Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Nature and nurture effects of voluntary activity and nutrition on energy balance and emotionality; a study in mice

21 december 2009

Promotie: mw. I. Jonas, 14.45 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen
Proefschrift: Nature and nurture effects of voluntary activity and nutrition on energy balance and emotionality; a study in mice
Promotor(s): prof.dr. G. van Dijk, prof.dr. C. Nyakas
Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen
Contact: Izabella Jonas, e-mail: izabellajonas@gmail.com

Erfelijke eigenschappen van hoogactieve muizen onderzocht

Veel bewegen kan overgewicht en metabole ziekten helpen voorkomen, maar zowel mensen als dieren verschillen individueel sterk in de mate waarin ze 'spontaan' en 'gepland' bewegen. Onder gepland bewegen wordt het soort activiteiten verstaan die de omgeving voortdurend van ons vraagt. De rest van de dag zitten we niet de hele tijd stil - ook dan bewegen we, maar van dit spontaan bewegen zijn we ons niet altijd bewust. Toch neemt het een aanzienlijk deel van het dagelijkse energieverbruik in beslag.

In de erfelijksheidsleer wordt het niveau van spontane fysieke activiteit beschouwd als een complexe eigenschap, die is opgebouwd uit diverse ondergeschikte fysieke en/of gedragsmatige eigenschappen. In haar promotieonderzoek vergeleek Izabella Jonas gewone muizen met muizen die geselecteerd en gefokt zijn op het gegeven dat ze graag en veel in een loopwiel rennen. Ze hebben dan een zogenaamde hoge loopwielactiviteit. Ook zonder loopwiel zijn ze erg actief, ze vertonen een sterk verhoogde 'spontane thuiskooi-activiteit'.

In gedragstudies toont Jonas aan dat de hoogactieve muizen een hoger angstniveau hebben op onbekend terrein, maar juist extraverter zijn en routinematiger handelen onder bekende condities. Daarnaast hebben hoogactieve muizen een verhoogde energie turn-over. In tegenstelling tot de gewone muizen worden ze niet dik wanneer ze een hoogvet/suiker dieet krijgen voorgeschoteld.

Tijdens de voortplanting en met name tijdens de zoogperiode bleken hoogactieve moeders en nakomelingen echter efficiënter hun voeding om te zetten in lichaamsgroei. Het verwisselen van pasgeboren gewone en hoogactieve pups (crossfostering) laat zien dat de fysieke eigenschappen en het gedrag op volwassen leeftijd sterker worden bepaald door het prenatale milieu of de genetische aanleg dan door postnatale invloeden van de moeder. Met andere woorden: nature is in dit geval belangrijker dan nurture.

Het onderzoek onderstreept volgens Jonas op de eerste plaats het belang van spontane fysieke activeit in de preventie van metabole en mogelijk mentale ziekten. Ook laat het volgens haar zien hoe belangrijk het gebruik van geselecteerde muizenlijnen is bij de bestudering van complexe eigenschappen en ziekten.

Izabella Jonas (Hongarije, 1981) studeerde Human Kinesiology aan de Semmelweis University (Budapest). Het onderzoek werd uitgevoerd aan de afdeling Behavioral and Neuroscience van de RUG en gefinancierd door het Diabetes Fonds.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 21 februari 2018

    Provincie en RUG maken werk van duurzame landbouw

    De Provincie Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) slaan de handen ineen om de landbouwsector verder te verduurzamen. Hiertoe wordt een Bijzondere Leerstoel Natuurinclusieve Landbouw opgericht aan de RUG. De Provincie​draagt via haar Programma...

  • 19 februari 2018

    Prinses Beatrix en Prinses Mabel bij uitreiking 4e Prins Friso Ingenieursprijs in Groningen

    Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) reikt op 21 maart 2018 voor de vierde keer de Prins Friso Ingenieursprijs uit aan de Ingenieur van het Jaar. Ook dit jaar zijn Prinses Beatrix en Prinses Mabel hierbij aanwezig. ​De Rijksuniversiteit Groningen,...

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....