Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.dr. Rien T. Segers: 'Nederland dreigt B-land te worden'

10 november 2009

Het leiderschap van Amerika is tanende, het land is technisch failliet, en het economisch zwaartepunt verplaatst zich nog sneller dan gedacht naar Azië. De crisis zorgt voor sterk veranderende verhoudingen in de wereld. En wat doet Nederland? Het staat erbij en kijkt ernaar, zegt Rien T. Segers in zijn nieuwste boek 'Nederland na de crisis'. “We dreigen een tweederangs land te worden.”

“Het ontbreekt Nederland aan een toekomststrategie”, stelt Segers, die als hoogleraar bedrijfscultuur is verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. “De politiek is besluiteloos en het bedrijfsleven te afwachtend.” Nederland zit vast, zegt Segers. Zowel politiek als bedrijfsleven onderschatten de ernst van de crisis en de fundamentele verschuiving die gaande is in de wereld.
Segers, die tevens directeur is van het Center for Japanese Studies van de universiteit in Groningen, analyseert in zijn boek de verschuivende (economische) machtsverhoudingen en beschrijft de rol die Nederland de komende tijd kan vervullen. Ter voorbereiding op het schrijven van zijn boek bracht Segers een jaar door in Azië en was hij gasthoogleraar aan de Universiteit van Princeton in de VS.

Veramerikanisering

“Geen ander land is zo 'veramerikaniseerd' als Nederland”, betoogt Segers. “Dat zien we aan bijvoorbeeld tv-programma's en taalgebruik. Het sterkst komt het echter naar voren in wat het minst zichtbaar is: onze bedrijfscultuur. Die is volledig verschoven richting het Anglo-Amerikaanse model waarin de aandeelhouderswaarde centraal staat. Dat heeft een fnuikende invloed gehad op ons bedrijfsleven.”
De gerichtheid op winstcijfers in de Amerikaanse bedrijfscultuur noopt managers bij de geringste teruggang in resultaten tot hard ingrijpen en snijden in het personeelsbestand, verduidelijkt Segers. En juist dit soort gedrag staat haaks op de oorspronkelijke Nederlandse bedrijfscultuur, die de hoogleraar omschrijft als het Rijnlandse model. Dat is sterker gericht op gedeeld leiderschap, solidariteit en gemeenschapszin.
“Die Amerikaanse bedrijfscultuur moet worden afgeschaft”, stelt Segers. “Ego-kapitalisme gaat ten koste van de kracht en positie van het Nederlandse bedrijfsleven.”
Tegelijkertijd dient de blik richting het Oosten te worden gewend, verklaart Segers: “Er is een duidelijke parallel met een jaar of dertig geleden. Toen sloten we onze ogen voor de opkomst van de Japanse industrie. Niemand voorzag het succes van de Japanners. Nu staan we op eenzelfde drempel, er komt een tweede Aziatische golf aan. Maar deze is nog vele malen sterker dan de Japanse van destijds. In termen van innovatie, productiekracht, marktdominantie en wegzuigen van banen. Het is het resultaat van de gebundelde kracht van een reeks landen.”

Bakens verzetten

Juist de open Nederlandse economie en het eerder genoemde Rijnlandse Model, dat  goed aansluit bij de Aziatische bedrijfscultuur, bieden Nederland mogelijkheden op de veranderende situatie in te spelen, stelt Segers. “Dat bewustzijn is er helaas nauwelijks”, zegt de hoogleraar. “Er worden handelsmissies naar China gestuurd en iedere stad van naam heeft wel een zusterstad in een Aziatisch land, maar een nationale aanpak ontbreekt. Dat vormt een regelrechte bedreiging.”
Wanneer de bakens hier niet worden verzet, dan zal Nederland zijn huidige vooraanstaande positie niet kunnen behouden en afzakken naar de categorie van B-landen. Daarom moeten de banden met sterke Aziatische landen en de bedrijven daar worden aangehaald. Meer Nederlandse ondernemingen moeten deals sluiten met Aziatische bedrijven. Bovendien moet Nederland de tot nu wat hol klinkende frase 'The gateway to Europe' gestalte geven door op grote schaal nieuwe Aziatische bedrijven naar ons land te halen. Voordat andere landen dat doen.
Het oude Rijnlandse model noemt Segers in dit verband 'supersterk' omdat het Nederlandse ondernemingen in staat stelt internationaal succesvol te opereren. “Het staat tussen het Amerikaanse en Aziatische model in, maar meer aan de kant van het laatste.
De hybride Aziatische bedrijfscultuur van een sterke gerichtheid op enerzijds innovatie en resultaten en anderzijds overleg en landsbelang vertoont sterke overeenkomsten met het Rijnlandse model. Die overeenkomsten stellen ons uitstekend in staat internationaal succesvol te opereren.”

Vijf voor twaalf

“Het is een betrekkelijk somber beeld”, erkent Segers. “Maar we zijn nog niet te laat. We bevinden ons in het tijdsgewricht waarin grote ontwikkelingen gaande zijn: de VS valt terug en Azië komt op. Het is nu het moment voor een grondige herziening van de instellingen en conventies van onze samenleving en veramerikaniseerde bedrijfscultuur. Voor onze omgang met de Aziatisering is een nationale strategie nodig. Het is wel vijf voor twaalf op een snel doortikkende klok. De eenentwintigste eeuw mag dan de eeuw van Azië worden, dat wil nog niet zeggen dat Nederland daar geen leidende rol in kan spelen.”

Curriculum Vitae

Prof. dr. R.T. (Rien) Segers is hoogleraar Bedrijfscultuur aan de faculteiten letteren, economie en bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is tevens directeur van het Center for Japanese Studies van de RUG. Segers werkte aan universiteiten in Europa, de Verenigde Staten en Azië. Hij heeft een reeks boeken over Azië als sociaal-economische macht op zijn naam staan.

Meer informatie:

tel. 050 363 7988 (w), 06.46393912 (m), e-mail: m.t.m.segers@rug.nl

Laatst gewijzigd:04 januari 2018 15:33

Meer nieuws

  • 18 oktober 2018

    Nieuw tijdschrift: Virtus

    Virtus is een onafhankelijk, multidisciplinair en meertalig peer-reviewed tijdschrift met artikelen over alle aspecten van de geschiedenis van de adel. Het is zojuist toegevoegd aan de tijdschriftenlijst van University of Groningen Press.

  • 16 oktober 2018

    Digital Society Conferentie Nederlandse universiteiten

    De digitale informatietechnologie dringt steeds dieper door in onze samenleving. Daarom organiseren de veertien Nederlandse universiteiten, verenigd in de VSNU, op dinsdag 27 november de internationale Digital Society Conference in de Rijtuigenloods...

  • 10 oktober 2018

    Studenten bouwen mesohut

    In deze video vertellen studenten wat er zo interessant is aan mesolithische (Midden-Steentijd) onderkomens van ca. 7000 jaar geleden en waarom de experimentele archeologie een bijzonder inzichtelijke en verbazingwekkende subdiscipline is.