Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Schone katalyse stap dichterbij

Spiegelbeeldkatalyse met water in water eindelijk mogelijk
22 september 2010

Spiegelbeeldkatalyse ín water en mét water is effectief en levert geen afvalstoffen op. Onderzoekers zijn er in nu geslaagd dit wonderbaarlijke trucje van de natuur te imiteren. Prof.dr. Gerard Roelfes en prof.dr. Ben Feringa maakten een hybride katalysator van metaalcomplexen en DNA.  Dankzij deze katalysator kan selectief één spiegelbeeldvorm van een molecuul gemaakt worden in een chemische reactie met water in water. Het tijdschrift Nature Chemistry publiceerde de resultaten van het onderzoek.

Feringa en Roelfes maakten een op de biologie geïnspireerde katalysator. Die bestaat deels uit metaalcomplexen, net zoals veel traditionele katalysatoren, en deels uit DNA. Katalysatoren zijn belangrijk in de chemie, ze helpen om de ene stof om te zetten in de andere.

Promovendus Arnold Boersma ontdekte bij toeval de reactie met water die selectief enkele spiegelbeeldvormen van een molecuul maakt. Hoewel nog niet volledig is uitgezocht hoe deze reactie precies werkt, is het wel duidelijk dat het DNA een cruciale rol speelt. De reactie moet zich namelijk wel vlakbij de DNA-structuur afspelen omdat het metaalcomplex, dat verantwoordelijk is voor de katalyse, aan het DNA is bevestigd. De moleculen die gemaakt worden in deze reactie lijken het DNA dus te voelen.

Selectief spiegelbeeldvormen maken

Sommige moleculen hebben twee spiegelbeeldvormen. Maar vaak is maar één van die spiegelbeeldvormen bruikbaar, bijvoorbeeld als bouwsteen voor medicijnen. Wetenschappers zijn al langer in staat om selectief spiegelbeeldvormen te maken, maar het was nog nooit iemand gelukt om dit te doen met water als stof die de reactie veroorzaakt, en in water als oplosmiddel.

Schoon

Water vormt de basis voor één van de schoonste vormen van katalyse. Het is zeer aantrekkelijk om selectief een spiegelbeeldvorm van moleculen te maken met behulp van water, omdat daar dan verder niets meer aan versleuteld of toegevoegd hoeft te worden. Daardoor ontstaan er in een dergelijke reactie minder bijproducten. De op DNA gebaseerde katalysator zorgt ervoor dat de selectieve reacties uitgevoerd kunnen worden met water als oplosmiddel en als reagens. De nieuwe hybride katalysator is bovendien gemakkelijk te recyclen.

 

Het onderzoek werd gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de nationale toponderzoeksschool katalyse (NRSC-C). Roelfes ontving in 2005 een prestigieuze Vidisubsidie uit de Vernieuwingsimpuls van NWO.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:13
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws