Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Kostbaar boekgeschenk Universiteitsbibliotheek

22 januari 2010

Bij gelegenheid van het afscheid van dr. Alex Klugkist als bibliothecaris van de Rijksuniversiteit Groningen heeft het College van Bestuur aan de Universiteitsbibliotheek een bijzonder boek geschonken. Het is de eerste uitgave van Agostino Ramelli’s Schatzkammer Mechanische Künste, een van de belangrijkste Renaissancewerken die de vroege geschiedenis van technologie en mechanica documenteren.

Deze Duitse vertaling gaat terug op de eerste Italiaans-Franse uitgave die door Ramelli in eigen beheer is gepubliceerd in 1588. De platen geven allerlei machines en constructies weer: transportmiddelen, bruggen, veerponten, belegeringsmachines, pompen, fonteinen, molens, sluizen, weefstoelen, automaten (zoals sprekende vogels), enz., enz. Als aandrijving voor deze constructies wordt, voor de hand liggend, meestal waterkracht gebruikt. Aangenomen wordt dat veel van de afgebeelde machines ontwerpen zijn geweest die nooit zijn uitgevoerd.

Twee van de in het boek afgebeelde ‘kunstvolle machines’ zijn in het bijzonder beroemd geworden: ‘het bloemenorgel’ en de ‘leesmachine’. Van dit laatste ingenieuze apparaat is een nagebouwd exemplaar te zien in de Leidse Bibliothecana Thysiana.

Agostino Ramelli (1531-1590) was militair ingenieur in het leger van Karel V en stond later in dienst van Koning Henri III van Frankrijk. Aan deze laatste droeg Ramelli zijn werk op: hij spaarde kosten noch moeite om het graveer- en drukwerk op hoog niveau te laten uitvoeren, dit om roofdrukken en plagiaat van zijn platen zoveel mogelijk tegen te gaan.

Kenners van het Renaissance-boek en historici van de techniek hebben Ramelli’s werk later een van de hoogtepunten in zijn soort genoemd. De Duitse versie heeft qua uitvoering niet het zeer hoge niveau van de uitgave van 1588. Maar de Duitse graveur die de platen nagraveerde was een uitstekend vakman en zijn werk is nog altijd voorwerp van bewondering en het aanzien meer dan waard.

Schatzkammer tentoongesteld

Nog tot 1 maart is Ramelli's Schatzkammer Mechanische Künste te zien in de Universiteitsbibliotheek. Elke werkdag wordt het werk opengelegd op een van de fraaie platen, in de vitrine van de Afdeling Bijzondere Collecties, 3e verdieping Universiteitsbibliotheek. Openingstijden: maandag t/m vrijdag: 09.00 - 17.30 uur

Andere geschenken

Op dezelfde plek: de Afdeling Bijzondere Collecties, zijn in deze periode ook alle geschenken te zien die de Bibliotheek in de loop der jaren ontving van de Vereniging Vrienden van de Bibliotheek.

Meer informatie

Voor meer informatie over dit boek kunt u contact opnemen met drs. Ulco Kooystra, vakreferent Natuurwetenschappen, Wiskunde & Informatica, e-mail: p.j.u.kooystra@rug.nl, tel.: 050 – 3635024

Agostino Ramelli’s Schatzkammer Mechanische Künste… Darinnen viel unterschiedene Wunderbahre… Machinae zubefinden… Leipzig, Gross, 1620. Gegraveerde titel, portret en 194 platen.

Laatst gewijzigd:11 januari 2018 11:21

Meer nieuws

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...

  • 07 september 2018

    Constructief overleg – gezamenlijke overeenkomst

    Na een intensief en constructief gesprek met de actievoerende studenten van studentenpartij DAG en ROOD (jongeren SP) is donderdagavond een gezamenlijke overeenkomst bereikt op vier punten, vooral gericht op de lange termijn.

  • 04 september 2018

    Weg met die systeemplafonds

    Als Zuidlarens jongetje vond hij al die oude gebouwen in de stad Groningen maar niks. De interesse in historische panden kwam pas later, tijdens zijn studie Bouwkunde. Als bouwkundige is René Bosscher nu verantwoordelijk voor de buitenkant van de gebouwen...