Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof. dr. Niels Taatgen: “Mensen kunnen beter multitasken dan ze denken.”

01 september 2009
Mensen hebben een fundamenteel talent voor multitasken en kunnen vaak meer dingen tegelijk dan ze zelf denken, stelt hoogleraar Cognitive Modelling Niels Taatgen. “We hebben een aangeboren neiging om op zoek te gaan naar prikkels, om onze mentale bandbreedte te gebruiken. Die neiging laat zich niet onderdrukken. Het bedienen van de TomTom in de auto zomaar verbieden, zoals de politie laatst voorstelde, is dan ook niet productief. In plaats daarvan moeten we beter onderzoeken welke taken wel en niet samengaan en hoe we multitasken veiliger en efficiënter kunnen maken.”
De multitaskende mens en zijn brein zijn als een kok en zijn keuken. De kok kan aan verschillende gerechten tegelijk werken, maar zijn keukenmachines kunnen maar één taak tegelijk verwerken. Zolang de kok het gebruik van zijn machines goed organiseert, verloopt alles gladjes. Moeten er echter meerdere gerechten tegelijk in, bijvoorbeeld, de oven, dan ontstaat er een probleem. Precies zo kunnen mensen meerdere dingen tegelijk doen, zolang de afzonderlijke hersengebieden hun taken één voor één kunnen uitvoeren. Praten en lopen gaan prima samen, omdat daarbij verschillende hersendelen tegelijk aan het werk zijn. Praten en rekenen gaan minder goed samen, omdat ze een beroep doen op hetzelfde hersengebied – zoals een pizza en een crème brulée die niet in dezelfde oven passen.

Computermodellen

Wanneer treedt er interferentie op? Oftewel: wanneer wordt een hersengebied overbelast? Dat is de grote vraag in het onderzoek naar mulititasking van hoogleraar kunstmatige intelligentie Niels Taatgen. Door proefpersonen verschillende taken tegelijk te laten uitvoeren en reactietijden en resultaten te registreren, brengt Taatgen in kaart wanneer hersendelen overbelast raken. Ook wordt intensief gebruik gemaakt van beeldvormend hersenonderzoek (fMRI). De computermodellen die Taatgen hierbij ontwikkelt, helpen voorspellen wanneer multitasking tot onveilige situaties kan leiden (bijv. in het verkeer), wanneer multitasking contraproductief wordt (bijv. in situaties waarin werknemers te vaak van hun werk worden afgeleid) en hoe het gemakkelijker kan worden gemaakt.

Cognitieve belasting

Het bedienen van een auto en een navigatiesysteem mag motorisch goed te combineren zijn, er kan toch interferentie optreden als de bestuurder voor beide taken tegelijk een beroep moet doen op cognitieve hersenfuncties. Taatgen: “We hebben dit onderzocht in een rijsimulator, waarin proefpersonen een navigatiesysteem moesten bedienen. Ook als het autorijden wat ingewikkelder werd, konden ze nog prima een adres intoetsen als ze dat letter voor letter kregen voorgekauwd. Maar moesten ze het adres zelf onthouden, dan gingen ze meer zwenken en werd de kans op ongelukken groter.” Dit experiment laat zien dat gebruik van een handsfree set de veiligheid op de weg niet per definitie veel vergroot. Taatgen: “De grootste belasting, en het grootste gevaar zit hem niet in het bedienen van dat apparaat, maar in het voeren van een gesprek.”

Problemen analyseren

Mensen kunnen vaak beter multitasken dan ze zelf denken, meent Taatgen. “De algemene opinie richt zich vaak op wat er misgaat, op ongelukken door gebruik van navigatieapparatuur bijvoorbeeld. Maar als je ziet hoe complex autorijden - op zichzelf al een intensieve vorm van multitasking - en het gebruik van een navigatiesysteem is, dan is het eigenlijk een wonder dat er maar zo weinig ongelukken gebeuren. Ik zeg: in principe zijn mensen goed in multitasken, en moeten we multitasken dus niet verbieden, maar situaties waarin het wél fout gaat, goed analyseren, en daar oplossingen voor bedenken.”

Curriculum vitae

Niels Taatgen (1964) studeerde informatica en psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en promoveerde in 1999 op het proefschrift ‘Learning without limits’ in de Gedrags- en Maatschappijwetenschappen. Hierna was hij als universitair docent verbonden aan de afdeling Cognitiewetenschappen, later Kunstmatige Intelligentie, van de RUG. Na een periode waarin hij deels aan de Carnegie Mellon universiteit in Pittsburgh (VS) en de RUG werkte, is hij sinds 1 augustus 2009 hoogleraar Cognitive Modelling bij het Research Institute for Artificial Intelligence and Cognitive Engineering (ALICE) van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Contact

Prof.dr. N.A. taatgen

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10

Meer nieuws

  • 24 september 2018

    Keurig groen gedrag kan sociaal verrekte ongemakkelijk zijn

    Waarom is het zo moeilijk een heilig boontje te zijn? Jan Willem Bolderdijk over zijn onderzoek naar de schurende randjes van duurzaam gedrag.

  • 19 september 2018

    Studenten RUG helpen leerlingen met toekomst stadslogistiek

    Bij het project Web Expeditie hebben leerlingen van verschillende scholen in het primair en voortgezet onderwijs onder leiding van studenten van de RUG gewerkt aan de toekomst van de stadslogistiek. De leerlingen zochten in een project van drie maanden...

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...