Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Infecties bestrijden door het verstoren van de communicatie tussen bacteriën

21 december 2009

Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben de structuur opgehelderd van een enzym dat communicatie tussen bacteriën verstoort. Daarmee leggen ze de basis voor een nieuwe bestrijdingsmethode voor bacteriële infecties, waarmee bijvoorbeeld taaislijmziekte gepaard gaat. De structuur en werking van het zogenaamde quorum quenching acylase zijn op 21 december 2009 gepubliceerd in de online editie van the Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS).

Hoewel bacteriën eenvoudige ééncellige organismen zijn, zijn ze toch in staat met elkaar te communiceren. Bacteriën praten met elkaar door het uitwisselen van kleine hormoon-achtige signaalmoleculen. Met dit proces van 'quorum sensing' worden de activiteiten van een grote groep bacteriën gesynchroniseerd. Zo kunnen bacteriën zich snel aanpassen aan veranderingen in hun omgeving zoals het opraken van voedingsstoffen of de komst van rivaliserende micro-organismen.

Virulentie

Ook de productie van factoren die de virulentie van een bacterie bepalen staat onder controle van deze signaalmoleculen. Dit stelt bacteriën in staat om in een vroeg stadium van infectie onzichtbaar te blijven voor het immuunsysteem. Op het moment dat de groep geïnformeerde bacteriën – het quorum - voldoende groot is, wordt de aanval op de geïnfecteerde gastheer ingezet door het inschakelen van de productie van toxines en andere virulentiefactoren.

Het quorum quenching acylase waarvan het Groningse onderzoeksteam de structuur heeft bepaald, is in staat de genoemde signaalmoleculen af te breken. Zo wordt de communicatie tussen pathogene bacteriën verstoord. Het enzym blijkt de virulentie van de longbacterie Pseudomonas aeruginosa, de belangrijkste ziekteverwekker voor cystic fibrosis (taaislijmziekte), te onderdrukken.

Stoorzender

De opgehelderde structuur van de bacteriële stoorzender geeft inzicht in de precieze werking van het acylase en kan de start zijn voor de ontwikkeling van een nieuwe antibacteriële therapie.

Het onderzoek dat 21 december 2009 is gepubliceerd in PNAS, is mede mogelijk gemaakt met steun van de EU voor het project ANTIBIOTARGET en met steun van NWO.

Noot voor de pers

Meer informatie:
- prof.dr. Bauke Dijkstra, Groningen Biomolecular Sciences and Biotechnology Institute (GBB)

- prof.dr. Wim Quax, Groningen Institute of Pharmacy (GRIP)

Laatst gewijzigd:30 november 2017 15:27
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 19 september 2018

    Studenten RUG helpen leerlingen met toekomst stadslogistiek

    Bij het project Web Expeditie hebben leerlingen van verschillende scholen in het primair en voortgezet onderwijs onder leiding van studenten van de RUG gewerkt aan de toekomst van de stadslogistiek. De leerlingen zochten in een project van drie maanden...

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...

  • 10 september 2018

    ZonMW-subsidie voor studie naar niertransplantatie

    Onderzoekers van de sectie Nefrologie & Transplantatie van het UMCG hebben een subsidie van maar liefst 1,2 miljoen euro gekregen van Zon MW. De subsidie is voor een groot multicenter onderzoek bij patiënten ouder dan 65 jaar die een niertransplantatie...