Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Schone katalyse stap dichterbij

Spiegelbeeldkatalyse met water in water eindelijk mogelijk
22 september 2010

Spiegelbeeldkatalyse ín water en mét water is effectief en levert geen afvalstoffen op. Onderzoekers zijn er in nu geslaagd dit wonderbaarlijke trucje van de natuur te imiteren. Prof.dr. Gerard Roelfes en prof.dr. Ben Feringa maakten een hybride katalysator van metaalcomplexen en DNA.  Dankzij deze katalysator kan selectief één spiegelbeeldvorm van een molecuul gemaakt worden in een chemische reactie met water in water. Het tijdschrift Nature Chemistry publiceerde de resultaten van het onderzoek.

Feringa en Roelfes maakten een op de biologie geïnspireerde katalysator. Die bestaat deels uit metaalcomplexen, net zoals veel traditionele katalysatoren, en deels uit DNA. Katalysatoren zijn belangrijk in de chemie, ze helpen om de ene stof om te zetten in de andere.

Promovendus Arnold Boersma ontdekte bij toeval de reactie met water die selectief enkele spiegelbeeldvormen van een molecuul maakt. Hoewel nog niet volledig is uitgezocht hoe deze reactie precies werkt, is het wel duidelijk dat het DNA een cruciale rol speelt. De reactie moet zich namelijk wel vlakbij de DNA-structuur afspelen omdat het metaalcomplex, dat verantwoordelijk is voor de katalyse, aan het DNA is bevestigd. De moleculen die gemaakt worden in deze reactie lijken het DNA dus te voelen.

Selectief spiegelbeeldvormen maken

Sommige moleculen hebben twee spiegelbeeldvormen. Maar vaak is maar één van die spiegelbeeldvormen bruikbaar, bijvoorbeeld als bouwsteen voor medicijnen. Wetenschappers zijn al langer in staat om selectief spiegelbeeldvormen te maken, maar het was nog nooit iemand gelukt om dit te doen met water als stof die de reactie veroorzaakt, en in water als oplosmiddel.

Schoon

Water vormt de basis voor één van de schoonste vormen van katalyse. Het is zeer aantrekkelijk om selectief een spiegelbeeldvorm van moleculen te maken met behulp van water, omdat daar dan verder niets meer aan versleuteld of toegevoegd hoeft te worden. Daardoor ontstaan er in een dergelijke reactie minder bijproducten. De op DNA gebaseerde katalysator zorgt ervoor dat de selectieve reacties uitgevoerd kunnen worden met water als oplosmiddel en als reagens. De nieuwe hybride katalysator is bovendien gemakkelijk te recyclen.

 

Het onderzoek werd gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de nationale toponderzoeksschool katalyse (NRSC-C). Roelfes ontving in 2005 een prestigieuze Vidisubsidie uit de Vernieuwingsimpuls van NWO.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:13
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....

  • 14 februari 2018

    Portugese pleisterplaatsen meer in trek bij jonge grutto’s dan Spaanse

    Mo Verhoeven van de Rijksuniversiteit Groningen en collega’s hebben ontdekt dat de jonge grutto’s deze verandering in het trekpatroon bewerkstelligen. Bijna alle volwassen vogels blijven namelijk op de trek naar Nederland trouw aan hun normale route:...

  • 14 februari 2018

    Jochen Mierau: ‘De gezondheidsverschillen in Noord-Nederland zijn bizar’

    Als kleine jongen ervoer hij het enorme contrast tussen Oost- en West-Berlijn. Nu maakt hij zich sterk voor het verminderen van schrijnende gezondheidsverschillen in onze regio. Een gesprek met Jochen Mierau, de onvermoeibare initiatiefnemer van de...