Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.dr. Robert Hofstra: ‘Wetenschappers moeten een breder publiek leren aanspreken’

26 oktober 2010

Ze bloggen, twitteren, er is een website over hun eigen onderzoek en ze zijn te vinden op Hyves en Facebook. De Groningse Genenkrakers hebben maar één doel: hun werk bekend maken bij een grotere groep mensen dan alleen een select groepje specialisten. ‘Want,’ vindt geneticus Robert Hofstra, ‘wetenschappers moeten stoppen met professor spelen in hun ivoren toren.’

Hofstra en zijn team Genenkrakers van de afdeling genetica van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) zijn genomineerd voor de Academische Jaarprijs, een award voor onderzoekers die hun resultaten op de beste manier onder de aandacht van een breed publiek weten te brengen. ‘Ik vind dat wetenschappers meer zouden kunnen doen om hun onderzoek aan een groot publiek bekend te maken,’ motiveert Hofstra de deelname aan de competitie. ‘Vaak zijn we enthousiast over ons eigen werk en publiceren we in tal van vaktijdschriften. Wetenschappers zijn zich er echter onvoldoende van bewust dat ook mensen buiten de eigen kring erg geïnteresseerd zijn in wat we allemaal doen.’

Ivoren toren

Een enquête die Hofstra’s vakgroep hield tijdens de open dag van het UMCG, sterkt hem in dat idee. ‘Tweederde van de ondervraagden gaf aan dat men niet voldoende wist van de rol van erfelijkheid bij het ontstaan van ziektes en eenzelfde groep wil er meer van weten.’ Toch zitten veel  wetenschappers nog altijd in een ivoren toren, betoogt Hofstra. ‘Het is makkelijk om daar te blijven. Maar daar moeten we mee ophouden. De kloof met een breder publiek moet worden overbrugd. Het zou toch merkwaardig zijn, wanneer je helemaal niets interessants te melden hebt over je eigen onderzoek.’

Begrip en bewustwording

Hofstra stelt daarom dat iedere wetenschapper terug moet naar het communicatieniveau waarop iedereen het kan begrijpen, dat geldt ook voor de econometrist die werkt aan een ingewikkeld model. Zeker niet alleen omdat wetenschappelijk onderzoek wordt betaald van belastinggeld en burgers er recht op hebben te weten waar hun centen aan worden besteed. Hofstra: ‘Een beetje onderzoek kost al gauw een half miljoen euro. En denk eens aan de vijf miljard die is geïnvesteerd in de bouw van de nieuwste deeltjesversneller bij Genève. Wanneer je zoveel geld uitgeeft, moet je wel kunnen uitleggen waar het toe dient.’ Maar misschien nog wel belangrijker, aldus Hofstra, is dat kennisoverdracht begrip kweekt en bewustwording schept. Iets dat bijvoorbeeld heel sterk opgaat voor zijn eigen vakgroep. Want pas als mensen meer weten over erfelijk overdraagbare ziekten en de rol van levensstijl bij het ontstaan van ziekten, kunnen ze hun levenswijze veranderen.

Anders communiceren

Public relations en communicatie worden door wetenschappers over het algemeen als lastig beschouwd, meent Hofstra. ‘Er wordt te weinig nagedacht over dit onderwerp. Op voorhand wordt het vaak al als te ingewikkeld of tijdrovend afgedaan.’ En, zo erkent hij, het vergt inderdaad denkwerk en creativiteit om onderzoek op een goede manier voor het voetlicht te brengen. Wetenschappers moeten daarom anders leren communiceren. ‘Kort en bondig en via andere kanalen dan die welke men gewend is.’ Bijvoorbeeld door moderne social media beter te benutten.

Hofstra en zijn collega-Genenkrakers manifesteerden zich dit jaar al eens opvallend met een wetenschapspaviljoen op het cultureel festival Noorderzon in Groningen met een zogeheten DNA-bar. Daar konden mensen hun eigen dna in een hangertje aan een ketting krijgen. ‘We hebben iets willen maken dat mensen trekt. Aan ingewikkelde termen lopen mensen voorbij. Met ons project hebben we veel belangstelling weten te wekken.’

Academische Jaarprijs

Woensdag 28 oktober wordt in de Stadsgehoorzaal in Leiden bekend welke van de vijf finalisten de Academische Jaarprijs in de wacht sleept. De prijs is een initiatief van NRC Handelsblad, de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en de Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en gaat naar het onderzoeksteam met het beste communicatieplan voor het eigen onderzoek. Het team dat wint, ontvangt een bedrag van 100.000 euro en het VPRO-wetenschapsprogramma Labyrinth wijdt een aflevering aan het onderzoek. ‘Ons doel is dat we willen laten zien hoe fascinerend DNA is en hoe belangrijk DNA en leefstijl zijn om gezond ouder te worden’, verklaart Hofstra.

De Groningse onderzoekers hebben hiervoor het treinspoor als metafoor voor DNA genomen. Als de Genenkrakers de Academische Jaarprijs winnen, gaan ze met het prijsbedrag een NS-trein ombouwen tot de LifeLinesExpress, waarin mensen alles kunnen leren over DNA.

Curriculum Vitae

Hoogleraar ontwikkelingsgenetica Robert Hofstra is hoofd van de onderzoeksgroep Genetica van de Rijksuniversiteit Groningen/UMCG. Hij doet onderzoek naar monogene en complexe ziektes. Zijn groep heeft verschillende genen ontdekt bij een breed scala aan ziektes, zoals de ziekte van Hirschprung, een aangeboren verkorte darm syndroom, een erfelijk kanker syndroom met als belangrijkste kenmerk tumoren in de schildklier en erfelijke dikke darm kanker.

Noot voor de pers

Contact: Robert Hofstra, tel. 050 361 7100 (secretariaat)

Zie voor meer informatie: de website van De Genenkrakers

Laatst gewijzigd:30 november 2017 15:41

Meer nieuws

  • 16 oktober 2018

    Digital Society Conferentie Nederlandse universiteiten

    De digitale informatietechnologie dringt steeds dieper door in onze samenleving. Daarom organiseren de veertien Nederlandse universiteiten, verenigd in de VSNU, op dinsdag 27 november de internationale Digital Society Conference in de Rijtuigenloods...

  • 09 oktober 2018

    Wat de wereld écht moet weten over leiderschap

    ‘Weet jij hoe vaak organisaties een verkeerde leider selecteren?’, vraagt Janka Stoker. ‘Volgens recent onderzoek van Gallup gebeurt dat in maar liefst 82% van de gevallen! Deze leiders werden vaak gekozen omdat ze toevallig uitblonken in hun vorige,...

  • 02 oktober 2018

    Young Academy Groningen verwelkomt acht nieuwe leden

    De Young Academy Groningen (YAG) heeft acht nieuwe leden benoemd uit verschillende vakgebieden van deRijksuniversiteit Groningen.Dr. Laura Bringmann, dr. Jan Willem Bolderdijk, dr. Nanna Hilton, dr. Tina Kretschmer, dr.Jocelien Olivier, dr. Saskia Peels,...