingen aan banden leggen, ofwel ze volledig vrij laten. Die twijfel laat zien dat een gedegen analyse ontbreekt, meent De Vey Mestdagh.

Symptoom van globalisering

‘Wie WikiLeaks wil bestrijden, snapt niks van internet,’ zegt De Vey Mestdagh. De klokkenluidersite is niet meer en niet minder dan een symptoom van steeds krachtiger wordende globalisering en toenemende digitalisering, aldus de RUG-jurist. De wereld wordt horizontaler, het belang van de staat neemt af, de burger wordt mondiger en accepteert gezag niet meer automatisch. De rol van het internet is groot: hoe verder de digitalisering oprukt en hoe sterker het onderling netwerk van burgers wordt, hoe transparanter overheden moeten zijn. De Vey Mestdagh: ‘Wie aanspraak maakt op gezag moet nu écht laten zien dat hij dat gezag verdient. En daar is niks mis mee. Democratie is gebaat bij openheid.’

Transparante staten

Staten die zich opwerpen als enige hoeder van de rechten van hun burgers, trekken een te grote broek aan, meent De Vey Mestdagh. ‘De staat kan mijn privacy niet meer waarborgen, kan het auteursrecht niet meer beschermen en kan de vrijheid van meningsuiting niet meer beschermen noch aan banden leggen. Dat zijn lessen die we allang hadden kunnen trekken en die de zaak-WikiLeaks nog eens onderstreept.’ Staten moeten dus transparant opereren en hun beperkingen erkennen, aldus de jurist. Doen ze dat niet, dan zullen ze verder aan gezag inboeten. ‘Het is een kwestie van adapt or perish.’

Vacuüm invullen

Ondertussen moeten burgers het vacuüm dat ontstaat door het terugtreden van de overheid zélf invullen, vindt De Vey Mestdagh. ‘Zij moeten zich verdiepen in anonimisering en encryptie en zo de bescherming van hun vrijheden zelf ter hand nemen. De staat kan hierbij een rol spelen, door deze ontwikkeling via onderwijs, voorlichting, onderzoek en infrastructurele voorzieningen te stimuleren. Dat is de positieve benadering van het onderwerp die nog veel te weinig gehoord wordt. Globalisering en digitalisering bieden de burger de mogelijkheid om werkelijk volwassen en onafhankelijk te worden en zelf verantwoordelijkheid te nemen.’

Curriculum vitae

Dr.mr. Kees de Vey Mestdagh doceert recht en ICT aan de Rijksuniversiteit Groningen en is oprichter en hoofd van de afdeling Recht en ICT van de RUG. Deze afdeling biedt voor Nederland unieke Bachelor- en Masteropleidingen op het kruisvlak van technologie en rechtswetenschap. De Vey Mestdagh publiceert op het gebied van ICT-gerelateerde rechtsvragen, internet governance en de normatieve toepassing van ICT. Hij studeerde rechten en psychologie aan de RUG en promoveerde aan diezelfde universiteit in de rechtsinformatica. In 2009 werd hij uitgeroepen tot docent van het jaar aan de Groningse rechtenfaculteit.

3 reacties

Catharina (December 15, 2010 at 11:58 am)

Hulde! Kan deze man onze Kamerleden, Ministers e.d. niet eens een dagje college geven? Zouden ze een stuk van opknappen!

Mineke Bosch (December 16, 2010 at 11:44 am)

Goed stuk! Niet alleen staten hebben problemen met het begrijpen van Wikileaks, ook de media hebben nog geen goed inzicht in de nieuwe openbaarheid die internet creëert, en zijn wellicht ook beducht voor hun positie in dezen. De focus op sappige details uit de diplomatendepeches en het privéleven van Julian Assange maskeren slechts het gebrek aan goede en diepgande analyses.

Mark (January 5, 2011 at 21:19 pm)

Goed stuk, mis alleen het stuk dat het er juist om gaat dat de overheid klem komt te zitten. De burgers eisen openheid van zaken, terwijl de overheid deze niet kan of wil geven omdat zij geheime informatie achterhoud voor de burgers. Anders was deze informatie al wel openbaar geweest. Uiteraard met inachtneming van de nationale veiligheid, maar dit gebruiken ze te vaak als excuus. Trouwens, de overheid is een afvaardiging van burgers en behoort toch de vertegenwoordigers van het volk te zijn?

Laatst gewijzigd:30 november 2017 15:40

Meer nieuws

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...

  • 07 september 2018

    Constructief overleg – gezamenlijke overeenkomst

    Na een intensief en constructief gesprek met de actievoerende studenten van studentenpartij DAG en ROOD (jongeren SP) is donderdagavond een gezamenlijke overeenkomst bereikt op vier punten, vooral gericht op de lange termijn.

  • 04 september 2018

    Weg met die systeemplafonds

    Als Zuidlarens jongetje vond hij al die oude gebouwen in de stad Groningen maar niks. De interesse in historische panden kwam pas later, tijdens zijn studie Bouwkunde. Als bouwkundige is René Bosscher nu verantwoordelijk voor de buitenkant van de gebouwen...